Meksika'da Mercedes ve Nissan tarafından ortak işletilen Aguascalientes fabrikası bir Çinli üreticiye satılabilir. Gelen haberlere göre, Çin’in önde gelen otomotiv devleri BYD ve Geely, fabrikayı satın almak için son aşamaya kalan adaylar arasında yer alıyor.
Vietnamlı üretici VinFast de son aşamada
Reuters’ın haberine göre fabrikayı satın almak için toplam dokuz şirket ilgi gösterdi. Konuya yakın iki kaynağın aktardığı bilgilere göre finalistler arasında BYD ve Geely’nin yanı sıra iki büyük Çinli üretici daha, Chery ve Great Wall Motor da yer aldı. Son aşamaya kalan üçüncü şirket ise Vietnam merkezli elektrikli araç üreticisi VinFast oldu.
Ancak satış süreci sadece ticari değil, aynı zamanda siyasi açıdan da hassas bir zeminde ilerliyor. ABD’de Donald Trump yönetiminin uygulamaya koyduğu gümrük tarifeleri, Meksika üzerindeki baskıyı artırmış durumda. Öte yandan fabrikanın yeni bir yatırımcıya devriyle yaratılabilecek istihdam ve ekonomik büyüme potansiyeli de Meksika için önemli bir fırsat olarak görülüyor.
Meksika, ABD'nin yaptırımlarından çekiniyor
Yetkililer, Çinli bir şirkete onay verilmesi halinde ABD’den gelebilecek olası yaptırımlardan endişe ediyor. ABD, Çin menşeli elektrikli araçların satışını fiilen yasaklamış ve Meksika’yı Çin mallarının Amerikan pazarına girişinde “arka kapı” olmakla suçlamıştı.
Üreticiler devam eden süreçle ilgili resmi bir açıklama yapmazken, Meksika ABD ile ticari gerilimlere rağmen Çinli üreticiler için stratejik önemini koruyor. Çinli elektrikli araç markaları Meksika pazarına 2020’de giriş yaptı ve kısa sürede pazarın yaklaşık yüzde 10’una ulaştı. Bu da yıllık yaklaşık 1,5 milyon adetlik bir hacme karşılık geliyor.
ABD’li tüketiciler de (tarifeler devreye girmeden önce) Meksika’da üretilen araçlara yoğun ilgi gösteriyordu. 2024 yılında Meksika’da üretilen 4 milyon binek aracın yaklaşık 2,8 milyonu ABD’de satıldı. Ancak Trump yönetiminin uygulamaya koyduğu yüzde 25’lik ek gümrük vergisi sonrası bu pazar daraldı ve 2025 boyunca Meksika otomotiv sektöründe yaklaşık 60 bin kişilik istihdam kaybı yaşandı.
Meksika’nın Çin mallarına yönelik kendi gümrük tarifesi ise şu anda yüzde 50 seviyesinde bulunuyor. Bu durum, Çinli üreticiler için ülkede yerel üretim üssü kurmayı daha cazip hale getiriyor. Nitekim son dönemde daha fazla Çinli şirketin Kuzey Amerika pazarına erişim için Meksika’ya yöneldiği görülüyor.
Öte yandan Meksika federal hükümetinin fabrikanın satışını doğrudan engelleme veya onaylama yetkisi bulunmuyor. Ancak adı açıklanmayan ekonomi bakanlığı yetkililerinin, ABD ile yürütülen ticaret görüşmeleri tamamlanana kadar Çinli otomobil üreticilerinin yatırımlarının yavaşlatılması için eyalet makamlarına gayriresmi telkinde bulunduğu belirtiliyor.