DLSS 4.5 her oyunda lider oldu

Test kapsamında katılımcılara hangi teknolojinin kullanıldığı açıklanmadı. Görüntüler yalnızca numaralandırılmış seçenekler şeklinde sunuldu. Böylece tercihler marka algısından bağımsız olarak, tamamen görsel kaliteye göre yapıldı. İki hafta süren değerlendirme sürecinin sonunda ortaya çıkan tablo, DLSS 4.5’in her senaryoda en yüksek oyu aldığını gösterdi.

Ayrıca Bkz.Ekran kartı fiyatları tırmanışta: Çift haneli rakamlara ulaştı

DLSS 4.5’in başarısının temelinde, ikinci nesil Transformer modeli yer alıyor. Nvidia, bu yeni modelin ilk DLSS 4 Transformer yükselticisine kıyasla beş kat daha fazla hesaplama yatırımıyla eğitildiğini belirtiyor. Ayrıca eğitim sürecinde çok daha geniş bir oyun veri seti kullanıldı.

Yeni sürümde FP8 veri formatının kullanılması da dikkat çekiyor. Bu format, hassasiyet kaybını minimum seviyede tutarken daha fazla işlem yapılmasına imkan tanıyor. Nvidia’nın verdiği bilgilere göre sistem, yükseltme sürecinde giriş verisini çok daha akıllı biçimde analiz ediyor. Böylece bağlama duyarlı çalışan algoritma, sahnedeki detayları daha doğru tahmin ederek daha net ve kararlı bir görüntü üretiyor.

AMD cephesinde durum ne?

Karşılaştırmada AMD’nin makine öğrenimi tabanlı en güncel görüntü teknolojileri de yer aldı. Radeon RX 9000 serisi ekran kartlarında sunulan ve AMD’nin “Redstone” paketi altında konumlandırdığı FSR 4 tabanlı yükseltme çözümü, özellikle Cyberpunk 2077 ve ARC Raiders oyunlarında tam destekle test edildi.

Ancak sonuçlara bakıldığında, bu iki oyunda dahi oyuncuların büyük çoğunluğu AMD’nin yapay zeka destekli yükseltmesini tercih etmedi. İlginç biçimde, her iki senaryoda da kullanıcıların önemli bir kısmı yerel çözünürlükte render edilen görüntüyü AMD’nin çözümüne kıyasla daha başarılı buldu.

Sosyal medyada “dijital klon” dönemi mi?

Patent dokümanına göre Meta’nın büyük dil modeli (LLM) tabanlı sistemi, bir kullanıcının sosyal medya geçmişini analiz ederek onun dijital bir kopyasını oluşturabiliyor. Bu sistem, kullanıcının ölümü ya da uzun süreli bir ara vermesi durumunda hesap üzerinden mesaj, fotoğraf ve video paylaşımı yapabiliyor.

Bu sistem sadece içerik üretmekle yetinmeyecek, aynı zamanda diğer kullanıcılarla etkileşime geçebilecek, özel mesajlara yanıt verebilecek, beğeni bırakabilecek ve yorum yazabilecek.

Modelin, kullanıcıların geçmişteki yorumları, beğenileri ve paylaşımlarını temel alarak eğitildiği belirtiliyor. Farklı platformlardaki dijital ayak izlerini analiz eden sistemin, özellikle fenomen ve içerik üreticilerine ait video, görsel ve mesaj verileriyle de beslendiği ifade ediliyor. Bu sayede yapay zeka, kişinin üslubunu ve içerik tarzını taklit ederek yeni paylaşımlar üretmeye devam edebiliyor.

Patentte dikkat çeken bir diğer unsur ise sistemin yalnızca yazılı içerikle sınırlı kalmaması. Belgelerde yer alan bilgilere göre teknoloji, ölen ya da platformdan uzak kalan bir kullanıcının sesli ve görüntülü görüşmelerini taklit edebilecek kapasiteye sahip. Bu da teorik olarak arkadaşlar ve takipçilerle gerçek zamanlı etkileşim hissi yaratabilecek bir yapının önünü açıyor.

Meta: Ticari kullanım planımız yok

Meta sözcüsü, patentin doğruluğunu teyit ede ederken şirketin bu teknolojiyi vefat etmiş kullanıcılar adına paylaşım yapmak için kullanmayı planlamadığını vurguladı. Açıklamada, patent başvurularının yeni fikirlerin mülkiyetini güvence altına almak amacıyla yapıldığı, bunun mutlaka ticari bir uygulamaya dönüşeceği anlamına gelmediği belirtildi.

Ayrıca Bkz.Snapchat Türkiye'de temsilci atadı!

Şirketin temkinli yaklaşımı, olası hukuki ve itibar riskleri göz önüne alındığında dikkat çekici. Zira birçok ülkede dijital miras, kişisel verilerin korunması ve ölüm sonrası mahremiyet gibi konular halen net sınırlarla tanımlanmış değil.

Meta’nın aldığı patent, henüz uygulamaya alınmış bir ürünü işaret etmese de sosyal medyada dijital mirasın geleceğine dair tartışmaları yeniden alevlendirmiş durumda. Bir kullanıcının ölümünden sonra dijital kimliğinin kim tarafından ve nasıl yönetileceği, önümüzdeki dönemde teknoloji şirketleri, hukukçular ve etik uzmanları arasında daha yoğun biçimde ele alınacak gibi görünüyor.

Antarktika’nın altında uzun süredir bilinen ancak kökeni tam olarak açıklanamayan bir “yerçekimi çöküntüsü”, yeni araştırmalarla yeniden gündeme geldi. Bilim insanları, Dünya üzerindeki en belirgin yerçekimi zayıflıklarından biri olarak tanımlanan bu anomalinin milyonlarca yıl içinde daha da güçlendiğini ortaya koydu. Ancak bu gelişmenin kıtanın geleceği açısından ne anlama geldiği henüz net değil.

Scientific Reports dergisinde yayımlanan çalışma, Antarktika’nın altındaki yerçekimi alanında görülen bu geniş ölçekli zayıflamanın tarihsel gelişimini mercek altına alıyor. Bulgular, söz konusu çöküntünün başlangıçta daha zayıf olduğunu ancak 50 ila 30 milyon yıl önce, Antarktika’da yaygın buzullaşmanın başladığı dönemde belirgin şekilde güç kazandığını gösteriyor.

Yerçekimi her yerde aynı değil

Dünya’nın yerçekimi alanı homojen değil. Gezegenin kütle dağılımındaki farklılıklar, yerçekiminde küçük ama ölçülebilir değişimlere yol açıyor. Bu farklılıklar insanlar için hissedilebilir düzeyde olmasa da özellikle okyanus suları üzerinde önemli etkiler yaratabiliyor.

Bilim insanlarının geoit olarak tanımladığı yapı, Dünya’nın yerçekimi etkisi altında şekillenen düzensiz okyanus yüzeyini ifade ediyor. Su kütleleri, daha güçlü yerçekimine sahip bölgelere doğru akma eğiliminde olduğundan yerçekiminin nispeten zayıf olduğu Antarktika çevresinde deniz seviyesi beklenenden daha düşük ölçülüyor.

Araştırmacılar, buradaki “düşük” ifadesinin yüzeysel bir çukurdan ziyade derinlerdeki kütle eksikliğinin neden olduğu geniş çaplı bir yerçekimi alanı çöküntüsünü tanımladığını vurguluyor. Yani mesele yüzeydeki buz tabakalarından çok, kıtanın altındaki derin jeolojik süreçlerle ilgili.

Dünya’nın içine depremlerle bakıldı

Bilim insanları, benzer bir teknikle kaya akışlarını geriye doğru izleyerek 70 milyon yıl öncesine kadar uzanan bir simülasyon gerçekleştirdi. Elde edilen sonuçlar, yerçekimi çöküntüsünün kökenine dair önemli ipuçları sundu.

Ayrıca Bkz.Çernobil çalışanlarının çocuklarında DNA mutasyonları keşfedildi

Simülasyonlara göre başlangıçta Antarktika yakınlarında derin mantoya doğru çöken soğuk ve yoğun malzeme, yerçekimi alanındaki zayıflığın temelini oluşturdu. Ancak süreç bununla sınırlı kalmadı. Yaklaşık 50 ila 30 milyon yıl önce, gezegenin derinliklerinden daha sıcak ve daha hafif manto malzemesi yükselmeye başladı. Bu yükseliş, kıta altındaki kütle dağılımını yeniden şekillendirdi. Soğuk malzemenin aşağı doğru hareketi ile sıcak mantonun yukarı yönlü akışı birleşerek Antarktika’nın altındaki toplam kütle eksikliğini artırdı ve yerçekimi çöküntüsünü daha da belirgin hale getirdi.

Bu dönem aynı zamanda Antarktika’da geniş çaplı buzullaşmanın başladığı evreye denk geliyor. Araştırmacılar, yerçekimi alanındaki değişim ile iklimsel dönüşüm arasındaki bu zaman çakışmasının tesadüf olmadığını değerlendiriyor.

Yerçekimi alanındaki farklılıklar doğrudan deniz seviyesi ve gelgit dinamiklerini etkiliyor. Deniz seviyesindeki değişimler ise uzun vadede iklim sistemleri üzerinde belirleyici rol oynayabiliyor. Bu nedenle bilim insanları, Antarktika’daki yerçekimi çöküntüsünü daha iyi anlamanın, büyük buz tabakalarının büyümesi ve istikrarı hakkında yeni bilgiler sağlayabileceğini düşünüyor.

Finansal büyüklüğü açıklanmayan anlaşma, Nvidia’nın halihazırda pazarda bulunan Blackwell GPU’larını, geliştirme aşamasındaki Rubin GPU mimarisini ve bağımsız kurulumlara uygun Grace ile Vera merkezi işlemcilerini (CPU) içeriyor. Bu işlemciler, Intel ve AMD’nin veri merkezi sınıfı çözümleriyle doğrudan rekabet ediyor.

Blackwell ve Rubin GPU’lar Meta veri merkezlerinde

Meta, hiper ölçekli veri merkezlerini hem yapay zeka eğitimi hem de çıkarım (inference) süreçlerine uygun şekilde yeniden yapılandırmayı planlıyor. Bu kapsamda Nvidia GB300 tabanlı sistemler devreye alınacak ve şirket, şirket içi veri merkezleri ile Nvidia Cloud Partner altyapılarını kapsayan birleşik bir mimari oluşturacak.

Ayrıca Bkz.Pentagon, Anthropic'i cezalandırmakla tehdit ediyor

Meta CEO’su Mark Zuckerberg ise iş birliğinin Vera Rubin platformu etrafında şekillenecek yeni nesil kümelerle küresel ölçekte “kişisel süper zeka” vizyonunu destekleyeceğini ifade etti.

Grace ve Vera CPU’larla verimlilik hedefi

Anlaşmanın dikkat çeken başlıklarından biri de Nvidia’nın Arm tabanlı merkezi işlemcileri oldu. İlk olarak 2023 yılında yapay zeka hızlandırıcılarına eşlik eden çözümler olarak tanıtılan Grace CPU’lar, artık bağımsız veri merkezi görevleri için de konumlandırılıyor.

Nvidia’nın hyperscale ve yüksek performanslı bilgi işlem biriminin yöneticisi Ian Buck, Grace işlemcilerin özellikle veritabanı çalıştırma gibi yaygın görevlerde benzer iş yüklerini yarı güç tüketimiyle gerçekleştirebildiğini söyledi. Vera CPU ile verimliliğin daha da artması bekleniyor. Meta’nın Vera üzerinde belirli iş yüklerini test ettiği ve ilk sonuçların umut verici olduğu aktarıldı. Şirketlerin 2027 itibarıyla Vera’nın geniş ölçekli dağıtımını hedeflediği belirtiliyor. Bu iş birliği aynı zamanda ilk büyük ölçekli yalnızca Grace CPU dağıtımı olma özelliği taşıyor.

Bu adım, klasik bağlantı listesine dayalı arama deneyiminin ötesine geçerek daha özetlenmiş ve bağlamsal yanıtlar sunan bir yapıya işaret ediyor.

AI Modu

Google’ın bugüne kadarki en yetenekli yapay zeka destekli arama deneyimi olarak tanımladığı AI Modu, gelişmiş muhakeme kapasitesi ve çok modlu (multimodal) yapısıyla öne çıkıyor. Kullanıcılar artık yalnızca metin yazarak değil, sesli komutla ya da doğrudan kamerayla fotoğraf çekerek de arama yapabiliyor.

Sistem, “sorgu yelpazesi” (query fan-out) adı verilen bir teknikle çalışıyor. Bu yöntem, tek bir soruyu alt başlıklara ayırarak web üzerinde eş zamanlı çok sayıda sorgu gerçekleştiriyor. Böylece daha kapsamlı ve bağlama uygun sonuçlar elde edilmesi hedefleniyor.

Google, AI Modu’nun seyahat planlamadan ürün araştırmasına, karmaşık bir konuyu anlamaktan karşılaştırma yapmaya kadar pek çok kullanım senaryosuna yanıt verecek şekilde tasarlandığını belirtiyor.

AI Bakışı

Ayrıca Bkz.Yerli yapay zeka Cosmos T1 kullanıma sunuldu

Google, mevcut arama deneyiminde olduğu gibi reklamların AI Bakışı panelinin üstünde ve altında ayrılmış alanlarda gösterilmeye devam edeceğini vurguluyor. Şirket ayrıca yeni yapay zeka deneyimlerinin açık web ekosistemini destekleyecek şekilde tasarlandığını ve her gün web sitelerine milyarlarca tıklama yönlendirdiklerini ifade ediyor.

Peki ya gerçekler?

Öte yandan AI Bakışı özelliği küresel ölçekte tartışmaların odağında olmaya devam ediyor. Özellikle ABD’de yapılan araştırmalar, AI Overviews içinde sahte müşteri hizmetleri numaralarının yer alabildiğini ortaya koydu. The Washington Post ve Digital Trends’in aktardığı vakalarda kullanıcıların arama sonuçlarında gördükleri numaraları aradıklarında gerçek şirket yerine dolandırıcılarla görüştüğü bildirildi.

Uzmanlara göre sahte numaralar, düşük profilli internet sitelerine büyük şirket isimleriyle birlikte yerleştiriliyor. Yapay zeka sistemleri de bu içerikleri yeterli doğrulama süzgecinden geçirmeden özetleyerek kullanıcıya sunabiliyor. Üretken yapay zekanın web’den veri toplayıp bunu kesin bilgi formatında sunuyor olması kullanıcıların içeriği sorgulama eğilimini azaltabiliyor.

Google ise spam ve dolandırıcılıkla mücadele için sistemlerini sürekli güncellediklerini belirtiyor. Şirket, AI Overviews’ta resmi müşteri destek numaralarını göstermeye öncelik verdiklerini ve sahte içerikleri filtrelemek için koruma mekanizmalarını güçlendirdiklerini ifade ediyor.

Sorun sadece sahte numaralar da değil. Google’ın AI Bakışı özelliğinin sağlıkla ilgili aramalarda kullanıcıları yeterince uyarmadığı yönünde ciddi eleştiriler bulunuyor. Şirket, hassas konularda kullanıcıları profesyonel yardım almaya teşvik ettiğini savunsa da yapılan incelemeler tıbbi içeriklerin ilk gösteriminde herhangi bir açık uyarının yer almadığını ortaya koydu. Güvenlik uyarıları yalnızca “Daha fazla göster” seçeneğine tıklanması halinde ve ek bilgilerin en altında, küçük ve soluk bir yazı tipiyle görünüyor.

Bu araçların pizza üzerine yapıştırıcı sürmeyi önerebildiği göz önüne alındığında tıbbi önerilerin tehlikeli sonuçlar doğurabileceği vurgulanıyor.

Bunlar dışında sistemlerin doğruluk noktasında da eksiklikleri bulunuyor. Mashable’ın 2025 yılı içinde gerçekleştirdiği testlerde, incelenen AI Bakışı yanıtlarının yaklaşık beşte birinde yanlış veya bağlamı hatalı yansıtan ifadeler tespit edildi.

Her iki sisteme yönelik en sert eleştiriler ise web sitesi sahipleri, gazeteciler ve blog yazarlarından geliyor. Zira Google’ın araçları bilgiyi özetleyip doğrudan arama sayfasının en üstünde sunduğunda kullanıcıların asıl kaynağın sitesine gitme ihtiyacı kalmıyor. Bu da sitelerin ziyaretçi trafiğinin ciddi şekilde düşmesine neden oluyor.

Çoğu web yayını, gelirini büyük oranda reklamlardan elde ediyor. Reklam gelirleri de site trafiği ile doğru orantılı. Bazı eleştirmenler, Google'ın başkalarının emeğiyle (içeriğiyle) kullanıcıyı kendi platformunda tutmasını "içerik hırsızlığı" olarak nitelendiriyor. Bazı durumlarda yapay zeka, güvenilir bir haber sitesinden aldığı bilgiyi düşük kaliteli bir yayının kaynağıymış gibi sunabiliyor. Yapay zekanın karmaşık konuları aşırı basitleştirerek sunması bilginin derinliğini ve nüanslarını da yok edebiliyor.

Aynı zamanda burada büyük de bir çelişki var. Google, AI yanıtlarını kendi bilgisinden üretmiyor. Yayıncıların sunmuş olduğu bilgilerden türetiyor. Yeterli gelir elde edemeyen yayıncıların (özellikle küçük yayıncılar) yaptıkları işi sürdürmesi ise bu şartlarda çok zor. Bu da uzun vadede AI yanıtlarının sınırlı kaynaklara dayanmasına ve açık web’in iyice kapanmasına neden olabilir.

Pandemi sonrası dönemde hızla büyüyen teknoloji şirketleri, son birkaç yıldır kapsamlı bir yapılanma sürecinden geçiyor. 2021’den bu yana dünya genelinde yaklaşık 1 milyon teknoloji çalışanı işten çıkarıldı. Başlangıçta pandemi dönemindeki aşırı işe alımların geri çekilmesi olarak görülen bu süreç, zamanla şirketlerin operasyonel yapılarında kalıcı bir dönüşüme dönüştü. Özellikle yapay zeka entegrasyonu nedeniyle daha az çalışana ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor.

İşten çıkarmalarda ABD açık ara önde

Henüz yılın ilk ayını geride bırakmış olsak da toplamda 30.700 işten çıkarma gerçekleşti. Bunların 24.600’ü ABD’de kaydedildi. ABD merkezli 38 farklı şirket küçülme kararı alırken, en yüksek kesintiler Amazon, Meta ve ödeme teknolojileri şirketi Block’tan geldi.

Amazon’dan 16 bin kişilik yeni kesinti

2025’te yaklaşık 20 bin çalışanıyla yollarını ayıran Amazon, 2026’da bu tabloyu daha da ağırlaştırdı. Şirket, yılın başında 16.000 kişilik yeni bir işten çıkarma açıkladı. Bu, şirket tarihindeki en büyük kesintilerden biri olarak kayda geçti. Amazon, Ekim 2025’te de 14.000 pozisyonu sonlandırmıştı.

Toplam işten çıkarma 273 bini aşabilir

Öte yandan yılın başından bu yana Meta, yaklaşık 1.500 çalışanıyla yollarını ayırdı. En büyük kesinti şirketin sanal ve artırılmış gerçeklik projelerini yürüten Reality Labs biriminde oldu. Finansal teknoloji şirketi Block Inc. ise yaklaşık 1.100 kişiyi, yani küresel iş gücünün yaklaşık yüzde 10’unu işten çıkaracağını açıkladı.

Mevcut eğilim devam ederse 2026 yılı sonunda toplam işten çıkarmaların 273.305’e ulaşabileceği tahmin ediliyor. Bu rakam, 2025’te kaydedilen 245.000 kişilik kesintiyi geride bırakabilir.

2025’teki işten çıkarmaların arkasında otomasyon, yapay zeka kaynaklı rol dönüşümleri ve maliyet azaltma stratejileri bulunuyordu. İlk aşamada otomasyona daha açık pozisyonlar hedef alınmıştı. Ancak son dönemde Microsoft’un aralarında kıdemli bir yapay zeka direktörünün de bulunduğu 6.000 kişiyi işten çıkarması, üst düzey rollerin de artık risk altında olduğunu gösteriyor.

2026’nın başından bu yana en fazla işten çıkarma açıklayan şirketler ve duyurulan pozisyon sayıları şöyle:

• Amazon: 16.000


• Ericsson: 1.900


• ASML: 1.700


• Meta: 1.500


• Block: 1.100


• Autodesk: 1.000


• Salesforce: 1.000


• Pinterest: 677


• Ola Electric: 620


• Playtika: 500


• Workday: 400


• T-Mobile: 393


• ANGI Homeservices: 350


• Peloton: 287


• Expedia: 262


• Oracle: 254


• Kaseya: 250


• Kiwi: 250

Apple’ın hedefinde akıllı gözlük, kolye tipi bir AI aksesuarı ve kamera donanımlı yeni nesil AirPods bulunuyor. Bloomberg’in raporuna göre, bu cihazlar yerleşik kameralarla donatılacak ve iPhone ile entegre olarak çalışacak. Böylece Siri, kullanıcının çevresini analiz edip uygun aksiyonlar alabilecek.

Akıllı gözlükte hedef 2027

Apple’ın geliştirdiği akıllı gözlüklerin 2027’de piyasaya sürülebileceği, üretimin ise Aralık 2026’da başlayabileceği belirtiliyor. Gözlükler, yüksek çözünürlüklü kamera, mikrofon ve hoparlör ile donatılacak. Kullanıcılar, cihaz üzerinden fotoğraf ve video çekebilecek, telefon görüşmeleri yapabilecek, müzik dinleyebilecek ve Siri ile etkileşime geçebilecek.

Ancak Meta’nın Ray-Ban Display modelinin aksine cihazda ekran olmayacak. Bunun yerine AI destekli çevresel etkileşim ön plana çıkacak. Apple’ın gözlüğü iki ayrı kamera barındıracak. Yüksek çözünürlüklü ana kamera, fotoğraf ve video çekebilecek. Buna ek olarak yer alacak ikinci kamera ise doğrudan Siri’ye çevresel veri sağlayacak. Bu sensörün, iPhone’lardaki LiDAR benzeri şekilde mesafe ölçümü yapabildiği ve kullanıcının bulunduğu ortamı üç boyutlu olarak analiz edebildiği ifade ediliyor.

Ayrıca cihazın, Apple’ın “Visual Intelligence” benzeri bir yeteneğe sahip olması bekleniyor. Bu sistem fiziksel metinleri okuyarak örneğin bir etkinlik tarihini algılayıp takvime ekleyebilecek.

Ek olarak Apple’ın çerçeve tasarımını da kendi bünyesinde geliştireceği belirtiliyor. Gözlüklerin farklı boyut ve renk seçenekleriyle sunulması planlanıyor. Son prototiplerde pil ve tüm bileşenler çerçeve içine entegre edilmiş durumda ve Apple bu ürünü gün boyu kullanılabilecek bir AI asistanı olarak konumlandırıyor.

Yapay zekalı kolye de geliyor

AI pin, düşük çözünürlüklü bir kameraya sahip olacak. Bu kamera fotoğraf ya da video çekmek için değil, yalnızca yapay zekaya görsel bağlam sağlamak için tasarlanıyor. Sistem sürekli aktif olacak ve kullanıcının çevresini analiz edecek. Cihazda Siri ile konuşmak için mikrofon yer alacak. Bloomberg’e göre Apple içinde bazı çalışanlar bu ürünü iPhone’un “gözleri ve kulakları” olarak tanımlıyor.

Ayrıca Bkz.iOS 26.4, iPhone'lara yeni hotspot özelliği getiriyor

Apple, AI pin’i bağımsız bir cihaz olarak değil, iPhone aksesuarı olarak pazarlamayı planlıyor. İçinde özel bir çip bulunacak olsa da bu işlemci AirPods’larda kullanılan çip seviyesinde olacak ve yüksek işlem gücü sunmayacak.

Kameralı AirPods bu yıl gelebilir

Apple’ın kameralı AirPods projesi ise AI pin’e kıyasla daha ileri aşamada. Şirketin bu ürünü bu yıl içinde piyasaya sürmeyi planladığı belirtiliyor.

AirPods modellerinde yer alacak kameralar da düşük çözünürlüklü olacak ve fotoğraf çekmek için değil, çevresel analiz amacıyla kullanılacak. Bu sayede kulaklıklar, kullanıcının baktığı yön ve çevresel bağlam doğrultusunda yapay zeka destekli deneyimler sunabilecek.

iOS 26.4 beta sürümünde ortaya çıkan kod parçaları Apple’ın CarPlay platformuna Apple TV uygulamasını getirmeyi planladığını gösteriyor. Bu yenilikle birlikte araç park halindeyken içerik izleme imkanı sunulacak. Ancak uygulamanın detaylı işleyişi henüz net değil.

CarPlay için yeni hamle

iOS 26 ile birlikte Apple, CarPlay’de video oynatma desteğini sessiz sedasız eklemeye başlamıştı. Ancak bu özellik, güvenlik nedeniyle yalnızca araç park halindeyken kullanılabiliyor. iOS 26.4 beta kodunda kullanıcıların Apple TV uygulamasına iPhone üzerinden giriş yapmaları gerektiği belirtiliyor. Bu, medyanın oynatılabileceğini gösterirken belirli kısıtlamaların olacağını da işaret ediyor. Kod parçacığında kullanıcıların gizlilik bilgilerini incelemesi ve Apple TV’ye giriş yapması gerektiği ifade ediliyor. Diğer iOS 26 video oynatma uygulamalarında olduğu gibi içeriklerin çalışabilmesi için aracın park edilmiş olması şart olacak.

Ayrıca Bkz.iOS 26.4 beta yayınlandı: İşte iPhone'lara gelen tüm yenilikler

Özellikle büyük ekranlı araç içi multimedya sistemlerinin yaygınlaşması ve bu büyük ekranların özellikle elektrikli araçlarda öne çıkmasıyla içerik tüketim talebi artmış durumda. Zira şarj sürecinin tamamlanması beklenirken bu esnada yolcular içerik tüketmeye yöneliyor. CarPlay’deki Apple TV uygulaması, iPhone’daki deneyime benzer şekilde çalışarak kullanıcıların kütüphanelerinden içerik izlemesini sağlayacak.

Verilere göre 15 Şubat 2026’da piyasada elektrik fiyatı 09:00-17:00 diliminde 0 TL/MWh olarak kayıtlara geçti. Üretim ve tüketim verileri de günün ekonomik ve enerji profiline ışık tutuyor. Türkiye’de 15 Şubat’ta toplam 932.537 MWh elektrik üretimi, 925.584 MWh tüketim gerçekleşti. Üretimde barajlı hidroelektrik santralleri %23,7 ile ilk sırada yer alırken, bunu ithal kömür santralleri %20,9 ve rüzgar santralleri %12,7 takip etti. Ülke aynı gün 10.082 MWh elektrik ihracatı ve 3.125 MWh ithalat yaptı.

16 Şubat 2026’da ise elektrik fiyatı 00:00-06:00 arasında 0 TL/MWh oldu. Bu tarihte 962.067 MWh elektrik üretilirken, 946.293 MWh tüketildi. Üretimde lider konumda doğal gaz santralleri %25,9, ardından ithal kömür santralleri %24,5 ve barajlı hidroelektrik santralleri %12,1 ile yer aldı.

Spot fiyatın ‘0’ olması ne anlama geliyor?

Bu durum özellikle sanayi talebinin hafta sonu olması sebebiyle düşmesi ve rüzgar/güneş gibi marjinal maliyeti sıfır olan yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme yoğun olarak girmesiyle oluştu. Elektrik piyasasında fiyat, talebi karşılayan son santralin maliyetine göre belirlenir. Talep düşük olduğunda sadece maliyetsiz yenilenebilir kaynaklar devrede kaldığı için fiyat teknik olarak sıfıra iner.

Ayrıca Bkz.Çin'den tarihi başarı: Yenilenebilir enerji kapasitesi ilk kez fosil yakıtları geride bıraktı

Spot piyasadaki sıfır TL fiyatları dolaylı olarak tüketiciye fayda sağlayabiliyor. Zira tedarik şirketlerinin elektrik tedarik maliyetlerini hafifleterek orta vadede zam baskısını azaltıyor ve yenilenebilir enerji kullanımını teşvik ediyor. Öte yandan sıfır TL görünen fiyatların tüketici faturalarına direkt olarak yansımadığını da belirtmek gerekiyor. Bunun temel nedeni Türkiye’deki perakende elektrik piyasasının tarifeli bir yapıya sahip olmasıdır. Konut aboneleri için tarifeler EPDK tarafından belirleniyor ve sabit kalıyor. Faturalarda enerji bedeli dışında iletim bedeli, dağıtım bedeli ve vergiler gibi sabit maliyetli kalemler bulunduğu için spot fiyat sıfır olsa dahi operasyonel maliyetler devam ettiğinden gerçek anlamda fiyat sıfırlanmıyor.

AIR ekibi daha önce 2023’te 10 Gbps, 2025’te ise 60 Gbps hızlarına ulaşmıştı. Son deneyle birlikte kapasite iki katına çıkarılarak 120 Gbps seviyesine taşındı.

Donanım değişmeden kapasite iki katına çıktı

Deney, Çin’in Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki Pamir Platosu’nda kurulu 500 milimetre açıklığa sahip lazer yer istasyonu ile AIRSat-02 uydusu arasında gerçekleştirildi.

Dikkat çekici nokta ise performans artışının herhangi bir donanım değişikliği yapılmadan sağlanmış olması. Mühendisler, AIRSAT-02 üzerindeki lazer haberleşme yükünü yörüngede yazılım yeniden yapılandırmasıyla optimize ederek kapasiteyi 60 Gbps’ten 120 Gbps’e yükseltti.

Uydu ile yer istasyonu arasında saniyeler içinde bağlantı kurulurken bağlantı başarı oranı yüzde 93’ün üzerine çıktı. Maksimum kesintisiz iletişim süresi 108 saniyeye ulaştı. Bu süre zarfında toplam 12,656 terabit veri başarıyla aktarıldı. Yüksek çözünürlüklü uzaktan algılama görüntülerinin sorunsuz biçimde indirilip işlenmesi veri bağlantısının kalitesini doğruladı.

Ayrıca Bkz.Çinli insansı robotlardan kungfu gösterisi: Bahar Bayramı’na damga vurdular

Deneyde kullanılan Pamir Platosu’ndaki tesis, Çin’de ticari ve rutin operasyon modunda çalışan ilk uydu-yer lazer iletişim istasyonu olma özelliğini taşıyor. Eylül 2024’te tamamlanan istasyon o tarihten bu yana birçok operasyonel göreve destek verdi.

Lazer tabanlı uydu-yer haberleşmesi, uzaydan Dünya’ya büyük hacimli verilerin ultra yüksek hızda aktarımı için en uygun çözüm olarak görülüyor. Bu iletişim teknolojisinin yörüngeye kurulması planlanan AI veri merkezleri için de kritik öneme sahip olması bekleniyor.