William Blake

Bir Melek yanıma geldi ve dedi ki: ‘Ah acınası aptal genç adam! Ah ürkünç kişi! Ah dehşetli durum! Sonsuza dek kendin için hazırlıyor ve büyük bir hızla geçip gidiyor olduğun kavurucu zindanı düşün hele bil’ 
  Dedim ki: ‘Belki bana ebedi yazgı göstermek istersin ve oturup üzerinde birlikte düşünürüz, hangimizin yazgısı en çekici, anlarız.’ 
  Sonra beni bir ahırın ve bir kilisenin içinden geçirerek, dibinde bir kalıphane olan mabedin mahzenine indirdi. Kalıphaneden geçtik ve bir mağaraya vardık. Mağaranın dolambaçlı yollarından aşağıya, can sıkıcı yolumuzda el yordamıyla ilerledik ve nihayet altımızda, yeraltı göğü gibi uçsuz bucaksız bir boşluk belirdi ve ağaçların köklerine tutunup bu ummanın üzerinde sallandık. 
  Dedim ki: ‘Hadi gel kendimizi boşluğa bırakalım ve Tanrının inayeti burada mıymış görelim. Sen yapmasan da ben yapacağım.’ Dedi ki: ‘Hiç kalkışma, Ah genç adam, burada kal ve karanlık dağılır dağılmaz ortaya çıkacak yazgını gör.’ 
  Böylece onunla kaldım, bir meşenin kıvrılmış köküne oturarak. O, derinlere doğru baş aşağı sarkan bir mantara asılıydı. 
  Derken, uçsuz bucaksız Cehennemi gördük, yanan bir kentin dumanı gibi alevler içindeydi, altımızda, sonsuz bir mesafede simsiyah ama parıldayan güneş duruyordu, onun da çevresinde, en korkunç hayvan biçimleriyle pislikten fışkırmış, ki hava bunlarla doluydu ve sanki bunlardan var edilmiş gibiydi, uçan ya da sonsuz boşlukta yüzen avların peşinden sürünen devasa örümceklerin dönüp durdukları, alevli yollar uzanıyordu. İblislerdir bunlar ve onlara havanın güçleri denir. Hangisi benim sonsuz yazgım, diye sordum, yoldaşıma dönüp. ‘Siyah ve beyaz örümceklerin arasındaki,’ dedi. 
  Lakin ve birden, siyah ve beyaz örümceklerin arasından bir bulut ve ateş patlayıverdi, altındaki her şeyi karartarak derinlere doğru yuvarlandı; öyle ki, aşağıdaki derinlik bir deniz gibi kapkara kesildi ve korkunç bir gürültüyle devrildi. Altımızda görülecek hiçbir şey yoktu artık, yalnızca kapkara bir fırtına; ta ki, bulutlar ve dalgalar arasından doğuya doğru bakınca, ateşlerle karışmış bir kan çağlayanı gördük ve durduğumuz yerden birkaç taş fırlayıp korkunç bir yılanın puhu kıvrımlarına gömüldü yeniden. 
  Sonunda, doğuya doğru üç derece uzakta, dalgaların üzerinde alevlerle kaplı bir tepe belirdi, altın kayalardan bir dağ sırası gibi yükseldi usulca; baktıkça, denizin duman bulutları içinde uzak1aştığı kıpkızıl iki ateş küresi keşfettik, derken onun, ağzını ve kırmızı solungaçlarını gördük; öfkeden kuduran ve kanın ışıltılarıyla kapkara derinliği çınlatan köpüklerin üzerinden sarkmış, bize doğru ilerliyordu, tinsel bir varoluşun korkunç öfkesiyle. 
  Dostum Melek durduğu yerden kalıphaneye tırmandı. Tek başıma kalmıştım ki bu görünüm ansızın kayboldu, ve kendimi ay ışığının altında hoş bir ırmağın kıyısında otururken buldum, arp çalan bir şarkıcıyı dinliyordum, şarkısının sözleri şöyleydi: ‘Sabit fikirli kişi durgun suya benzer ve aklın sürüngenlerini yaratır.’ 
  Kalktım ve kalıphaneyi araştırdım, Meleğime rastladım orada, şaşırmıştı, nasıl kurtulduğumu sordu bana. Dedim ki: ‘Gördüğümüz her şeyin nedeni senin metafiziğindi, çünkü sen uzaklaşır uzaklaşmaz, ay ışığı düşmüş bir ırmağın kıyısında, kendimi bir arpçıyı dinlerken buldum. Artık ebedi yazgımı görmüş olduk, ben de seninkini göstereyim mi sana! ‘ Önerime kahkahalarla güldü, ama birden onu kollarımla sımsıkı kavradım ve gece boyunca, yeryüzünün gölgesi üzerinde yükselinceye dek, batıya doğru uçtum. Sonra onunla birlikte kendimi, güneşin gövdesinin ta içine fırlattım. Burada beyazlara büründüm, Swedenborg ciltlerini elime alarak harikulade iklimden içeri daldık ve Satürn’e gelene dek bütün gezegenleri geçtik. Durdum ve soluklandım ve ardından Satürn ile sabit yıldızların arasındaki boşluğa atladım. 
  ‘İşte,’ dedim, ‘eğer ki ona uzay denebilirse, bu uzayda senin yazgın.’ Derken ahın ve kiliseyi gördük, onu alıp sunağa götürdüm, İncil’i açtım ve işte! Derin bir çukurdu, önümdeki Meleği iteleyerek içine indim, biraz sonra tuğladan yedi ev belirdi, birine girdik, içeride, hepsi de bellerinden zincirlenmiş bir kaç maymun ve Habeş maymunu vardı, dişlerini gösterip birbirlerini kapmaya çalışıyorlar, ancak zincirin kısalığı buna izin vermiyordu. Fakat bazen zincirlerin sündüğü oluyordu ve güçlü olan zayıfı yakaladı, sırıta sırıta çiftleşti önce onunla, ardından parçalayıp yuttu, tek tek kollarını kopararak, aciz bir beden kaldı geriye. Sırıttıktan ve aldatıcı bir şefkatle öptükten sonra, diğerleri de çarçabuk yiyip bitirdi gövdeyi ve etrafta kendi kuyruğundan iştahla et koparan biri vardı. Leş kokusu her ikimizi de fena halde rahatsız edince kalıphaneye girdik, ve ellerimle, kalıphanenin içinde Aristoteles’in Analitik’i oluveren bir gövdenin iskeletini taşıyordum. 
  Melek birden, ‘Senin sınırsız hayal gücün beni rahatsız etti,’ dedi, ‘utanmalısın.’ 
  Dedim ki, ‘Birbirimizi kandınyoruz biz, ki yapıtları sadece Analitik olan senle konuşmak, boşa vakit kaybı.’

• Ekim zamanı öğren, hasat vakti öğret, kışın keyfine bak.
  
• Arabanı ve sabanını ölülerin kemikleri üzerinde sür.
  
• Aşırılığın yolu bilgeliğin sarayına varır.
  
• Sağgörü, yeteneksizliğin kur yaptığı zengin ve çirkin bir kız kurusudur.
  
• Arzulayan ama eylemeyen, hastalık üretir.
  
• Biçilmiş solucan sabanı affeder.
  
• Suyu seveni ırmağa daldır.
  
• Budala ile bilgenin gördüğü ağaç aynı değildir.
  
• Yüzü ışık saçmayan asla bir yıldız olamaz.
  
• Sonsuzluk, zamanın nimetlerine aşıktır
  
• Meşgul arının kedere vakti yoktur.
  
• Budalalığın zamanı saatle ölçülür, bilgeliğinkini hiçbir saat ölçemez.
  
• Tüm sağlıklı besinler ağsız ya da kapansız yakalanır.
  
• Kıtlık zamanında sayıyı, ağırlığı ve ölçüyü kaydet.
  
• Hiçbir kuş sadece kendi kanatlarıyla çok yükseğe uçamaz.
  
• Ölü bir gövde yaraların öcünü alamaz.
  
• En yüce edim, kendinizden önce başkasını düşünmektir.
  
• Budala kişi budalalığında diretseydi, bilge olurdu.
  
• Budalalık hilekarlığın maskesidir.
  
• Gururun pelerini Utançtır.
  
• Hapishaneler yasanın’ taşlarıyla inşa edilir, kerhaneler dinin tuğlalarıyla.
  
• Tavus kuşunun kibri Tanrının görkemidir.
  
• Keçinin şehveti Tanrının cömertliğidir.
  
• Aslanın gazabı Tanrının bilgeliğidir.
  
• Kadının çıplaklığı Tanrının yapıtıdır.
  
• Kederin aşırısı güler, neşenin fazlası gözyaşı döker.
  
• Aslanların kükremesi, kurtların uluması, fırtınalı denizin öfkeden kabarması ve yok edici kılıç, insan gözünün göremeyeceği sonsuzun parçalarıdır.
  
• Tilki kapanı suçlar, kendini değil.
  
• Zevk döller. Keder doğurtur.
  
• Erkek aslan postu, kadın, koyun kürkü giysin.
  
• Kuşa bir yuva, örümceğe bir ağ, insana dostluk.
  
• Sırıtkan bencil budala ile somurtkan huysuz budala, her ikisi de bilge sanılacaklar, ki belki ve böylece bir güç olacaklar.
  
• Şimdi kanıtlanan eskiden sadece hayal edilirdi.
  
• Sıçan, fare, tilki ve tavşan, kökleri gözler; aslan, kaplan, at ve fil meyveleri gözler.
  
• Sarnıç tutar, pınar taşırır.
  
• Bir düşünce ummanı doldurur.
  
• Düşünceni söylemeye daima hazır ol, alçak kişi senden sakınacaktır.
  
• İnanılası her şey, hakikatin imgesidir.
  
• Kartal asla, kargayı öğrenmeye boyun eğdiği zamanki kadar vakit kaybetmemiştir.
  
• Tilki kendi geçimini sağlar, Tanrı ise aslanınkini.
  
• Sabahları düşün. Öğlen vakti eyle.
  

There is no Natural Religion 
   
   
  (a) 
   
  The Argument. Man has no notion of moral fitness but from Education. Naturally he is only a natural organ subject to Sense. 
  I. Man cannot naturally perceive but through his natural or bodily organs. 
  II. Man by his reasoning power can only compare & judge of what he has already perceiv'd. 
  III. From a perception of only 3 senses or 3 elements none could deduce a fourth or fifth. 
  IV. None could have other than natural or organic thoughts if he had none but organic perceptions. 
  V. Man's desires are limited by his perceptions; none can desire what he has not perceiv'd. 
  VI. The desires & perceptions of man, untaught by anything but organs of sense, must be limited to objects of sense. 
  (b) 
  I. Man's perceptions are not bound by organs of perception; he perceives more than sense (tho' ever so acute) can discover. 
  II. Reason, or the ratio of all we have already known, is not the same that it shall be when we know more. 
  III. [This proposition is missing.] 
  IV. The bounded is loathed by its possessor. the same dull round, even of the universe, would soon become a mill with complicated wheels. 
  V. If the many become the same as the few when possess'd, More! More! is the cry of a mistaken soul; less than All cannot satisfy Man. 
  VI. If any could desire what he is incapable of possessing, despair must be his eternal lot. 
  VII. The desire of Man being infinite, the possession is Infinite & himself Infinite. 
   
  Conclusion.  
   
  If it were not for the Poetic or Prophetic Character the Philosophic & Experimental would soon be at the ratio of all things, and stand still, unable to do other than repeat the same dull round over again. 
  Application.  
  He who sees the Infinite in all things sees God. He who sees the Ratio only sees himself only.