Güç Kaynağı Nasıl Alınmalı?

Bu tür konular çok fazla açılmaya başlandığını düşünüyorum. Bu sebepten dolayı bazı bilgiler paylaşmak istedim.

İlk önce işlemciler ile başlamak istiyorum.

amd ryzen 65w tdp sahip bir cpu da her zaman 15-30w fazlasını düşünerek değerlendirin.(intel içinde aynı durum geçerlidir.)

Anakartlar ise ortalama bir gaming pc de 90-120w güç çekmektedir.Bunun içinde 90w çeken anakart için 120w olarak değerlendirin yani 30w fazla düşünün.

Ekran kartlarında ise durum aynıdır. 320w tdpsi olan bir kartı 350w olarak ele alın öyle değerlendirin. Bazı custom kartlarda 20w veya 30w fazla yazılır.Sizlerde bunun üstüne 30w ekleyerek değerlendirin.

cpu 90w

anakart 120w

ekran kartı 350w

toplam 560w ediyor.

Şimdi alacağınız güç kaynağında bu değeri güç kaynağınızın %75 değerinde olmalı yani 750w kaliteli bir güç kaynağı işinizi görmüş olacaktır. %75 üstüne asla çıkmayın. güç kaynağınız mutlaka %25i boşta kalmalı bu da güvenlik payı gibi düşünebilirsiniz. Şimdi size bazı toplam tüketim değerlerinin gerekli güç kaynaklarını yazacağım.

sistem toplam 460w tüketiyorsa 650w almanız yetecektir.

sistem toplam 480w tüketiyorsa 650w almanız yetecektir.

sistem toplam 500w tüketiyorsa 650w yetecektir ama 700w almanız daha iyi olacaktır.

sistem toplam 550w tüketiyorsa 750w almanız yetecektir.

sistem toplam 600w tüketiyorsa 750w yetecektir ama 800w veya 850w almak daha iyi olacaktır.

sistem toplam 650w tüketiyorsa 850w yetecektir ama 1000w seçmeniz daha iyi olacaktır.

Sağlıcakla Kalın

Ek Bilgi;

İşlemcinin 105w tdpsi varsa 140w gibi düşünün ve anakartı da 150w gibi hesap edin.

toplam sisteme Önerilen PSU Watt Değerine 100W eklenebilir

Ekran Kartlarına göre sisteme önerilen Güç Kaynakları (minimum güç gereksinimleri) | DonanımHaber Forum (donanimhaber.com)

PSU alırken 12v kanalından sağlanan güç miktarı ve 80+ verimli olması önemlidir.

HWinfo64 ile anakartların güç tüketimini görebilirsiniz. PC bileşenlerin tdp değerlerinide hesaba katarak toplamına 90w fazla ekleyerek uygun güç kaynağını bulabilirsiniz. Psular da 80+ olarak değerlendiriliyor. Bu sebepten dolayı alacağınız güç kaynağının %75 - 80 arası ne kadar güç verdiğine bakılarak ona göre sisteminize uygun güç kaynağını belirleyebilirsiniz.

650W güç kaynağı 12v da 648W verdiğini düşünelim bunun %75 - 80 arası değerleri 486 - 518w ediyor. Topladığınız sistem örnek veriyorum 400w tüketiyor siz güvenlik olarak 90w daha ekleyip 490w olarak ele alıyorsunuz bu da 650w bu sisteme çok rahat yeteceğini gösteriyor.

Mesela bir örnek daha vereyim cpu 125w , anakart 100w , gpu 320w bunların toplamı 545w + 90w ekleyelim 635w yapıyor. Bu durumda 650w sınırda kalıyor ve risk oluşturuyor. 750w bakalım 563 - 600w risk devam ediyor ama çalıştırabilir. 850w 638 - 680w bu durumda 850w yetiyor belirlemiş olduğumuz güvenli değeri karşılıyor.

Psu'ların, sistemi hangi süreler de ve ne oranda yük altında kullandığınıza göre de vereceği güç değerinde belli oranda azalmalar oluyor yani her sene aynı gücü vermiyor bunu da unutmayalım 

hafta sonu oldugundan anca pc'ye gecebildim. örnek vererek, bir review üzerinden anlatayim;

https://www.allround-pc.com/artikel/mainboards/2020/msi-mag-b550-tomahawk-im-test

• Prozessor: Ryzen 7 3800X
• Mainboard: MSI MAG B550 Tomahawk, MSI MEG X570 Unify
• Kühler: bequiet! Dark Rock Pro 4
• RAM: 32 GB (4x 8 GB) Corsair LPX DDR4-4000
• SSD: Samsung 960 Pro 512 GB
• Grafikkarte: MSI RTX 2080 Super Gaming X Trio
• Betriebssystem: Windows 10 Home 64-bit
• Netzteil: ASUS Thor 1.200 W

iki anakart arasinda ki farklari anlatan bir test biz, watt harcamalarina bakiyoruz sadece...

ayni sistem ile bosta, b550 tomahawk 57w harcarken, x570 unify 75w harcadigini gözlemlemisler. bu aradaki 18watt ayni sistemle ayni bilesenlerle olmasi sebebiyle direk chipset farki diyebiliriz. yani x570 ile b550 chipset arasinda asagi yukari 18watt lik bir fark var.

->> Chipsetler arasi harcanan watt arasindaki farkliliklar hakkinda bir kaynak:

https://www.extremetech.com/computing/294596-amds-x570-chipset-draws-so-much-power-its-warping-cpu-comparisons

_______________________________

AMD ryzen 7 3800x - Default TDP 105W

MSI RTX 2080 Super Gaming X Trio - TDP 250 W

_______________________________

r7 3800x:

bunun icin review'deki verileri aliyorum. Sistem bosta komple 57w , prime95 178w, prime95 + furmark 444w ( anakartin harcadigi watt bunlarin icerisinde)

rtx 2080s review:

https://www.techpowerup.com/review/msi-geforce-rtx-2080-super-gaming-x-trio/30.html

bosta 17w, oyunlarda averaj 247w, peak 276w, furmark 310w

_______________________________

özet gecerek bir degerlendirme yapacak olursak, anakarta bagli bilsenler, islemci, ekrankart, ssd, cpu sogutucu, 4 adet ram stick ile komple bu watt degerlerini elde etmis, ne yok burada? kasa fanlari ve kontrolcüler yok. Bu sekilde prime 95 esnasinda thor dan 178w okumus. Furmarki da acinca thor dan okunan deger 444W.

sistem bosta 57W ne demek? islemci takili, gpu vs takili iken okudugu deger... 17w ekrankarti icin söylenmis, 57 - 17 = 40w kalir, islemci + 4 adet ram stick + m2.ssd icin 40w gereklidir. Ramler icin tanesi basina ortalama 2w ihtiyac duyulur, 4x2w=8w cikariyorum, 40-8=32w kaliyor. bir m2.ssd yaklasik 3,5w a gereksinim duyar. Geriye kalir 28,5w islemci ve chipset icin. Tabi ki sisteme fan eklersek, usb cihazlari kullanirsak ihtiyac artacaktir. Bunu takacaginiz cihazlari arastirarak ögrenebilirsiniz.

ram lerin watt kullanimi icin kaynak:

https://www.tomshardware.com/reviews/intel-core-i7-5960x-haswell-e-cpu,3918-13.html

m2.ssd lerin watt ihtiyaci icin kaynak:

https://www.tomshardware.com/reviews/intel-ssd-665p-m2-nvme-ssd/2

(3.3V kanalini kullanir, 12V degil)

_______________________________

diger bir hesaplama botundan saglama yapmaya calisalim, bu degerler hicbir zaman birbirini tutmaz ama yakinligi bizim icin saglamaya yeterlidir.

https://outervision.com/power-supply-calculator

bu botunu kullaniyoruz, bu botta %100 kesin sonuclari vermez, ama ortamala degerleri verir.

A. 3800x 100%tdp + rtx 2080S = toplam 425w / 12V kanali 410W -> ihtiyac oldugunu görüyoruz. sadece islemci, ekrankarti ve klavye mouse sectim. cpu sogutucu yok.

B. 3800x 100%tdp + rtx 2080S + 4x8gb ddr4 + 1 x 140mm cpu soutucu -> toplam 446 W / 12V kanali 414w

C. 3800x 100%tdp + rtx 2080S + 4x8gb ddr4 + 1 x 140mm cpu soutucu + 1 x hdd + 4 kasa fani = toplam 471 W / 12V kanali 436w

bir fan ortalama 1,3w-2w arasinda bir harcamaya sahiptir. 12V x 0,11A = 1,32W -> https://www.arctic.de/en/F14-PWM/ACFAN00078A

volt,watt,amper hesaplama -> https://www.convert-formula.com/a-v-w

_______________________________

"Psular da 80+ olarak değerlendiriliyor. Bu (?) sebepten dolayı alacağınız güç kaynağının %75 - 80 arası ne kadar güç verdiğine bakılarak ona göre sisteminize uygun güç kaynağını belirleyebilirsiniz."

Psu larda ki 80+ verimlilik olayi icin su tabloya bir bakalim;

Misal 230V icin bakacak olursak, 80+Bronze; %10 yükte verimlilik göstermeniz sertifika edinmenize mani degil, %20 yükte verimliklik en az %85, %50 yükte verimlilik %88,%100 yükte %85 verimlilige sahip olmaniz lazim ki 80+bronze sertifika alabilesiniz.

"... %75 - 80 arası ne kadar güç verdiğine bakılarak..." Güc kaynaklari %75-80 arasi güc vermezler, bir yanlis anlasilma var sanirim. Ha verenleri vardir onlar genelde kaliteli olmayan modellerdir (ama istisnalari vardir, ünitesine göre konusmak gerekir). Bazilari 12V kanalindan verdigi gücü yazmaz, 3,3 ve 5V kanallarini da toplayarak, toplam gücü yazarlar. 700w lik güc kaynagi derler, öyle satarlar, atiyorum 12V kanalindan alinan cikis ise 480w tir. Bu tip güc kaynaklarini zaten genellikle önermeyiz, önermemeye calisiriz. Istisnalardan FSP hydro 700w 80+bronze verilebilir, 12V kanalinda 648w cikis alinabilir -> https://www.fsplifestyle.com/de/product/Hydro700w.html kötü bir model degil, tier 1 da degil, yerine ve sistemine göre kullanilabilir.

ama diger yandan FSP hydro g pro 650w modelinde direk 12V kanalindan 650w cikis alinir, bu ünite cok daha kaliteli ve tier 1 bir üründür.

_______________________________

"

...

sistem toplam 460w tüketiyorsa 650w almanız yetecektir.

sistem toplam 480w tüketiyorsa 650w almanız yetecektir.

...

"

bu noktada bir yanlis anlasilma oldugu icin, konuda yazdiklarin da hatali olmus. Ama umarim suan daha iyi anlasilmistir.

en önemli unsurlardan bazilari, ünitenin tipi ve üzerinde ki bilesenlerin kalitesi... buna görede üretici firmalar genellikle daha uzun garanti süresi verirler. Güc kaynagi alinirken bakilmasi gereken seylerin basinda gelir.

Zaten güc kaynagi icin acilan konularda biz gerekeni yapiyoruz, güc kaynagi bölümü DH'da en kaliteli bölümlerden biridir. Sorusu olan oraya sorsun.

"Ek Bilgi;

İşlemcinin 105w tdpsi varsa 140w gibi düşünün ve anakartı da 150w gibi hesap edin."

anakart hakkinda da yeterli bilgiyi verdik sanirim. üzerine takilan her bilesen harcanan watt degerini arttirir ama ne kadar arttirir? bu hesaplanabilir.

güc kaynagini %100 yükte kullanirsam ne olur? -> kaliteli bilesenlere sahip bir güc kaynagi %110 yüktede calisabilecek sekilde tasarlanir, testleri yapilir. %100 yükte kullanmak güc kaynagini öldürmez. Ama en zayif bilesenden baslamak üzere ömrüne etki eder. Ömrü etkileyen ise %100 yükte calismasi degil, bu seviyede calisirken ki sicakligidir. Ömür sicakliga baglidir lakin güc kaynaginda ki bilesenler yüksek sicakliga, anakartlardan daha direnclidir, daha yüksek sicakliga dayaniklidirlar. Kaliteli olanlardan bahsediyorum tabi ki... Bazi modeller yüksek sicaklikta ripple'i siki tutamazlar ve stabilite bozulur bu da donanim icin risk teskil eder. gpu gibi donanimlarin vrm modülü normalden fazla isinir ve beraberinde gpu da normalden daha fazla isinmaya baslar. Tier 1 psularda buna rastlanmaz, hem ünite iyidir hemde bilesenler kaliteli ve uzun ömürlüdür. Yine de bu kul yapisi oldugu icin her bir sample ayni ömre sahip degildir. Daha da acilabilir, uzun bir konu bu ama sanirim bu kadari yeterli.

Olayı çok yanlış anlamışsınız. Benim anlatmak istediğim bir güç kaynağı aldığınız da 12v kanalındaki değeri verdiğini biliyoruz. Bu değerin %75-80 değerini ele alarak sisteminize yetip yetmeyeceğini ve psu ne kadar zorlayacağınızı görmek için ele alınması gereklidir. Yani bu durum psu daha uzun ömürlü ve daha sağlıklı çalışması için kaba bir hesaptır. Bir güç kaynağını ne kadar limitine yakın değerde kullanırsanız zamanla size aynı gücü veremez. Güç kaynağını limitinde kullanmak ömrünü azaltır ve eski verdiği güç değerini veremezler. Bundan dolayı güç kaynağını alırken mutlaka tam kapasitesi bu diye almak değil en az 200w kadar bir boşluk bırakmak Güç kaynağının ömrünü uzatacaktır.

80+ anlamı prizden çektiği gücü temsil eder. Bu da şunu gösterir tam yükte psu %80+ kendi karşılar yani prizden %20 fazla çekerek tam yükte tutabildiğinin göstergesidir.

Eyvallah hocam, benim de yanlis anladigim yerler olabilir, bende insanim, hatta bazen bazi konularda acura07 ve ehhalil hocamin, özellikle "soruyu oku soruyu :)" dedikleri olmustur.

Ama bu konuda su var, ilk yorumda "Şimdi alacağınız güç kaynağında bu değeri güç kaynağınızın %75 değerinde olmalı yani 750w kaliteli bir güç kaynağı işinizi görmüş olacaktır." dedigin halde, insanlarin saglama yapmasi icin nereye bakmasi gerektigini sordugumda gelen cevap;

"Psular da 80+ olarak değerlendiriliyor. Bu sebepten dolayı alacağınız güç kaynağının %75 - 80 arası ne kadar güç verdiğine bakılarak ona göre sisteminize uygun güç kaynağını belirleyebilirsiniz." seklinde yazdigindan, son cevabi muhattap kabul ettim. %75-80 muhabbeti bir önceki cümle ile "Bu sebepten dolayi" seklinde, bir önceki cümleye baglanmis ve önce ki cümle ise yukarda. Bende bu sebeple 80+ durumunu öncelikle izah etmenin dogru oldugunu düsündüm. Diger yandan 80+'un anlami prizden cekilen "gücün" temsili degil, prizden cekilen gücün(Watt=Amper x Volt, 230V sabit, amper degisken) ne kadar verimle gerceklestirildigi, verimlilik temsil ediliyor... Yani atiyorum 750w lik bir güc kaynagindan 750w lik ihtiyac icin, 80+gold bir model 750/0,89=843watt cekebilir, 80+bronze olsaydi 750x0,85=883watt cekecekti. Verimlilik yüzdesi arttikca, cekilen watt azalacaktir, %100 verimlilikte olsaydi 750w cekilecekti.

%100 de kullanmak yerine, %75-80 nin saglikli kullanim oldugunu ve bunun kaba bir hesap oldugunu söylüyorsun, yukarda bu hesaba göre su kadar watt alirsaniz "yeterli" olur diyorsun, su sekilde;

"sistem toplam 460w tüketiyorsa 650w almanız yetecektir.

sistem toplam 480w tüketiyorsa 650w almanız yetecektir.

sistem toplam 500w tüketiyorsa 650w yetecektir ama 700w almanız daha iyi olacaktır.

sistem toplam 550w tüketiyorsa 750w almanız yetecektir.

sistem toplam 600w tüketiyorsa 750w yetecektir ama 800w veya 850w almak daha iyi olacaktır.

sistem toplam 650w tüketiyorsa 850w yetecektir ama 1000w seçmeniz daha iyi olacaktır."

550w kullanima 750w önermek, 650w kullanima 850w yeterli demek, hatta 1000w önermek, kisisel tercihi, genel gecer görerek insanlara empoze etmek olur. Senin mantigina göre %20-25 bos birakilmali ama asil bakilmasi gereken bu güc kaynaginin %50~, %80~, %100 ve %110 yükte ki bilesenlerinin sicaklik durumudur. Ne kadar sicaklikta calistigina ve bilesenlerin kalitesine bakmamiz gerekir. 80+gold modellerin bir cogu 10yil garantili... %100 kullanimda sorun cikariyor olsaydi, bu ürünleri %80 den yüksek kullanmayin yoksa, 10 yil garanti veremeyiz derlerdi. Ama biz ne yapiyoruz? Diyoruz ki bunun bir de Peak yani anlik bir sicramasi oluyor, misal gpu larda cogunlukla... Yukarda da yazdim, 2080S 247w oyunlarda ortalama ihtiyac duyarken, anlik 276w hatta furmark ta peak 310w a kadar cikabilir, bu sebeple peak ile beraber toplam deger %110 un üzerine asla cikmamali, en sagliklisi peak ile beraber %100 ün altinda kalmasi olur. Hatta biraz pay birakirsak serin calisacagi icin daha uzun ömürlü olur. Burada ki biraz pay nedir? Kac olmalidir... Tartisilir...

Güc kaynagi secerken, islemciye ve islemcinin peak degerine, gpuya ve gpu nun peak degerine bakmak gerekir. Bu degerlerin üzerine 200w koymak bir zorunluluk degil, kisisel tercihtir. Zira 200w az bir deger olmayip, fiyati bazi durumlara ikiye katlayabilir, bu sebeple, tek dogru buymus gibi anlatmak objektif ve ispatlanabilir olmaktan cikar. Hatali midir? Hayir kisisel tercihtir, adamin cok parasi vardir, isterse 500w ihtiyacli bir sisteme 1000w lik takar, kazanci ne olur? Daha az yükte göreceli olarak, daha az isinir, daha az isinacagi icin daha sessiz calisabilir. Ama sizde öyle yapin, dogrusu bu derse, isler degisir. Cünkü %90 yükte ondan daha serin calisan ve daha sessiz bir model olabilir. Modele göre konusmak gerekir. Burasi önemli, umarim anlasilmistir.

Baska bir örnek, adamda 12900k varsa ve oc yapacaksa, rtx 3090 varsa ve oc yapacaksa bu kisiye güc kaynagi önerirken oc ile ne kadar fazladan güc cekilecegine bakilmalidir, cünkü oc ile standart hizlardan cok daha fazla ihtiyac olacaktir. Bu sebeple kisiye özel degerlendirilmelidir. Misal bende 10700f + rtx 3070 li sistem 500w 80+gold bir güc kaynagi ile calisiyor, hic oc yok hersey standart ayalarda, 1 yil 3 ay dir calisiyor... Sonra 2014 te aldigim seasonic s12ii 620(576w)(*) suan 3930k ve rtx 3060ti ile calisiyor. 8 yil olmus neredeyse... Yeterlilik durumu, kisinin kullanimina göre de degisir. Bu sebeple bu konularda genelleme yapmaktan kacinilmalidir. (*Bu arada seasonic s12ii 620 nin eski modelleri tas gibi, yeni s12ii lerde akil almaz tasarruflar yapildi, pcie kablosu ciftten teke indirildi, Y-Splitter yapildi, fan daha sesli oldugu kullanicilar tarafindan gözlemlendi, bazi baska sorunlar yasandi)

Suan önemli olan kaliteyi ve uzun hizmet süresini, ülkemiz kosullarinda, bu dolar kuruyla kac paraya aldigimizdir. Insanlara öneride bulunurken de bunlarin hepsini düsünerek öneriyoruz.

senin söylemine göre bakarsak ryzen 7 3700x - x570 gaming edge wifi anakart ve rtx 3080 suprim x olan sistemi seasonic 650w 80+ gold gx modeli besleyemedi sistem sürekli kapandı. Senin hesabına göre de bakınca beslemesi gerekiyordu ama besleyemedi.

Seasoniclerde ve corsair rm nin bazi modellerinde transient problemi oluyor, 80+platinum modelleri dahil, ekrankartinin modeline (oclu bios) olup olmamasina göre dahi degisir. 3700x in oc lu olup olmadigi var. (Dikkat edersen seasonic hakkinda yukarda bir aciklamamda oldu, kaldi ki ben focus 2017 80+gold modelinde problem oldugunu ta 2017 de söylemistim.) Besleme degil, problem baska...