Tarihi Ay görevi için geri sayım başladı: 54 yıl sonra ilk olacak

Apollo’dan sonra ilk insanlı Ay yolculuğu

Son insanlı Ay uçuşunun gerçekleştirildiği Apollo Programı döneminden bu yana geçen yaklaşık 54 yılın ardından Artemis II, bu alandaki en önemli girişimlerden biri olacak. Ancak görev kapsamında iniş planlanmıyor. Ekip, 1968’de gerçekleştirilen Apollo 8 görevine benzer şekilde Ay’ın etrafından dolaşarak Dünya’ya geri dönecek.

Görevin en dikkat çekici unsurlarından biri de NASA’nın yeni nesil ağır yük roketi Space Launch System olacak. Turuncu-beyaz renkleriyle dikkat çeken bu dev roket, ABD’nin gelecekte Ay’a düzenli seferler gerçekleştirmesini sağlayacak şekilde tasarlandı.

Artemis programının nihai hedefi yalnızca Ay’a geri dönmek değil. Aynı zamanda burada kalıcı bir üs kurarak daha uzak hedefler için bir sıçrama tahtası oluşturmak. Görev komutanı Reid Wiseman’ın da vurguladığı gibi, Ay’a dönüş aslında Mars yolculuğunun kritik bir basamağı olarak görülüyor.

Yeni uzay yarışı başladı

Artemis Programı, adını Apollo’nun mitolojik ikizinden alırken gelecekte Mars’a insan göndermeyi mümkün kılacak teknolojilerin test edilmesini amaçlıyor. Ancak bu hedef, sadece teknik değil aynı zamanda jeopolitik bir rekabeti de beraberinde getiriyor.

Ayrıca Bkz.NASA, 20 milyar dolarlık Ay planını açıkladı: Nükleer uzay aracı ve tüm detaylar

Çin, 2030 yılına kadar Ay’a insan indirmeyi planlıyor ve özellikle doğal kaynak potansiyeli yüksek olan güney kutbuna odaklanıyor. Bu durum, 1960’lı yıllarda ABD ile Sovyetler Birliği arasında yaşanan Uzay Yarışı ile benzerlikler kurulmasına yol açsa da uzmanlara göre günümüzdeki rekabet daha farklı bir dinamiğe sahip.

1 Nisan tarihinde eğer koşullar sağlanamazsa bir sonraki fırlatma pencereleri 2-6 Nisan tarihleri arasında olacak. Sonraki pencere ise 30 Nisan.

Her ne kadar teknoloji gelişmiş olsa da Artemis II görevi önemli riskler barındırıyor. Astronotlar, daha önce hiç insan taşımamış ve Ay’a gitmemiş bir uzay aracıyla yola çıkacak. Üstelik gidilecek mesafe yaklaşık 384 bin kilometre, yani Uluslararası Uzay İstasyonu’nun uzaklığının yaklaşık bin katı.

NASA’nın eski baş astronotlarından Peggy Whitson, uzay görevlerinde hata payının kabul edilemez olduğunu vurgulayarak en küçük riskin bile ölümcül sonuçlar doğurabileceğini hatırlatıyor. Bu nedenle ekip, Dünya yörüngesine yakın aşamada kapsamlı testler ve manevralar gerçekleştirecek.

Artemis II’nin temel amacı, hem roketin hem de uzay aracının güvenilirliğini test etmek. Bu testlerin başarıyla tamamlanması halinde 2028 yılında Ay’a iniş gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu tarih, ABD Başkanı Donald Trump’ın görev süresinin son yılına denk geliyor.

Ancak bu hedef, bazı uzmanlar tarafından iddialı bulunuyor. Çünkü Ay yüzeyine iniş için gerekli olan araç henüz hazır değil. Bu alanda çalışmalar milyarder girişimciler Elon Musk ve Jeff Bezos’a ait şirketler tarafından sürdürülüyor.