Serebral Palsi

Halk arasında beyin felci olarak bilinen serebral palsi, çocuklarda görülmekte ve doğumdan önce, doğumda ya da doğumdan sonra herhangi bir sebeple beyin dokusundaki hasara bağlı ortaya çıkmaktadır. Bu hasar hiçbir zaman “tamamen” iyileşmemektedir ancak iyi rehabilitasyon uygulamaları ile hastalar bağımsız bir yaşam kurabilir, eğitim alabilir ve sosyal rollerine devam edebilir. 

Serebral palsi, beynin kas hareketlerini kontrol eden bölgelerinin doğum öncesi, doğum sırası veya doğum sonrası dönemde gelişememesi veya hasar görmesi sonucu ömür boyu süren fiziksel engellilik durumudur. Kasları kontrol etme yeteneğini, hareketleri ve duruş gibi motor becerileri doğru çalışamaz.Serebral palsinin sık görülen belirtileri arasında hareket etme zorluğu, konuşmada güçlük, kontrolsüz hareketler, kas sertliği ve huysuzluk görülür.

Bebeklerde nedensiz bir şekilde çok sık ağlama görülüyorsa, ellerini başparmakları avuç içinde olacak şekilde yumulu tutuyor ve açmıyorsa, kol ve bacak hareketlerinde asimetri varsa mutlaka bir çocuk nöroloji bölümüne başvurmak gerekir.

Beyin felci olarak da ifade edilen serebral palsi hastalığı temelde doğumdan önce beynin anormal gelişmesinden kaynaklanır. Belirtiler arasında abartılı refleksler, gevşek veya sert uzuvlar ve istemsiz hareketler bulunur. Bunlar erken çocukluk döneminde ortaya çıkar. Uzun süreli tedavide fiziksel ve diğer terapiler, ilaçlar ve bazen de cerrahi müdahale yer alır. Bu yöntemler hastalığı tamamen yok etmese bile semptomların azalmasına ve çocuğun nispeten daha rahat bir yaşam sürmesine olanak sağlar.

Serebral Palsi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Serebral palsi hastaları ne kadar yaşar?

Genel olarak serebral palsi ile doğan çocukların ortalama 30 ile 70 yıl arasında yaşadığı görülür. En uzun yaşam beklentisine sahip olanlar genellikle daha fazla hareket kabiliyetine ve daha iyi tıbbi bakım yapılan kişilerdir.

Serebral Palsi görülme sıklığı nedir?

Her bin canlı doğumda 2-2.5, her bin prematüre doğumda 100 bebekte SP gelişebilmektedir.

Serebral Palsi tamamen iyileşir mi?

SP tanısı konulan bir hastada, beyinde oluşmuş olan zedelenmeyi tedavi etme imkanı şimdilik bulunmamaktadır. Beyindeki nöron adını verdiğimiz sinir hücrelerinin kendilerini yenilemedikleri bugünkü bilgilerimiz dahilindedir. Ancak, komşu sinir hücrelerinin fonksiyonları üzerine alması (plastisite) olasılığı nedeniyle erken başlanacak olan tedavinin büyük önemi vardır.

Serebral Palsi kök hücre tedavisi ile iyileştirilebilir mi?

Kök hücre tedavileri ile ilgili çalışmalar olmakla birlikte, rutin tedavide yeri bulunmamaktadır. Konuyla ilgili çalışmalar vardır, zaman içinde gelişmeler olabileceği düşünülmektedir.

Serebral palsi anne karnında anlaşılır mı?

Serebral palsi hastalığı anne karnında değil doğum sonrası teşhis edilebilen bir hastalıktır.

Serebral palsi hastaları yürüyebilir mi?

Serebral palsi teşhisi konmuş kişilerin yüzde 70’i yaşıtlarına göre, yardım alarak geç de olsa yürüyebilir.

Fizik tedavi serebral palsi'ye iyi gelir mi?

Kas eğitimi ve egzersizleri içeren fizik tedavi uygulamaları çocuğun gücüne, esnekliğine, dengesine, motor gelişimine ve hareket kabiliyetine yardımcı olabilir. Bir fizik tedavi uzmanı ayrıca çocuğun günlük ihtiyaçlarını evde güvenli bir şekilde nasıl karşılayacağını da öğretir. Tüm fizik tedavi uygulamaları çocuğun motor gelişimine katkı sağlayabildiği gibi hareket kısıtlamalarını da görece hafifleterek günlük yaşamında daha rahat hissetmesini sağlayabilir.

Serebral palsi ameliyatla düzelir mi?

Serebral palsi'nin tamamen düzelmesi ve iyileşmesi söz konusu değildir ancak başta ameliyat olmak üzere tüm tedavi seçenekleri semptomların iyileşmesine ve hastaların daha rahat bir yaşam sürmesine odaklanır. 

Serebral palsi kalıcı mı?

Serebrak palsi kalıcı bir beyin hasarıdır ve bebek anne karnındayken veya doğumdan kısa bir süre sonra ortaya çıkar. Hasar beyinde kalıcı olur ancak semptomların iyileşmesine yönelik tedavi programları uygulanır.

Serebral palsi genetik mi?

Serebral palsi genetik değildir ve ebeveynlerde görülen serebral palsi çocuğu etkilemez.

Serebral palsi hastaları neleri yapamaz?

Serebral palsi hastası olan çocuklar genellikle hareket zorluğu yaşar ve motor beceriler konusunda şikayetleri vardır. Bu hareket zorluğu konuşma ve yutma problemleri, işitme ve görme bozuklukları, zihinsel fonksiyonlarda gerilik ve havaleler şeklinde görülebilir.

Konuşma terapisi serebral palsi hastalarında işe yarar mı?

Serebral palsi olan çocuklarda konuşma problemleri sık yaşanır. Çocukların konuşmakta zorluk çektiği durumlarda uzman kişiler tarafından konuşma terapileri uygulanabilir. Konuşma terapileri, çocukların konuşma yeteneğini yavaş yavaş yerine getirme ve iletişim kurma konusunda yeniden aktif hale gelme açısından etkili bir yöntemdir.

Serebral palsi hastalığı zekayı nasıl etkiler?

Her serebral palsi vakası zeka durumunu etkilemez. Neredeyse çoğu vakanın yaklaşık yarısında bilişsel yeteneklerde herhangi bir bozulma yoktur. Bu durum hastalığın zeka seviyesini etkilemediği anlamına gelir. Serebral palsi hastası olan çocuklar genellikle iletişim kurma biçimlerinde sorunlar yaşar ancak bu da zeka sorunlarıyla aynı şey değildir.

Serebral palsi beyin fonksiyonu olarak ilerleyici bir hastalık olmasa da çocuğun büyümesiyle birlikte zaman içinde ayaktaki deformitelerin tekrarlama ihtimali bulunmaktadır.

Kasların uyumsuz ve fazla kasılması sonucu ayakta düz tabanlık (dışa dönme) veya ayağın içe dönüp kubbesinin belirginleşmesi, parmaklarda pençeleşme gibi deformiteler gelişebilir.

Serebral palsili çocuklarda ayak ve ayak bileği sorunları oldukça yaygındır; çünkü kas tonusu (özellikle spastisite) ve kas dengesizlikleri bu bölgelerde şekil bozukluklarına, yürüme zorluklarına ve ağrıya yol açabilir. Tedavi, çocuğun yaşına, spastisitenin derecesine, yürüyüp yürüyememesine ve deformitenin kalıcılığına göre bireyselleştirilir.

Genel anlamıyla spastisite olarak adlandırılan “serebral palsi” bir merkezi sinir sistemi hastalığıdır. En büyük sebebi beynin bir müddet oksijensiz kalarak hasar görmesidir. Bu hasar maalesef büyük oranda kalıcıdır fakat ilerleyici değildir. Beynin oksijensiz kalması doğum öncesinde, doğum sırasında veya doğumdan hemen sonra olabilir. Bu sebepler arasında en sık olanlar kordon dolanması, bebeğin kendi dışkısının solunum yoluna kaçması ve doğum sonrasında solunum refleksinin kaybolmasıyla beynin oksijen yetersizliğine girmesi sayılabilir.