Hız,hızlanma(ivme),güç,tork,kuvvet v.s.

Ozan Artun

Binbaşı

1411 Mesaj

Tüm Başarılarını Gör

1

Merhaba… yaklaşık 3-4 aydır, boş vakitlerimde internete girip tork,güç,hız,kuvvet gibi kavramlar üstünde araştırmalar yapıyorum. Bir çok kaynağa eriştim ve bir çok bilgi edindim bu öğrendiklerimi sizlerle paylaşmak için bu konuyu açtım… Bu konularla ilgili tartışmalar yapabilir bilgilerimizi geliştirebiliriz diye düşünüyorum malum bilgi paylaşıldıkca çoğalır… Bu tartışmalarımızdan sonra özellikle tork konusunda anlaşılmadık bir şey kalmayacağını düşünüyorum..Ayrıca konumuzu okuyanların, özellikle yeni araba alacak arkadaşların ,benzinlimi alalım dizelmi tarzı sorularına kendi kendilerine cevap verebileceklerini düşünüyorum…Özellikle motor eğitimiyle ilgili arkadaşların konuya ilgisini bekliyorum… Bu arada şahsımın amatör olduğunuda belirtmeden geçmeyeyim..Yani hatalarım olabilir bu hataları katılımlarınızla düzeltiriz diye düşünüyorum..

Hız: Birim zamanda gittiğimiz yol miktarıdır..

Nedir bu birim zaman? Eğer ışık hızı gibi uçuk hızları saymazsak hızdan bahsediyorsak hızı ya kilometre saat(Km/s) yada metre saniye(m/sn) cinsinden veririz. İşte birim zamanda gidilen yol miktarı(yani hız)da burdan anlaşıldığı gibi ya 1 sn de gidilen yada 1 saatte gidilen yol miktarıdır..

Matematikte çarpım ve bölmeyle ilgili bir kural vardır yer değiştirme kuralı ..

10
------=5 ise
2

10
-------=2 dir Ve 10= 2*5 dir…
5

yada
16
-----=8 ise
2

16
-------=2 dir ve 16 =2*8 dir…
8

ozaman sayılarla elde ettiğimiz bu sınuçları formüllere de uygulayabilirmiyiz? Bence uygulayabiliriz...

Yol
--------=Hız dır
zaman

Yol
------=zaman ise Yol=Zaman * Hız
Hız
Bir oyuncak araba düşünelim son sürat yaptığında saniyede 5 metre gidebilsin.. 50 metreyi kaç saniyede gider?

denkleme dökecek olursak:
Hız=5 m/sn
Yol=50 m
Yol
---------=Zaman idi..
hız

50
--------=10 dur yani bu oyuncak araba 50 metreyi 10 saniyede gidermiş..
5

Sadece hız(5 m/sn) ve zamanı(10 sn ) bilseydik bu oyuncak arabanın 10 saniyede kaç metre gideceğini bulabilirmiydik

Yol= Zaman*Hız =10*5=50 metre gidermiş

Not: Tekrar edecek olursak hızın birimi ya metre/saniyedir yada kilometre / saattir..

Şimdide arabalarımızdaki göstergede kullanılan km/saat cinsinden örnek verelim..

Örnek-1:İstanbuldan ankaraya saatte 90 km/saat hızla gitmekteyim..tabelada 270 km lik mesafem kaldığını gördüm.Kaç saat sonra yada kaç dakika sonra Ankarada olurum?

Yol
---------=Zaman idi..
hız

270
------=3 saat yapar
90

demekki bu hızla 3 saat sonra Ankarada olurum.. Saati dakikaya çevirmek için
60la "çarparım 3*60=180 dakika sonra ankaradayım..

Örnek-2:Ankaradan istanbula 120 km/saat hızla gitmekteyim. Tabelada 48 kmlik mesafem kaldığını gördüm.. Kaç saat sonra yada kaç dakika sonra İstanbulda olurum?

Yol
------=Zaman idi
Hız

48
--------= 0,4 saatte olurum .
120

saati dakikaya çevirmek için 60 la çarparım 0,4*60= 24 dakikada İstanbula varırım.

Devam edecek

Etiketler: Hız Hızlanma Tork moment güç beygir gücü torkdan beygirgücü hesaplama beygirgücünden tork hesaplama devir ve torkdan beygir gücü bulma devir ve beygir gücünden tork bulma

< Bu mesaj bu kişi tarafından değiştirildi Ozan Artun -- 18 Nisan 2015; 15:37:44 >

_____________________________

cance

Binbaşı

1905 Mesaj

Tüm Başarılarını Gör

_____________________________

Ozan Artun

Binbaşı

1411 Mesaj

Tüm Başarılarını Gör

_____________________________

Ozan Artun

Binbaşı

1411 Mesaj

Tüm Başarılarını Gör

2

Arkadaşımızla araba muhabbeti yapıyoruzdur..Muhabbet esnasında bize x arabasının hızlanması(ivmesi) çok iyi diye bir şey söyler iyide nedir bu ivme? Neye göre iyidir nasıl ölçülür? Bunları öğrenmek istiyorsanız yazıyı okumaya devam edin

İvme(hızlanma)=Birim zamanda(yani bir saniyede) hızdaki değişimi gösterir...

Ancak burda dikkat etmemiz gereken bir nokta var.. İvme yi konuşurken birimi metre-sn cinsinden veririz…. Yani km/saat olararak değil… eğer bize ivmesini bulmamız istenen arabanın hızı
km/ saat olarak verildiyse bunu metre/sn ‘yeye çeviririz ve ivmeyi öyle hesaplarız……

İvme= i simgesi "i" olsun.. .

Hız
------= i dir.
zaman

peki birimi nedir? Hızın birimi ya km/saat ya da metre/saniyeydi….Ancak ivme konuşurken hızın birimini metre/sn olarak alıcaz demiştik… peki budurumda ivmenin birimi ne olur?

Hız
------= i dir. Demiştik burda birimleri yerine koyalım..
zaman

m
------
sn
-----------------=i yada
sn

m
---------= i dir yada saniyeden 2 tane olduğuna göre bunu saniye kare(sn^2) olarak yazabiliriz
sn*sn

ozaman ivmenin birimini şöyle yazabiliriz..

m
----------=i
sn^2

Buraya kadar hiçbirşey anlamadıysanız yazıyı okumaya devam edin

Bir arabamız olsun bu arabanın hızlanmaya başlamasıyla kronometreye basalım..ve kaçıncı saniyede hangi hıza ulaştığını görelim.
Örn-1)
Arabanın hızı----------saniye
0 m/sn-------------------0
10 m/sn------------------1
20 m/sn------------------2
30 m/sn------------------3
40 m/sn------------------4

soru:

4. saniyenin sonuna kadar arabamızın ivmesi(hızlanması) ne olmuşdur?

Hız
-----=i idi
sn

40
-----= 10 m/sn^2 olmuşdur…
4
peki formüle girmeden tabloya bakarak bu arabanın saniyedeki hızlanmasını söyleyebilirmiydik? Evet görüldüğü gibi her saniye geçtikce hız 10 artmış ozaman formüle girmeden bu arabanın hızlanması 10 dur diyebilirdik..

bu noktada hız ile hızlanmayı birbirine karıştırmış olabilirsiniz hızın ne olduğunu hatırlamak için tekrar 1. mesaja göz atmanızı tavsiye ederim..

Örn=2 peki şimdi daha karışık bir örnek

Arabanın hızı----------saniye
0 m/sn-------------------0
3 m/sn-------------------1
12 m/sn------------------2
23 m/sn------------------3
30 m/sn------------------4
35m/sn-------------------5

peki bu örneğe bakarak bu arabanın ivmesi şudur diyebilirmiyiz? hayır çünkü 1.saniyede 3 artmış 1. ve 2. saniye arasında 12-3 =9 artmış 3.saniyede 23-12 = 11artmış.. yani bu araba sabit bir ivmeyle hızlanmamış.

Ozaman bu arabanın ivmesini sorarken şöyle bir soru sorabiliriz. Bu arabanın 5. saniyenin sonuna kadar ortalama ivmesi kaçtır?
bakalım...

Hız
-----=i idi
sn

35
-----= 7 m/sn^2 olmuşdur…
5

yani bu araba 5. saniye bitene kadar saniyede ORTALAMA 7 birim arttırmış hızını...

soru:Peki bu araba 3. ve 5. saniye arasında saniyede ne kadar ivmelenmiş diye bir soru sorabiliriz ozaman bunun formülü şu şekilde

Son hız-ilk hız
--------------------= i
Son saniye -İlk saniye

Arabanın hızı----------saniye
0 m/sn-------------------0
3 m/sn-------------------1
12 m/sn------------------2
23 m/sn------------------3
30 m/sn------------------4
35m/sn-------------------5

soruy hatırlayalım:Peki bu araba 3. ve 5. saniye arasında saniyede ne kadar ivmelenmiş ?

Burda son hız dediği 5. saniyedeki hızdır.. ilk hız ise 3. saniyedeki hızdır..yine son saniye dediği 5. saniyedir yani 5 dir… ilk saniye ise 3. saniyedir yani 3 dür…(eğer 1. saniyeyle 4. saniye arasındaki ivme nedir diye sorsaydı son hız 4.saniyedeki hız olacakdı)

ozaman değerleri formüle yerleştirirsek

35-23
-----------=
5-3

12
-----------= 6 m/sn^2 olmuştur…..
2

Arabanın hızı----------saniye
0 m/sn-------------------0
3 m/sn-------------------1
12 m/sn------------------2
23 m/sn------------------3
30 m/sn------------------4
35m/sn-------------------5

gerçektende tabloya baktığımızda sözkonusu zaman aralığında (3. ve 5. sn arasında)2 snde 12 birim(35-23) hızlandığını görüyoruz ozaman ivme saniyedeki hızlanma olduğuna göre 12/2=6 m/sn^2 olur…

Şimdi önemli bir nokta var… Oda şu.. arabamızın göstergesine baktığımızda bize verilen değerin Km/s yani kilometre/saat cinsinden verildiğini biliyoruz.. Ama ivmeyi hesaplarken kulllandığımız hız biriminde olduğu gibi bazen bu km/s birimini metre/saniye birimine çevirmemiz gerekecek…

Peki bunu nasıl yaparız?

1km =1000 metredir…
1saat= 60 dakikadır= 60*60=3600 sndir..

kmyi metreye çevirmek için elimizdeki sayıyı 1000 ile çarparız…
saati saniyeye çevirmek için 3600 ile çarparız

_____> şu işaretin herhangi bir matematiksel anlamı yok..sadece rakamın kaymasını engellemek için koydum... yoksa rakamlar sola kayıyor...

ozaman
km_____>1000 m
--------= ------------ olmuş olur…yada
saat____> 3600 sn

şöyle diyebiliriz..1000 ile 3600ü birbirine böldüğümüzde sonuç 3,6 olacağı için km/ saati m/sn yeye çevirmek için rakamı 3,6 ya böleceğiz…yada metre/sn cinsinden verilen bir rakamı km/s ye çevirmek için 3,6 ile çarpacağız…

m______>3600 km
--------= ---------------= 3,6 km/s
sn ______>1000saat

hemen 2-3 örnek yapalım…

arabamın göstergesinde hızım saatte 50 km yani 50 km/s olarak verilmiş peki benim metre /sn olarak hızım kaçtır?

50
-----= 13,89 metre/sn imiş yani ben bu hızda saniyede yaklaşık 14 metre gidebilirmişim…
3,6

peki şehirler arası yolda hız limiti olan saatte 90 km/s ile giderken metre/sn olarak hızım nedir?

90
--------= 25 metre /sn imiş……
3,6

yani benim arabamın göstergesi satte 90 kmyi gösterirken bunun 2 anlamı vardır.1.si bu hızımla saatte 90 km gidermişim..yada saniyede 25 metre yol gidiermişim….

Peki burdan şöyle bir soruya geçelim…

Soru:Bir arabamız olsun 10 saniyede saatte 100 km/s hız ulaşabilsin..Hani 0-100 hızlanması diyorlarya işte o mesele … Bu arabamız 0-100 hızlanmasını 10 saniyede gerçekleştiriyormuş.. peki budurumda arabamızın ivmesi(hızlanması) kaçdır?
Nedemiştik? İvme birim zamanda yani 1 saniyedeki hızlanmayı verir demiştik.Ancak problemimiz şuydu… İvmeyi konuşurken hızı mutlaka metre/sn cinsinden vermek zorundaydık..

Peki km/s yi metre /saniyeye çevirmeyi öğrendikmi? Bence evet

Ozaman neduruyoruz hadi bu arabanın ivmesini hesaplayalım..

Km/saati metre /snyeye çevirmek için 3,6 ya bölecekdik…

Ozaman
100
------=27,77 yuvarlayalım==28 metre/sn olur….
3,6

peki ivmenin formülü ne idi?

Hız
--------=i
sn

metre/sn cinsinden Hızımız kaçdı? 28 m/sn….peki biz bu hıza kaç saniyede ulaşmışız?

… Bu arabamız 0-100 hızlanmasını 10 saniyede gerçekleştiriyormuş.. peki budurumda arabamızın ivmesi(hızlanması) kaçdır?

Hımm demekki 28 m/sn hıza 10 saniyede çıkmış

Hız
--------=i formülde rakamları yerine koyarsak
sn

28
-------=2,8 m/sn^2 lik bir ivmesi varmış arabamızın..
10
sonuç olarak 10 saniyede 100 e çıkan bir arabanın ivmesi(hızlanması) 2,8 m/sn^2 olmuşdur diyebiliriz..

Bu konu biraz uzun oldu ama ivmeyi anlamadan kuvvet ve torku anlamamız mümkün değildi üzgünüm..

Devam edecek.

< Bu mesaj bu kişi tarafından değiştirildi Ozan Artun -- 15 Ocak 2007; 20:51:05 >

_____________________________

[DH] VOLVO
denizler ortasında yelkensiz bıraktın

Ozan Artun

Binbaşı

1411 Mesaj

Tüm Başarılarını Gör

_____________________________

barcelona

Binbaşı

1126 Mesaj

Tüm Başarılarını Gör

_____________________________

Fahreddin

Binbaşı

1928 Mesaj

Tüm Başarılarını Gör

_____________________________

İnsan seveceği kimseyi iyi seçmeli,
ona göre sevmeli; kim olduğun değil,
kiminle olduğun önemlidir.

Madde Bağımlılığına "HAYIR"

YEŞİLAY için tıklayınız

*Overdose*

Binbaşı

1337 Mesaj

Tüm Başarılarını Gör

_____________________________

Mazda 3 2014 Pow. Otm. Sed.

Arkadaşım buraya kadar güzel dedin de şimdi şu "motor devrinden hızı nasıl hesaplayabilirsin?" sorusu biraz olmamış

. Bu soruyu sen dahil olmak üzere kimse cevaplayamaz. Senin hız hesabı yapabilmen için; ağırlık, teker çapı, vites kutusu dişli oranları ve vites bilgisi(yani hangi devirde kaçıncı viteste) vs vs gibi birçok değere ihtiyacın vardır ve bunlar bu ilkokul seviyesi hesaplamaların çok üzerindedir.

Neyse madem konumuz tork beygir gücü falan aşağıdaki bölümü dikkatle okuumanızı öneririm meraklarınıza açıklama getirecektir:

Nedir bu beygir gücü tork meselesi?
Öncelikle kısaca, bir motor tork üretir. Tork çevirme gücüdür ve devir ile çarpıldığında beygir gücü çıkar. Yani beygir gücü aslında tork ile devrin bir fonksiyonudur.

Peki nasıl yorumlayacağız?
Herhangi bir motor alalım. Örneğin bu motor 100 beygir olsun. Öncelikle, bu motor her an 100 beygir değildir. Belli bir devirde 100 beygirdir ve sadece o devirde maksimum gücünü verir. O devrin altında VE ÜSTÜNDE daha düşük güç üretir. Aynı şey tork içinde geçerli. Motor için belirtilen tork belli bir devir için geçerlidir. Yani verilerde maksimum olduğu değerler yazılır. Yine o devrin altında ve üstünde daha az tork üretilir.

Genelde maksimum beygir gücü devri maksimum tork devrinden daha yüksektir. Çünkü maksimum torkun olduğu devirden itibaren torkun düşmesine rağmen devir artmaya devam ettiği için matematiksel çarpımları artmaya devam eder. (ta ki maksimum beygir gücünün elde edildiği devire ulaşana kadar) Bu devirlerin nerede olacağı egzantirik milinin ayarı (dizaynı) ile belirlenir ama bu şu anda konumuzun dışında.

Bir motor koşullar ne olursa olsun aslında temelde HER ZAMAN en yüksek torkunu verdiği devirde en ataktır. FAKAT şimdi diyeceksiniz o zaman niye yüksek devir var niye beygir gücü var. Sebep şanzıman. Neredeyse her sistemde bir şanzıman (vites kutusu) bulunur. Bu kutu motor ile tekerleklerin farklı hızlarda dönmesini sağlar. Buda bize tork açısından avantaj sağlar. Hatırlayın liseden kuvvet kolu yük kolu meselesini yada çıkrıkları. Yoldan kaybettiğimiz zaman kuvvetten kazanıyorduk değilmi?

Vites oranları düşünüldüğünde neredeyse her zaman motor tekerleklerden hızlı döner. Yani motor örneğin 100Nm (newton metre) tork üretiyorsa ve şanzıman oranı ilk ve sondişli dahil net 8:1 ise tekerleklere 800nm tork aktarılır. (Kayıpları ihmal ediyoruz) Her vites büyüttüğünüzde bu tork azalır. (Çünkü vites oranı değişir ve tekerlekler bir önceki vitese göre daha hızlı dönmeye başlar)

Yüksek devirin devreye girdiği nokta bu. Yüksek devirli olan bir motor daha az vites değiştirmeye ihtiyaç duyacağı için, yada şöyle diyelim, yüksek devirli olmayan bir motorun vites büyüttüğü noktada HALA AYNI VİTESTE olacağı için (çarpımı daha büyük çıkacaktır) haliyle motorun torku azalmasına rağmen şanzıman hala küçük viteste olduğu için tekerleklere aktarılan tork diğer araçtan daha yüksek olacaktır. Yüksek devirli motorlar bu sebeple yüksek beygir gücüne sahip gözükürler. Bu iyi birşeydir ama bakılması gereken tek nokta değildir.

İki motoru karşılaştıralım. Bir tanesi 750cc cruiser motoru. 3000 devirde 60nm tork veriyor. 5500 devirde 46 beygir güç elde ediyor. Diğeri 650cc enduro motoru. 6000 devirde 60nm tork veriyor, 9000 devirde 65 beygir güç elde ediyor. Şimdi normal bir kişi hemen beygir güçlerine bakıp biri diğerinden %50 daha güçlü diye düşünecektir. Ama bu yanlış bir karşılaştırmadır. Enduro motorun maksimum torku 6000 devir 60nm. Yani atıyorum 3000 devirde 20nm torku var. Yani bakın ne oldu %50 daha güçlü motorunuz o devirde iken bir anda 3 KAT DAHA GÜÇSÜZ duruma düştü. O yüzden sırf beygir güçlerine bakarak karşılaştırma yapmamalısınız. Ama bir yandanda cruiser 6000 devirde vites değiştirip tekerleğe aktarılan torku düşerken enduro 10000e kadar çevirmeye devam edecektir.

Ama en azından artık benzer motorların neden aralarında beygir gücü farkı olduğunu daha iyi anlayacaksınız sanırım. Genelde devir göstergelerinde sarı ve kırmızı bölümler bulunur. Kırmızı bölüm motor için tehlikeli seviyede yüksek deviri ifade etmektedir ve motor patlayabilir. Sarı bölümün başladığı nokta ise motorun maksimum gücünün olduğu nokta olup sarı bölüm boyunca kullanmak motor için ciddi bir patlama riski taşımaz ama beygir gücünüz giderek düşecektir. Yani kırmızı devre kadar (redline) basmak her zaman daha çabuk hızlanacaksınız anlamına gelmiyor. Sarının başlangıcından (maksimum beygir gücünün devrinden) itibaren hem torkunuz hem beygir gücünüz azalmaya başlıyor demektir ve vites büyütürseniz şanzıman oranından kaybetmenize rağmen yinede daha yüksek tork ulaşabilir tekerleklere. (Tabi her göstergede sarı olmayabilir)
O açıdan bundan sonra motorları karşılaştırırken maks kaç devir yaptığına, maksimum beygir gücünün ve maksimum torkunun hangi devirde olduğuna dikkat ediniz.

Örneğin Honda VTX1300 Cruiserda 70 küsür beygir, Hyosung GV650 cruiserda 70 küsür beygir. (Markalar önemsiz) İkiside 70 küsür ama maksimumları 70 küsür, ortalamaları çok farklı. Sırf HP değerine bakarsanız aynı gibi gözükürler ama Hondanın 1300lük motoru 3000 devirde Hyosungun 7500 devirde verdiğinin 2 katı fazla tork veriyor. Her ikiside 3000 devirde olursa fark 5-6 kata çıkıyor. Tekerleğe iletilen tork farkını kapatmak için Hyosung değişik vites oranları seçecektir. Bu sebeple performans için Hyosungu sürekli 7000-9000 aralığında kullanmanız gerekirken Hondayı istediğiniz devirde kullanın çekişi iyi olacaktır. Düşük devirde yüksek tork şehir içi kullanımda rahatlık ve düşük yakıt tüketimi olarak dönecektir. Tabi birde 650cc bir motosiklet motoru 1300cc bir motosiklet motorundan daha hafiftir.

Motorları incelerken beygir gücü önemli AMA yüksek beygir gücü elde etmek için düşük devir torkundan çokmu feragat edilmiş bunu araştırmalısınız. Bazı motorlar sırf yüksek devir çeviriyor ve çok dar bir devir aralığında gidiyor diye kağıt üstünde yüksek güçlü çıkıyor. Böyle motosikletler kalkıştan itibaren sürekli çok yüksek devirde kullandıkları zaman beygir gücü değeri anlamlı oluyor. Bazı motorlarda sırf yüksek devir yok diye kağıt üstünde düşük çıkıyor. Beygir gücü maksimum bir değerdir, bunun arasıda var. Beygir gücü bir vasıtanın uygun vites oranlarıyla tekerleğe aktarabileceği maksimum tork hakkında "fikir" veren bir değerdir.

Sizi hızlandıran tekerleğe aktarılan torktur, motosikletinizin motorunun ürettiği tork değil. Haliyle vites değiştirip motor devriniz değiştiğinde motor torkunuz artarken tekerlek torkunuz azalabilir, yada tersi olabilir. Beygir gücü hesabı bunun için vardır. Bir motosikletin motorunun torku diğer motosikletin motorunun torkundan düşük olabilir ama eğer yüksek devirli ise şanzıman oranları farklı olacağı için katsayı büyür ve tekerleğe aktarılan tork daha yüksek çıkabilir. Böylece düşük motor torkuna rağmen daha yüksek beygir gücü ve daha yüksek performansı olur.

Düşük devirde maksimum torku olan motorlar genelde düz tork karakteristiği olan motorlardır ve her devirde iyi çekerler, tüketimleri düşüktür, şehir içi kullanıma çok uygundur. Yüksek devirde maksimum torku olan motorlar ise genelde eğri tork karakteristiği olan motorlardır ve belli devirlerde çok iyi çeker ama diğer devirlerde çok sağırdır bu sebeple şehir içi kullanımı daha kötüdür ve tüketim yüksektir ama benzer ccdeki düz tork karakteristikli motorlardan daha performanslıdır ki oda sürekli yüksek devirde kullanırsanız.

Diğer tüm değişkenler (ağırlık, vites vs) eşit olsa beygir güçleri eşit iki vasıtadan düz tork grafiği olan daha performanslıdır. (Ortalama beygir gücü daha yüksek olduğu için)
Diğer tüm değişkenler eşit olsa beygir gücü yüksek olan araç daha agresif dişli oranlarıyla aynı vitesi diğer araçla aynı süre kullanır ama yükselen tekerlek torkundan dolayı daha çabuk hızlanır, yada aynı dişli oranıyla aynı viteste daha uzun süre kalarak yine daha çabuk hızlanır. (Aynı dişli oranı örneğinde düşük beygir güçlü olan aracın 1. vitesteki redline'ında yanyana olurlar, tüm koşullar eşitken bir aracın daha yüksek beygir gücüne sahip olması daha yüksek devir var demektir)

Sonuç olarak beygir gücü, tork, ağırlık bunlar performans hakkında "fikir" verirler AMA performans 0-100km/h hızlanma, 80-120km/h esneklik, 0-400metre mesafeyi geçme (çeyrek mil) gibi olayların "saniye" cinsinden aldığı değerlerle ölçülür. Yani motorları yanyana getirip gazı açarsınız.

Tork değerlerini karşılaştırırken kgm ve Nm değerlerine dikkat edin. 1kgm=10Nm diyebilirsiniz. (EKLEME: Gerçek değer 9.80665 fakat bunu 10a yuvarlayabilirsiniz, %2 bile hata payı olmaz.)

quote:

Orjinalden alıntı: Rocapitol

Güzeel anlattıklarımın anlaşıldığına sevindim... Ancak dikkatini çekerim bu konuyu, hiç bilmeyenler için açtım... onun için elbette beginnerdan başlıyoruz.Buraya kadar anlattıklarım bilenlere kolay gelebilir ,ama konu zorlaştıkca ilk dökülenler de konuyu küçümseyenler olur

mesela sana şöyle bir soru sorsam, cevaplayabilirmisin? motor devrinden hızı nasıl hesaplayabilirsin? Eğer bu sorunun cevabını biliyorsan, bu konularda oldukca bilgili olduğunu söyleyebilirim yok eğer bilmiyorsan,konuyu takip etmeye devam et... çünkü çok şey öğreneceğiz... grafik meselesine gelince onu torku işlerken vericem... Dizel bir arabayla benzinlinin tork-devir eğrilerini inceleyeceğiz... Benzinlinin dizelden nezaman ve neden üstün olduğu ve dizelin benzinliden nezaman ve neden üstün olduğu sorularının cevabını bulacağız... Takibe devam..

quote:

Orjinalden alıntı: djarume black

abi bunlar ortaokul problemi seviyesindemi , yoksa benim kafamı matematiğe fazla çalışıyor, gece yatarken kafadan yapıyorum bende bu hesapları, hatta km saatindeki yanılmayı fln da katıyorum , abi bunlar biraz beginner seviyo olmuş , sen 0-100kalkışların eğrilerini zamanlarını fln da koyda, biraz eğlenceli olsun

_____________________________

SeRd@R

Ozan Artun

Binbaşı

1411 Mesaj

Tüm Başarılarını Gör

_____________________________

SeRd@R

Kerem Arıkantürk

Binbaşı

1339 Mesaj

Tüm Başarılarını Gör

_____________________________

Crazy Dane Speed Works

Kerem Arıkantürk

Binbaşı

1339 Mesaj

Tüm Başarılarını Gör

_____________________________

Crazy Dane Speed Works

_____________________________

SeRd@R

Ozan Artun

Binbaşı

1411 Mesaj

Tüm Başarılarını Gör

Tamam açayım Birde şunu söyliyeyim.. Yazının en başında amatör olduğumu söylediğimi hatırlatırım...ama liseyi mat bölümünden bitirdiğim için az çok temelim olduğunu bilmenizi isterim yani bir makina mühendisiyle boy ölçüşemeyecek kadar zayıf ama ortalama bilgili bir insana birkaç şey anlatabilecek kadarda birşeyler öğrendiğimi söyleyebilirim...

Motor daki krank mili baskı balata aracılığıyla şanzımandaki dişliyi döndürmeğe başladığı andan itibaren krank miliyle tekerlek birbirine bağlı 2 çark olarak hareket etmeye başlar... İşte bu noktadan sonra motor devri tekerleğin dönme hızını belirler... aynı şekilde tekerleğin hızı da motorun devrini belirler.. mesela dik bir yokuşu inerken gaza basmasanız bile devirin 3500e çıktığını görürsünüz..işte budevrin yükselmesini tekerlek sağlar..

göstergedeki veri rpm dir yani revolution per minute yani bir dakikadaki dönüş(evrim).. bir pistonun yukarıdayken bir aşşağı inip birde yukarı çıkması krank milinin 1 dönüş yaptığı anlamına gelir....

peki devir göstergesinde yazan nedir? mesela 30 dur hemen altındada *100 rpm der..bu şu anlama gelir.... demekki bizim motorumuz dakikada30*100=3000 defa dönüyormuş...

peki şimdi bizim tekerleğin ne kadar döndüğünü bulmamız gerekir... Bunun için dişli oranlarını bilmemiz gerekir..... mesela 1. vites oranı 4 olsun... Bu şu demektir... krank mili 1 defa döndüğünde şanzıman kutusundaki dişli 1/4 defa döner... bakın dönüşü azaldı ama torku arttı (tork meselesine şimdi girmeyelim)
peki aktarım organlarında dişli sadece şanzımandamı bulunur? Hayır diferansiyeldede bir adet dişli vardır..İşte bu dişliye son dişli denir bunun da oranı 3 olsun.... peki bunun oranı 3 ise, şanzıman dişlisi bir defa döndüğünde diferansiyel dişlisi şanzımanın döndüğünün 1/3 ü kadar döner deriz...

Bakın neoldu şimdi? motor devriyle elde ettiğimiz dönme sayısı her bir dişli oranı kadar azaldı..
şimdi formülümüz olgunlaştı..
ozaman şöyle bir formül yazabiliriz..

motor devri
----------------------------------------------= tekerlek devri
vitesin şanzıman oranı* diferansiyel oranı

burda örnekteki değerleri yerine koyarsak şu sonuca ulaşırız..

1. vitesle 3000 devirle giderken, 1. vites oranı 4 olan ve son dişli oranı 3 olan bir arabanın tekerlekleri dakikada

3000
--------- =250 defa döner..
4*3

yani arabamız 1.viteste dakikada 3000 devirle giderken tekerlek dakikada 250 defa dönermiş.

peki arabamızın tekerleği dakikada(60 snde) 250 defa döndüğüne göre 1 snde kaç defa döner? 250/ 60= 4,17defa ozaman 60'ı da yerine koyalım

motor devri
----------------------------------------------------------= 1 sndeki tekerlek devri.
vitesin şanzıman oranı* diferansiyel oranı*60

peki bizim neye ulaşmamız gerekiyordu? hıza. hıza ulaşmak için zamanı ve yolu bulmalıyız...Zaman belli 1sn peki yol nedir?

yol şudur... Bir çemberin uzunluğu 2*pi*r formülüyle bulunur.. peki öyleyse, bu tekerlek bir defa döndüğünde çevresi kadar yol gider diyebilirmiyiz? Bence deriz:) 1sndeki tekerlek devrini çemberin çevresiyle(2*pi*r ) çarparsam 1 snde nekadar yol gittiğini bulabilirim..
Yol=Hız*zaman

ozaman formül biraz daha olgunlaşsın

motor devri*2 *pi*r
--------------------------------------------------= 1 snde arabanın gittiği yol..metre/sn cinsinden..
vitesin şanzıman oranı* diferansiyel oranı*60

peki nedemiştik? metre/sn cinsinden verilen rakamı km/saate çevirmek için o rakamı önce 3600 ile çarpacağız ve sonra 1000'e böleceğiz...

işte şimdi formülümüzün son haline ulaştık...

motor devri* 2* pi* r*3600
---------------------------------------------------------------- =Hız(km/saat cinsinden)
vitesin şanzıman oranı* diferansiyel oranı*60*1000

peki bizim arabamız kaçla gidermiş bakalım..

devir 3000 idi vites şanzıman oranı 4 ,diferansiyel son dişli oranı 3 idi..
tekerleğin yarı çapı 0,30 olsun ...

yerlerine koyalım..

3000*2*3,14*0,3*3600
-----------------------------------=28,26= 28 km/saat olurmuş hızı...
4*3*60*1000

peki burda sabit değerler var(pi ,2, 3600, 60 ,1000) gibi.. bunları sadeleştirirsek daha basit bir formüle ulaşırız..

ozaman nihai formül şu olur

motor devri* r
--------------------------------------------- *0,3768 =Hız(km/saat cinsinden)
vitesin şanzıman oranı* diferansiyel oranı

_____________________________

quote:

Orjinalden alıntı: Rocapitol

Güzeel anlattıklarımın anlaşıldığına sevindim... Ancak dikkatini çekerim bu konuyu, hiç bilmeyenler için açtım... onun için elbette beginnerdan başlıyoruz.Buraya kadar anlattıklarım bilenlere kolay gelebilir ,ama konu zorlaştıkca ilk dökülenler de konuyu küçümseyenler olur

mesela sana şöyle bir soru sorsam, cevaplayabilirmisin? motor devrinden hızı nasıl hesaplayabilirsin? Eğer bu sorunun cevabını biliyorsan, bu konularda oldukca bilgili olduğunu söyleyebilirim yok eğer bilmiyorsan,konuyu takip etmeye devam et... çünkü çok şey öğreneceğiz... grafik meselesine gelince onu torku işlerken vericem... Dizel bir arabayla benzinlinin tork-devir eğrilerini inceleyeceğiz... Benzinlinin dizelden nezaman ve neden üstün olduğu ve dizelin benzinliden nezaman ve neden üstün olduğu sorularının cevabını bulacağız... Takibe devam..

quote:

Orjinalden alıntı: djarume black

abi bunlar ortaokul problemi seviyesindemi , yoksa benim kafamı matematiğe fazla çalışıyor, gece yatarken kafadan yapıyorum bende bu hesapları, hatta km saatindeki yanılmayı fln da katıyorum , abi bunlar biraz beginner seviyo olmuş , sen 0-100kalkışların eğrilerini zamanlarını fln da koyda, biraz eğlenceli olsun

yaf benim söylediklerim küçümsemek için değil, bi ara sabah akşam bu hesapları yapıyordum, araçların 0dan hızlanmalarına göre 400metrede hangisinin geleceğini saliselere göre hesaplamaya uğraşıyordum fln, ama şunu da söyleyeyim kafayı yormaya değmez abi , benki gece uykusu kaçınca kafadan matematik işlemi yapan insanım , buna rağmen bi zamandan sonra boşver ya diyorum, diğer arabaları geçtikten sonra önemli değil, sorunun cevabını verecektim ama sen yazmışsın zaten, senin cevabın daha bilimsel olmuş , ben bu tür bir formül dökemezdim ortaya , oran orantı kurardım, 2denklem üzerinden, neyse abi , güsel bişey bunlara kafa yormak, devam et sen, benim aletin 0-50km/h 3.9 0-100km/h 9.2 0-120km/h 12.3 0-130km/h 14.1 , 0-400metre süremi aşağı yukarı ne olacağını hesaplarmısın, bu hesapta ~1-2 sn yanılma olabilir, bu veriler çok net bir sonuç çıkartmıyor ama

_____________________________

[DH] VOLVO
denizler ortasında yelkensiz bıraktın

Ozan Artun

Binbaşı

1411 Mesaj

Tüm Başarılarını Gör

_____________________________

SeRd@R

ceyhunberber

Yarbay

8732 Mesaj

Tüm Başarılarını Gör

_____________________________

2020 allure sport 308 ultimate kirmizi

Hız,hızlanma(ivme),güç,tork,kuvvet v.s.

Benzer içerikler