Darboğaz (Bottleneck) Meselesi

Son zamanlarda salgın gibi yayılan, o işlemci darboğaz yapar ekran kartını besleyemez lafı çok fazla ve bilmeyen kişiler tarafından konuşulduğundan artık bu konuyu açıyorum.

İşlemci, ekran kartını besleyemez ise işlemci darboğazı denir. Yani ekran kartının daha fazla performans verebileceği ama işlemci gücünün yetmediğinden kısıtlaması durumudur.

Genelleme İşlemci Darboğaz Oranları:

CPU kullanımı %90 ve üzerinde olduğunda

GPU kullanımı %80 ve altındaysa.

İdeal Kullanım oranları:

CPU kullanımı %30-50

GPU kullanımı %90-100

Yukarıdaki oranlar GENELLEME olarak yazılmıştır. Herkesin oranları değişebilir. Durumu anlatmak için örnek.

Sistem:

İşlemci: Intel Core i5 760 @3520MHz

İşlemci Soğutucu: Cooler Master Hyper 212x

Anakart: Asus P7H55-M

Ram: G.Skill 4x4GB 1600MT/s 9-9-9-24@1.5v

Ekran kartı: Asus TUF RX6800 OC Edition 16GB 256-bit

SSD: Samsung 870 EVO 500GB

HDD: Samsung 500GB

Fan: Cooler Master CF120 ARGB (egzoz)

Güç Kaynağı: Enermax Revolution D.F. X 1350w Gold

Metro 2033 Redux

Grafik ayarları 1080p ve olabilen en yüksek ayarlar.

Oyun içinde GPU kullanımı 98% kullanabiliyor. İşlemci ilk nesil i5 yani üzerinden 15 nesil filan geçti  Bu işlemci piyasa çıktığında sene 2010'du.

Bu oyunun nispeten rahat oynanabiliyor olmasının sebebi ise 2014 yılında piyasaya çıkan ve oyun motoru gpu düşmanı olduğu için haliyle emektar cpu'ya pek iş düşmüyor. Yine de işlemci ve ekran kartı arasında dağlar kadar fark olduğu için ara ara işlemci kullanımının sıçraması ve Frametime'da anlık sıçramalar olabiliyor.

Kısa yürüyüş sırasında ekran kartı kullanımı (%80-%90) dalgalanırken işlemci kullanımı %65-%75 seviyelerinde oldu. Ortam değiştiğindeyse %85'e kadar sıçrayan işlemci kullanımı ve %80'e kadar düşen kartı kullanımı oldu.

Sanal çözünürlük ile 1440p (2K - QHD) çözünürlükte ise ekran kartı kullanımı %98-99 arasında ve işlemci kullanımı ise bir kademe azalarak %50-%60 bandına geriledi.

Bu kadar eski bir işlemci olmasa işlemci kullanım oranları daha da azalırdı. Her halükarda işlemcinin hesap yapması gerekiyor ve bu hesaplamalar, bu işlemci için her çözünürlükte yüksek olacak.

ÖRNEĞİN:Nispeten eski ama tarih olmamış r5 3600x/ i5 10600k gibi bir işlemci olsa ve çözünürlük/grafik artışı ile yük daha çok ekran kartına kaydırılsa; işlemci kullanımı %50-%60'a değil %30-40 aralığına inerdi.

Nebi Akgün bilgi birikimi ile takdir ettiğim tek youtuber. Diğerleri hazır kasa reklamı yapsın.

Video güzel. Çoğu dediğine katılıyorum. UV konusunda ise en azından BIOS üzerinden XMP/EXPO açmak gibi -25 curve verilebilir. Ana amaç zaten performans kazanmak değil verimliliği artırmak ve serin çalışmasını sağlamak. 20-25-30-35-40 curve olarak denesen 5 kere yeniden başlatırsın ve işlemcinin silikon kalitesine göre 10 dereceden daha fazla sıcaklık düşüşü sağlanabiliyor.

Konuya gecelecek olursak bu kadar eski bir işlemci, DX12 UE5 bir oyunu açmadı bile 

Asıl yükü ekran kartına kaydırma olayı var tabii ama ilk mesajda dediğim gibi işlemcinin belli bir kas gücüne sahip olması gerekiyor. Burada test ettiğim gibi çok uç durumlar gerçekten uzak kalıyor. Zaten bu kadar uç durum seçme sebebim de durumun daha kolay anlaşılabilir olmasını sağlamak.