Dolarin Olmasi Gereken Deger

Bir kesim dolarin baskilandigini ve daha yuksekte olmasi gerektigini soylerken bir kesim de zaten cok arttigini daha ne kadar artacagini iddia ediyor.

Bu konuda bence bakilmasi gereken kriter, merkez bankasinin ne kadar TL piyasa soktugu olmali. Buna M3 Para arzi deniyor.

tr.tradingeconomics.com

Türkiye Para Arzı M3 | 2005-2025 Veri | 2026-2027 Tahmin

https://tr.tradingeconomics.com/turkey/money-supply-m3

Linkten gorulecegi uzere tam 10 yil once 1.17B Turk Lirasi mevcutmus. Bugunse 22.6B yani 19.3 kat artmis.

O gunku dolar kurunu dikkate alirsak 2,71. 19.3 kat buraya uygular isek 52,3 cikar. yani dolarin olmasi gereken deger aslinda burasi diye kabaca dusunemez miyiz?

Herhangi bir iddiam yok, sadece anlamaya calisiyorum. Sizin gorusunuz nedir?

1 Doların 1 TL karşısında olması gereken değer 1 (bir) dir.

Neden bugün USD bizim paramızın 40 katı, neden EURO 45 katı değerli , ülkedeki alım gücü neden bu oranlarda düşük diye sormadığımız sürece bu konudaki her düşünce bana göre yanlıştır.

Bunu da en iyi, Ekonomistim diye geçinenlerin bilmesi gerekir.

Dolar/Euro ve diğer ülke paraları bizim paramız karşısında değeri sürekli yükselmesin düşsün, bunu da ülkenin ekonomisini yönetenler , sürekli para basanlar bi zahmet çözsün ...

faiz %0 olsa kur da 19 kat artardı ancak dünyada en yüksek faiz olan %60'ı veriyoruz, yani büyük oyuncular sırf gülümüz için bize gelip katlanıyor ancak dikeni onlara değil türk halkına batıyor.

sadece faiz ile değil, tl değer bir değer üretebiliyor olsa da kur 1 liraya yaklaşabilirdi ancak tam tersine değeri olan bir şeyi de solduruyor yabancısı, yatırımcısını geçtim kendi halkı bize tl'nin yüzüne bakmıyor ve güncel olarak faiz ile zorla tutulabiliyor. he tabi faiz = m3, dediğiniz gibi yani para arzı katlanarak katlanaarak artıyor

güncel olarak kur yıl sonu 46.5 olarak fiyatlanıyor, euro ise 55.7

Kısmen doğru ama tam olarak öyle değil. Para arzı tek başına geçerli değil. Para arz ederken değer üretirsen böyle bir fark oluşmaz. Doların değeri ne olmalı sorusunun cevabı net değildir. Serbest piyasada zaten değerlenir. Eğer piyasa serbest ise doları değeri; doların değeridir. Yani MB müdahale etmiyor, swap serbest ise vs vs.

Ama yine de en basit hesaplama yöntemi enflayon bazlı hesaplamadır. Doların eskiden olması gerektiği değerde olduğu tarihi seçersin.

Ben mesela mayıs 2018 i alıyorum şimdi ise mayıs 2025.

Mayıs 2018 dolar kuruna bakalım 4,5 liraymış.

Şimdi Mayıs 2018 den Mayıs 2025e kadar geçen 7 senedeki toplam enflasyonumuza bakalım yaklaşık %900.

yani enflayona göre doların 40,5 olması gerekiyor. Bir de bundan doların enflasyonunu çıkarırsak 40,5 lirandan biraz daha aşağı olmalı.

Mayıs 2019’da dolar kuru 6 TL idi. O tarihten Mayıs 2025’e kadar Türkiye’deki toplam enflasyon yaklaşık %730, ABD’de ise %25 civarında oldu. Bu durumda olması gereken dolar kuru yaklaşık 39,84 TL’dir.

Mayıs 2020’de dolar kuru 6,8 TL idi. O tarihten Mayıs 2025’e kadar Türkiye’deki toplam enflasyon yaklaşık %610, ABD’de ise %23 oldu. Buna göre olması gereken dolar kuru yaklaşık 39,28 TL’dir.

Mayıs 2021’de dolar kuru 8,5 TL idi. O tarihten Mayıs 2025’e kadar Türkiye’deki toplam enflasyon yaklaşık %470, ABD’de ise %20 oldu. Bu durumda olması gereken dolar kuru yaklaşık 40,37 TL’dir.

Mayıs 2023’te dolar kuru 19,6 TL idi. O tarihten Mayıs 2025’e kadar Türkiye’deki toplam enflasyon yaklaşık %140, ABD’de ise %8 oldu. Bu hesaba göre dolar kuru yaklaşık 43,55 TL olmalıydı.

Mayıs 2024’te dolar kuru 21,5 TL idi. Son bir yılda Türkiye’deki enflasyon yaklaşık %75, ABD’de ise %4 oldu. Bu durumda olması gereken dolar kuru yaklaşık 36,17 TL’dir.

Bir şey bildiğin yok ekonomiden de anlamıyorsun.

Sana göre şöyle;

1 dolar 40 lira

1 dolar 140 Japon Yeni

1 lira 3,5 Japon Yeni

o zaman Japonya Türkiye'den geride.

Dolar sizin paranızın 40 katı değil. 40 milyon katı. Dert bu ise bir sıfır atarsın 4 katı olur. Bir sıfır daha atarsın kağıt üzerinde 1 lira (yani şimdiki 100 lira) 2,5 dolar yapar.

7 yıldaki enflasyon resmi verilere göre öyle olabilir. Gerçekte 13 kattan aşağı değil. Bu da doları 50 tl nin üzerine çeker. MB hiç müdahale etmesin gideceği yer en az 50+ tl dir.

Ekonomiden biraz anlıyor olabilirsin ama daha dediklerimi anlamayıp Japonya Türkiyeden geride mi saçmalığı pek olmamış..

Verdiğin örnekten gideyim, JPY/USD paritesi bundan 20 yıl önce 2005'te bile 0.0083'tü , şimdi 0.0066 değerinde... 20 yıldır dolar karşısında öz değerini koruyor hatta değerli hale bile geldi. Ufak detayları geçersen 20 küsür yıldır ekonomide istikrar sayesinde diğer ülkeler karşısında aynı paritedeler güzel kardeşim..

Ben , Japonya Türkiyeden geride demedim, ülkede istikrardan ve liyakat sahibi insanlarca yönetilecek bir ekonomi yokluğundan bahsediyorum. Doları bir liraya indirmek için paradan sıfır atmaktan bahseden de olmadı. Bu da ben Ekonomistim yaklaşımı ile saçma bir öneri olur ki zaten birileri denedi o da tutmadı... Karşılığı olmayan para basıp üzerinden sıfırı atarsan, böyle dandik bir ekonomi yönetiminde, yıllardır süren yüksek enflasyon ortamında yine hiçbir bir anlamı olmayacağını sende biliyorsundur.

Nihayetinde sadede gelirsem, üstteki uzun süreli JPY/USD grafiğine bakınca, alttaki TL/USD grafiğinin saçmalığını izah etmek biraz zor oluyor....

Siz ekonomi değil muhasebe anlatıyorsunuz.

ben bilmem proje adam bilir projeleri o yapıyor

Dolar neden paramızın 40 katı demişsin sana neden 40 katı değil onu anlattım.

Sana göre dolar Japon Yeninin 140 katı

Dolar liranın 40 katı diye birine ne anlatayım.

Net asgari ücret / ~300 = ~73

Sonrada darbe oldu zaten özellikle askerler ekonomik zorluk yaşadığı için