Gerilim düşümü hesabı nasıl yapılır? Tek faz / Üç faz basit anlatım

Gerilim düşümü hesabı nasıl yapılır? (Tek faz / Üç faz basit anlatım)

Arkadaşlar sahada en çok yapılan hatalardan biri kabloyu sadece “çeker mi çekmez mi” mantığıyla seçmek.

Ama asıl kritik konu şu:

Yük ucuna ulaşan gerilim ne kadar düşüyor?

Çünkü yüksek gerilim düşümü şu problemlere neden olur:

- Aydınlatmada ışık seviyesi düşer

- Motorlar zorlanır ve fazla akım çeker

- Elektronik cihazlar kararsız çalışır

- Enerji kaybı artar

Kısaca sistem çalışıyor gibi görünür ama verimli çalışmaz.

---

Gerilim düşümü nedir?

En basit haliyle:

Panodan çıkan gerilim ile cihazın girişindeki gerilim aynı değildir.

Aradaki fark = gerilim düşümü

Bu fark;

- Hat uzunluğu

- Akım

- Kablo kesiti

- İletken tipi (bakır / alüminyum)

- Tek faz / üç faz olması

gibi faktörlere bağlıdır.

---

Basit mantık:

Hat uzadıkça → düşüm artar

Akım arttıkça → düşüm artar

Kesit büyüdükçe → düşüm azalır

---

Tek faz ve üç faz farkı

Tek fazda gidiş + dönüş olduğu için düşüm daha farklı hesaplanır.

Üç faz sistemde farklı katsayı kullanılır.

Aynı kablo ve aynı mesafede bile sonuçlar değişir.

---

Kablo seçerken yapılan klasik hata:

“1.5 mm² yeter, çalışıyor zaten”

Ama gerçek şu:

Çalışıyor olması doğru çalıştığı anlamına gelmez.

Özellikle uzun mesafede ciddi kayıp olur.

---

Küçük örnek:

30 metre hat

10A yük

2.5 mm² kablo

Yaklaşık %1.7 civarı düşüm çıkar (uygun)

Ama mesafe 80-100 metre olursa?

Aynı kesit direkt yetersiz kalır.

---

Bakır vs alüminyum

Bakır kablo:

- Daha az direnç

- Daha az gerilim düşümü

Alüminyum:

- Daha ucuz

- Ama aynı kesitte daha fazla düşüm

---

En kritik konu:

Aydınlatma hatlarında düşüm daha düşük tutulmalı.

Çünkü küçük voltaj farkı bile ışık seviyesini etkiler.

---

Ben bunun için basit bir hesaplama aracı ve detaylı anlatım hazırladım.

Tek faz / üç faz, kesit, uzunluk vs girip direkt sonucu görebiliyorsunuz:

sietra elektrik aydınlatma malzemeleri

Gerilim Düşümü Hesabı | Tek ve Üç Faz Kablo Hesabı 2026

https://ledlamba.com/gerilim-dusumu-hesabi-nasil-yapilir-ucretsiz-hesaplama-araci

---

Siz sahada genelde nasıl seçiyorsunuz?

- Direkt kesit büyütüp geçiyor musunuz?

- Yoksa hesap yapıyor musunuz?

Özellikle uzun hat çekenler yazarsa iyi olur 👍

Ben genelde uzun hatlarda direkt kesiti büyütüyordum ama bu hesap işi daha mantıklı gibi. Özellikle aydınlatmada ciddi fark ediyor.

Özellikle uzun hatlarda (50m+) hesap yapmadan kesit seçmek ciddi enerji kaybına neden oluyor.