Elektrikli kamyon sahiplerine yeni gelir modeli: Şebekeye enerji satmak

Elektrikli kamyonların en önemli avantajlarından biri, Avrupa’daki sürüş kurallarıyla uyumlu olması. Uzun yol sürücüleri belirli sürelerde yasal olarak dinlenmek zorunda olduğundan, bu molalar aynı zamanda şarj için kullanılabiliyor. Bu sayede kamyonların operasyonel akışı ciddi şekilde bozulmadan şarj süreci yönetilebiliyor.

Ayrıca Bkz.Elektrikli çöp kamyonları hayat kalitemizi artırıyor

Elektrikli kamyonlar daha ucuza geliyor 

Tabii elektrikli kamyonlar yakıtta %40-70 arası tasarruf sağlarken, çoğu AB ülkesinde ücretli otoyollarda bedava veya indirimli olarak dolaşabiliyorlar. Son olarak bakım masrafları da çok düşük. Bakım harcamalarında %30-50 arası avantaj sağlıyor.

Elektrikli kamyonlarda büyük batarya olduğu için dizele göre ilk alım maliyeti fazla tutuyor ama sonuçta bu miktar yukarıda saydığım nedenlerin etkisiyle 3-5 senede kendini amorti ediyor. B uda sonuçta kamyonun ömrü boyunca 200-300 bin Euro arası dizel muadiline göre tasarruf yapmasına yani bu süre içerisinde yaptığınız tasarruf ile bir elektrikli kamyonu bedava alabiliyorsunuz.

Elektrikli kamyonlarda hızlı şarj sorunları 

Yukarıda yazılanlara göre her şey harika gözükse de sorun elektrikli kamyonların şarj ağı sıkıntısında. Elektrikli arabalarımız için bu sorun çözülse de (zira her yerde hızlı şarj istasyonları mevcut) ama elektrikli kamyonlar CCS ile 400 kW çekebilirken şimdilerde çıkan modeller ile kamyonlara özel MCS ile 750-1.2 MW arası hızlarda çekim yapmakta.

Genelde bu yüksek hızları tüm Avrupa’da bulmak oldukça çok zor. Sırf bu nedenle genelde özel otomobiller için olan 120-180 kW civarında olan istasyonlar ile yetiniyorlar. Tabii bazen yükü bırakmaları veya arabalar için olan yerlere zar zor girmeleri gerekiyor. Tabii diyebilirsiniz ki hemen yapalım, istasyon üretmek kolay. Doğru diyorsunuz yüksek güçlü DC istasyon hemen alınabiliyor ama alsanız da kursanızm da elektrik bulamıyorsunuz. Çünkü çoğu fabrika elektriğinden fazla bir elektrik arıyorsunuz ve bu megawatt’larca güç demek. Tabii bunu sağlamak için kilometrelerce yüksek gerilim hattı çektirmek ve yükseltme indirme trafoları kurmak devasa paranız olsa bile yıllar sürebiliyor.

Çift taraflı şarjın faydaları 

Avrupa Birliği'nin ise bu konuda bir araştırma projesi bu sorunu ciddi derecede çözme iddiasında. SPRIT-E adıyla başlanan proje MCS’lar üzerinden çift taraflı enerji aktarımını destekleyen teknolojiyi üretip test ediyor.

Geçtiğimiz günlerde yapılan test ile çift taraflı şarj sayesinde  MAN eTGX marka bir elektrikli kamyon ilk defa 325 kW gücü kamyondan şarj istasyonu aracılığı ile şebekeye bastı. Özellikle bölgesel ve senede 100 bin km’den az yol yapan elektrikli kamyonlar için geliştirilen projenin birden çok kullanım alanı mevcut. 

Devasa bir Powerbank gibi çalışan kamyonlar böylece boş yattıkları süre boyunca bataryası ile çok faydalı işler yapabilecekler. Bunlardan en öne çıkanı şebeke dengeleyici hizmetler ile şebekeden para kazanabilmeleri. Bildiğiniz gibi elektrik şebekeleri anlık yüksek güç veya güç fazlalığı ile uğraşmak zorundalar bu nedenle bu hizmeti sunanlara ödeme yapıyorlar.

Diğer bir kullanım alanı ise bulunduğu fabrikanın güç çekim dengesini sağlaması veya piyasada elektrik fiyatları üzerinden arbitaj yapması. Bunlardan ilki hat dengelemesi şöyle çalışıyor, diyelim ki 1 MW kapasiteli bir trafonuz ve bu seviyede bir güç anlaşmanız var bunun üstüne çıkarsanız ceza yeme ya da hattı çökertme ihtimaliniz var. Bu yüksek güç ihtiyacı durumunda kamyon devreye girip gerekli güç ihtiyacınızı karşılıyor.

Fiyat avantajı sağlayan arbitaj ise ucuzdan alıp pahalıdan elektrik satmaya dayanıyor. Saatlik elektrik tarifesinde iseniz gece düşük fiyattan alıp yoğun saatte bunun iki katına belki daha fazlasına satmanız mümkün. Bir diğer getiri ise PV’den gelen enerjiyi ucuza şebekeye satmak yerine gündüz kamyonda depolayıp akşam kullanabilir sonrada gece şebekeden tekrar ucuza alabilirsiniz.

Çok çok hızlı şarjın çözümü çift taraflı şarj desteği

Uzun mesafe elektrikli kamyonlar ise bazen ekstra hızlı kısa bir duraklama yapmaları gerektiğinde, bu bekleme durumunda olan kamyonlardan enerji çekerek çok çok hızlı şarj olabilecekler. Kısaca şarj istasyonunda o kadar güç olmayabilir ama bağlı olan diğer kamyonlar güç sağlayarak milyonlarca dolarlık elektrik çektirmeden tasarruf edilebiliyor.

Sonuçta yapılan hesaplara göre senede yapılan 100 bin km’nin 20 bin km’si bu şekilde bedavaya gelebiliyor. Üstelik tüm bu işlemler sonrası batarya sadece yıllık %0.3 degradasyona uğruyor. Bu bataryanın zamana bağlı yaşlanmasından çok daha az bir değer demek. Bu değerin ticari karşılığı sadece 200 € iken V2G ile yarattığı değer 5000 € civarında.