Sığınma Hakkının Kapsamı

A isimli biri Almanya'dan iltica almış olsun. Adam gazeteci diyelim. Sosyal medyada gazetecilik yapıyor. Gazeteci B, siyasetçi C, iş adamı D hakkında konuşuyor. İşte B yasaklı madde içti, C rüşvet aldı... Soruma gelirsek mesela Türkiye'de yaşayan D isimli iş adamı A için Almanya'ya başvurabilir mi? Hakkımda şu şu haberleri yaptı. Bana iftira atıyor, kişilik haklarıma saldırıyor... Haberde söylediklerini çürütürse mesela tazminat falan alabilir mi?

Evet, teorik olarak Türkiye’de yaşayan D isimli iş insanı, Almanya’da bulunan ve oradan yayın yapan A hakkında Almanya’da hukuki yollara başvurabilir; zira Alman hukukunda haksız fiil ve kişilik haklarının ihlali bakımından “zararın meydana geldiği yer” yetki bakımından önemlidir ve internet yoluyla yapılan yayınlarda içeriğin Almanya’da erişilebilir olması Alman mahkemelerinin yetkisini doğurabilir. Ancak A’nın gazeteci sıfatıyla kamuoyunu ilgilendiren konularda yaptığı yayınlar söz konusuysa, Alman Anayasası’nın (Grundgesetz) 5. maddesi kapsamındaki basın ve ifade özgürlüğü çok güçlü bir koruma sağlar; bu nedenle D’nin, söz konusu iddiaların tamamen gerçek dışı olduğunu, yeterli araştırmaya dayanmadan yayımlandığını ve ağır bir kişilik hakkı ihlali oluşturduğunu somut delillerle ispatlaması gerekir. Bu ispat sağlanabilirse, Alman mahkemeleri içerik kaldırma, tekzip (Gegendarstellung), ihtiyati tedbir ve uygun koşullarda manevi tazminata hükmedebilir; ancak kamuya mal olmuş kişiler bakımından eleştiri ve şüphe açıklamalarına daha geniş hoşgörü tanındığından, tazminat kazanılması yüksek ispat standardına bağlıdır ve her somut olayda ifade özgürlüğü ile kişilik hakları arasında hassas bir denge kurulması gerek