Kuantum navigasyon nasıl çalışıyor?

Bu yeni sistem, trenin konumunu belirlemek için son derece hassas kuantum sensörlerinden yararlanıyor. Sistem, mutlak sıfıra yakın derecelere kadar soğutulmuş atomları kullanıyor. Yerçekimi, ivme ve dönüşlerdeki değişimler, atomların kuantum durumunda gözlemlenebilir farklar yaratıyor. Bu değişimler lazerlerle sürekli ölçülerek santimetre hassasiyetinde konum bilgisi elde ediliyor.

Sistemin kullanılmasındaki amaç, özellikle tüneller veya yoğun şehir içi alanlar gibi GPS sinyalinin zayıf olduğu yerlerde daha doğru konum tespiti sağlamak ve uydu tabanlı sistemlere olan bağımlılığı azaltmak. Ayrıca bu teknoloji, ray kenarına yerleştirilen sabit konum belirleme sistemlerine alternatif olarak geliştiriliyor. Bu tür altyapılar hem pahalı hem de çevresel etkiler veya arızalara karşı hassas olabiliyor.

Yetkililere göre bu teknoloji geliştirildiğinde daha düşük maliyetli, daha güvenilir ve daha dayanıklı bir çözüm sunabilir. Ayrıca sistemin, ekipman arızalarını önlemeye yardımcı olacağı, demiryolu güvenilirliğini artıracağı ve yolcuların kesintisiz seyahat etmesini sağlayacağı ifade ediliyor.

Ayrıca Bkz.Güneş paneli verimliliğinde büyük atılım: Teorik limit aşıldı

Bu çalışma, daha önce Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı ve Transport for London tarafından yapılan testlerin devamı niteliğinde. Proje, MoniRail liderliğindeki bir konsorsiyum tarafından yürütülüyor. Projede Imperial College London, Sussex Üniversitesi, Ulusal Fizik Laboratuvarı, PA Consulting ve QinetiQ gibi kurumlar da yer alıyor. 

Henüz geliştirme aşamasında olan bu sistem, gelecekte daha dayanıklı ve güvenilir bir demiryolu altyapısının önünü açabilir. Bu test ise bu uzun sürecin erken ama önemli bir adımı olarak değerlendiriliyor.

MG’nin çatı şirketi SAIC Motor, yeni MG4 modelini Chengdu Otomobil Fuarı’nda tanıtırken onu “dünyanın seri üretimdeki ilk yarı katı hal bataryalı elektrikli aracı” olarak nitelendirdi. Aracın Çin’de teslimatları Aralık ayında başladıktan sonra, bu batarya teknolojisinin 2026 sonuna kadar Avrupa’ya da geleceği duyuruldu.

Daha uzun menzil ve daha hızlı şarj

Yeni model, tipik olarak %20 civarında sıvı elektrolit içeren geleneksel lityum iyon pillere kıyasla yalnızca %5 sıvı içeriğine sahip bir batarya paketiyle geliyor. Yeni batarya teknolojisi, daha uzun menzil, %15 daha hızlı şarj, daha yüksek güvenlik ve özellikle soğuk hava koşullarında daha iyi performans gibi avantajlar sunuyor. Ayrıca hücrelerdeki katı elektrolit yapısı, batarya ömrünü uzatan koruyucu bir tabaka oluşturuyor.

Ayrıca Bkz.Yeni Tesla modeli geliyor, Musk açıkladı: "Bir minivandan çok daha havalı"

Teknik detaylar tam olarak açıklanmasa da, Çin’deki MG4 modelinde 53,95 kWh kapasiteli yarı katı mangan bazlı lityum-iyon batarya bulunuyor ve CLTC standardına göre yaklaşık 530 km menzil sunuyor. Avrupa’da satışa çıkacak versiyonun WLTP ölçümüne göre yaklaşık 400 km civarında bir menzil sunması bekleniyor.

Avrupa fiyatı henüz kesinleşmemiş olsa da, aracın mevcut MG4 Urban modeline yakın, yaklaşık 23.500 sterlin seviyesinde başlaması bekleniyor. Şu anda satılan MG4 Urban modeli ise benzer kapasitede LFP batarya ile yaklaşık 415 km WLTP menzil sunuyor.

MG, bu yeni yarı katı hal batarya teknolojisini ilerleyen dönemde MG 4X gibi diğer modellerinde de kullanmayı planlıyor. Öte yandan birçok otomobil üreticisi de katı hal bataryaları henüz prototip aşamasında test etmeye devam ediyor.

Ekip, yaklaşık %130 kuantum verimliliğine ulaşarak güneş enerjisi dönüşümünde uzun süredir geçerli kabul edilen fiziksel sınırı aşmayı başardı. Yakın zamanda yayınlanan çalışma, gelecekte geliştirilecek güneş hücreleri için önemli bir kavramsal kanıt niteliği taşıyor.

Shockley–Queisser sınırı aşıldı

Klasik güneş hücreleri, Shockley–Queisser limiti olarak bilinen teorik bir üst sınıra tabidir. Bu sınıra göre, her bir foton en fazla bir elektronu uyarabilir. Düşük enerjili (kızılötesi) fotonlar elektronları harekete geçiremezken, yüksek enerjili fotonlar (mavi ışık gibi) ise fazla enerjilerini ısı olarak kaybeder. Bu nedenle gelen güneş enerjisinin yalnızca yaklaşık üçte biri kullanılabilir.

Ekip bu sınırı aşmak için “tekil fisyon” adı verilen kuantum mekaniksel bir süreci kullandı. Bu süreçte tek bir yüksek enerjili eksiton, iki daha düşük enerjili üçlü eksitona ayrılıyor. Ancak burada en büyük zorluk, oluşan bu ekstra eksitonların enerji kaybına uğramadan yakalanabilmesi. Çünkü Förster rezonans enerji transferi (FRET) gibi rekabetçi mekanizmalar, bu enerjiyi hızla sönümleyebiliyor.

Araştırma ekibinden doçent Yoichi Sasaki, bu sorunu çözmek için fisyon sonrası oluşan üçlü eksitonları seçici şekilde yakalayabilecek bir enerji alıcısına ihtiyaç duyduklarını belirtiyor.

Molibden tabanlı yeni yaklaşım

Ekip, çözüm olarak “spin-flip yayıcısı” olarak adlandırılan molibden bazlı bir metal kompleks geliştirdi. Bu yapıda elektron, yakın kızılötesi ışığın soğurulması veya yayılması sırasında spin değiştiriyor ve böylece tekil fisyon sonucu ortaya çıkan üçlü enerjiyi verimli şekilde yakalayabiliyor.

Enerji seviyelerinin hassas biçimde ayarlanması sayesinde, istenmeyen enerji transfer süreçleri baskılandı ve çoğaltılan eksitonlar başarılı şekilde elde edildi. Tetrasen temelli organik malzemelerle birlikte kullanıldığında sistem yaklaşık %130 kuantum verimi sağladı. Bu da her bir foton için ortalama 1,3 uyarılmış molekül elde edildiği anlamına geliyor. Teorik olarak bu yöntemin üst sınırı ise %200 olarak hesaplanıyor.

Ayrıca Bkz.Alman füzyon girişimi gelişmiş lazer teknolojisini savunmaya taşıyor

Araştırmacılar, elde edilen sonuçların henüz erken aşamada olduğunun altını çiziyor. Deneyler şu ana kadar çözelti ortamında gerçekleştirildi. Bir sonraki adım ise bu yaklaşımı katı hal sistemlerine uyarlayarak gerçek güneş hücrelerine entegre etmek olacak.

Bununla birlikte bu teknolojinin yalnızca güneş panelleriyle sınırlı kalmayabileceği, LED’ler ve kuantum teknolojileri gibi farklı alanlarda da kullanılabileceği ifade ediliyor.

Bu hızlı artışın ardında, Çinli akıllı telefon üreticilerinin silikon karbon pilleri hızla benimsemesi yatıyor. Bu teknoloji sayesinde, akıllı telefonların kalınlığı ve ağırlığı artmadan batarya kapasitelerini arttırmak mümkün hale geliyor. 6000 mAh ve üstü pil kapasitesine sahip akıllı telefonlar, Ocak 2026'da küresel akıllı telefon satışlarının %29'unu oluştururken, bu oran Ocak 2025'te sadece %10 idi.

6.000 mAh ve üstü bataryalı en çok satan modeller

Counterpoint analistlerinden Harshit Rastogi, listede Çin’e özel cihazların ağırlıkta olmasının, bölgenin batarya teknolojilerindeki hızlı ilerlemesini gösterdiğini belirtiyor. Ayrıca üreticilerin genellikle büyük bataryalı modelleri önce kendi iç pazarlarında piyasaya sürdüğünü de ekliyor.

Ayrıca Bkz.En çok satan katlanabilir telefon markaları açıklandı

Bununla birlikte Avrupa ve Kuzey Amerika gibi bölgelerde, yüksek kapasiteli bataryalara sahip cihazların taşınmasına yönelik daha katı düzenlemeler bulunuyor. Bu da Çin’de satılan modellerin, Batı’daki muadillerine kıyasla daha büyük bataryalarla gelmesine yol açıyor.

Çin'deki modeller 1.000 mAh daha fazla kapasite sunuyor

Sonuç olarak Çin, ortalama batarya kapasitesi konusunda diğer bölgelere kıyasla 1.000 mAh’den fazla fark atmış durumda. Genel tabloya bakıldığında, batarya kapasitesindeki bu hızlı artış sevindirici. Şimdi gözler, Google, Apple ve Samsung gibi devlerin silikon karbon pil teknolojisine ne zaman geçeceğinde olacak.

Musk, 24 Mart’ta yaptığı paylaşımda Cybertruck’ın arka koltuklarının üç çocuk koltuğu ya da üç yetişkini rahatça taşıyabildiğini vurguladı. Bir kullanıcının “minivan üretin” önerisine ise dikkat çeken bir yanıt verdi: “Minivandan çok daha havalı bir şey geliyor.” Bu ifade, yeni modelin ne olacağına dair merakı daha da artırdı.

Tesla "CyberSUV" gelebilir

Kulislerde en çok konuşulan senaryolardan biri, Cybertruck’ın SUV versiyonu olarak anılan “CyberSUV”. 2025 Eylül ayında Tesla’nın resmi bir videosunda arka planda görülen model, bu ihtimali güçlendirmişti. Söz konusu prototipte, kamyonet versiyonuna benzer keskin hatlar korunurken daha uzun bir tavan yapısı ve geniş iç hacim dikkat çekiyordu.

Böyle bir modelin, Model X ve Model Y'nin üstüne konumlanması bekleniyor. Hedefte ise Cadillac Escalade gibi büyük ve lüks SUV’lar var. Ayrıca Tesla’nın Tesla Model S ve Model X üretimini azaltmaya hazırlandığı konuşulurken, bu segmentte oluşacak boşluğu yeni bir SUV ile doldurması mantıklı görünüyor.

Ayrıca Bkz.9 dakikada şarj olan BYD Song Ultra piyasaya çıktı: Sadece 21.000 dolar

Uzatılmış Model Y ihtimali

Diğer güçlü ihtimal ise Çin’de hali hazırda satılan uzun şasili Model Y’nin (Model Y L) Kuzey Amerika’ya gelmesi. Daha önce Musk bu modelin ABD’de 2026’dan önce üretilmeyeceğini söylemişti. Ancak Gigafactory Texas çevresinde çekilen görüntüler, bu planın değişmiş olabileceğini gösteriyor. Drone görüntülerinde büyük bir araç gövdesinin taşındığı görülürken, bunun altı koltuklu ve uzatılmış Model Y versiyonu olabileceği düşünülüyor.

Cybertruck platformunun SUV’a dönüştürülmesi, Tesla açısından önemli avantajlar sağlayabilir. Özellikle Cybertruck satışlarının beklentilerin altında kalması, aynı altyapıyı kullanarak farklı bir segmentte daha güçlü bir talep yakalama fırsatı sunuyor. Ayrıca bu yaklaşım, Ar-Ge maliyetlerini de ciddi ölçüde düşürebilir.

Şimdilik Tesla cephesinden net bir açıklama yok. Ancak Musk’ın “minivandan daha havalı” ifadesi, markanın alışılmışın dışında bir model hazırladığını işaret ediyor. 

iPhone Fold'un çıkışı Aralık 2026'ya sarkabilir

Apple’ın, iPhone 18 Pro modelleri ile iPhone Fold için kademeli bir lansman stratejisi izlemeyi planladığı belirtiliyor. Daha önce her iki ürünün de Eylül 2026’da birlikte tanıtılması beklenirken, son bilgilere göre katlanabilir iPhone’un piyasaya çıkışı yıl sonuna, yani Aralık 2026’ya sarkabilir. Bu görüş ilk olarak Barclays analisti Tim Long tarafından dile getirilmişti.

Apple CEO’su Tim Cook ise son kazanç toplantısında, TSMC’nin gelişmiş üretim süreçlerindeki kapasite sorunları ve bellek tarafındaki dalgalanmaların önemli zorluklar yarattığını ifade etmişti. Bu nedenle Apple’ın amiral gemisi ürünlerini farklı zamanlarda piyasaya sürmesi mantıklı görünüyor.

iPhone Fold neler sunacak?

Teknik tarafta ise iPhone Fold’un oldukça iddialı yeniliklerle gelmesi bekleniyor. Cihazda "sıvı metal" malzemeden yapılmış geliştirilmiş bir menteşe kullanılacağı söyleniyor. Ayrıca ekran katlanma izini minimuma indirmek için panelin, çift katmanlı ultra ince cam (UTG/UFG) arasında konumlandırılması planlanıyor. Bu sayede hem dayanıklılık artacak hem de katlama sırasında oluşan stres daha dengeli dağıtılacak. İddialara göre ekran kırışıklığının derinliği yalnızca 0,15 mm seviyesinde olacak.

Apple’ın ayrıca OLED panelde CoE (Color Filter on Encapsulation) adı verilen yeni bir teknoloji kullanacağı belirtiliyor. Bu yöntem, geleneksel kalın polarize katmanı daha ince bir renk filtresiyle değiştirerek ekranı hem daha ince hem daha hafif hem de daha enerji verimli hale getiriyor. Bu yapı aynı zamanda daha az stres oluşturduğu için katlanabilir ekranın ömrünü de uzatıyor.

Fiyat tarafında ise Güney Kore kaynaklı yeni bir rapor, cihazın başlangıç fiyatının yaklaşık 2.000 dolar olabileceğini öne sürüyor. Bu da daha önce konuşulan 2.300–2.400 dolar bandına kıyasla daha uygun bir seviye anlamına geliyor.

Ayrıca Bkz.En çok satan katlanabilir telefon markaları açıklandı

Yazılım tarafında iPhone Fold’un, iPad benzeri bir arayüzle geleceği ifade ediliyor. Yan yana uygulama kullanımı ve gelişmiş çoklu görev özellikleri sunulacak, ancak iPadOS’teki kadar karmaşık bir masaüstü benzeri sistem olmayacak. İç ekranın iPad boyutlarına yakın, daha geniş en-boy oranına sahip olması; dış ekranın ise daha küçük bir iPhone ekranını andırması bekleniyor.

Cihazın dış ekranında delikli kamera tasarımı yer alacak, ancak bildirimler için Dynamic Island arayüzü korunacak. Apple’ın Face ID’yi tamamen kaldırıp yerine yan tuşa entegre Touch ID kullanacağı da iddialar arasında. İç ekranda ekran altı kamera test edilse de görüntü kalitesinin yetersiz olması nedeniyle bu teknolojinin nihai üründe yer alma ihtimali düşük görünüyor.

Cihazın, buhar odası soğutma sistemi, 2713 x 1920 çözünürlük ve 4:3 en-boy oranı, A20 Pro işlemci, 12 GB RAM, Apple’ın kendi geliştirdiği C2 5G modem, 48 MP çift arka kamera, 24 MP’ye kadar ön kamera ve 5.400–5.800 mAh arası batarya kapasitesi sunması bekleniyor. Ayrıca cihazın yalnızca eSIM destekli olarak piyasaya sürülmesi bekleniyor.

Exynos işlemcili modelleri etkiliyor

Sorun özellikle Exynos işlemcili cihazlarda görülüyor ve farklı segmentlerden birçok modeli etkiliyor. Kullanıcı geri bildirimlerine göre cihaz, ilgili bağlantıya tıklandığı anda herhangi bir uyarı vermeden kapanıyor ve otomatik olarak yeniden başlıyor.

İlk olarak bir kullanıcının Samsung Galaxy S24 üzerinde yaşadığı sorunla gündeme gelen hata, kısa sürede yaygınlaştı. Paylaşımda, Fairphone'un Gen 6 işletim sistemiyle ilgili bir web sayfasının, Exynos çipli Galaxy telefonların anında yeniden başlatılmasına neden olduğu belirtiliyor. Bağlantıya tıklanıldığında, telefon hiçbir uyarı veya hata mesajı vermeden kapanıp yeniden başlıyor.

Sorunun tek bir cihazla sınırlı olmadığı belirtiliyor. Samsung Galaxy S24, Galaxy S25 Ultra ve hatta Galaxy A56 gibi orta segment telefonlar da dahil olmak üzere birçok cihazın etkilendiğini gösteriyor. Galaxy Tab S10 FE gibi tabletlerde de aynı sorun görülüyor.

Ayrıca Bkz.Samsung Galaxy A57 ve A37 tanıtıldı: İşte özellikleri ve fiyatı

Sorunun yalnızca belirli bir uygulamadan kaynaklanmadığı da belirtiliyor. Kullanıcılar, Chrome, Samsung Internet ve Google uygulaması üzerinden sayfayı açmaya çalıştıklarında da aynı çökme ve yeniden başlatma sorunuyla karşılaştıklarını söylüyor. Firefox kullanan bazı kişiler ise bu hatayı daha az yaşadıklarını ifade ediyor. Ayrıca bazı kullanıcılar, çökme yaşanmadan hemen önce sayfanın normalden daha yavaş yüklendiğini ve cihazın belirgin şekilde ısındığını fark ettiklerini aktarıyor.

Farklı model ve bölgelerdeki kullanıcıların benzer deneyimleri paylaşması, sorunun yaygın olduğunu gösteriyor. Snapdragon işlemcili cihazlarda ise aynı sayfanın sorunsuz açıldığı belirtiliyor. Bunun yanı sıra bazı kullanıcılar, hatanın yalnızca Wi-Fi bağlantısı kullanıldığında ortaya çıktığını, mobil veri üzerinden erişimde ise sorun yaşanmadığını dile getiriyor.

Henüz Samsung tarafından resmi bir açıklama yapılmış değil. Ancak sorunun geniş çaplı olması, kısa sürede bir yazılım güncellemesiyle çözüm gelmesini gündeme getirebilir.