Noctua NF-S12B redux İncelemesi [Kelepir Noctua I]

Selam millet. Fan incelemeleri ufak bir aradan sonra devam ediyor. Bu ve bundan sonraki incelemede Noctua'nın gri renkteki ve düşük fiyatlı Redux serisini inceleyeceğim. Bu incelemede Redux serisindeki tek 120MM fan olan NF-S12B Redux var.





Kutu var ama kutu içeriği yok. Uygun fiyatlı olması açısından ilk önce kutu içeriği kırpılmış. Kutu içeriğinden tek çıkan aksesuar montaj için gerekli olan dört adet metal vida. Ayrıca kutu tasarımı da diğer premium fanlara göre daha sadeleştirilmiş.

Redux serisinde temel olarak renk seçeneklerinde değişikliğe gidilmiş ve tüm seri gri renge sahip.Serinin genel amacı maliyeti düşürüp daha aşağı fiyatlarda çözümler sunmak.Bu bağlamda kutu içeriğinde kırpılmalar olmuş ve rulman tipi SSO2 yerine SSO olmuş. 120MM fan cephesinde daha önceden NF-S12B modeli vardı fakat fan tasarımında bir kaç değişikliğe gidilerek NF-S12A modeli çıkartıldı ve NF-S12B modeli pazardan çekildi.Şimdiyse NF-S12B modeli gri renklere bürünmüş şekilde eski kanat tasarımına sahip çıkılarak NF-S12B Redux modeli piyasaya sürüldü. NF-S12B Redux'un NF-S12B redux-1200 PWM,NF-S12B redux-1200,NF-S12B redux-700 olmak üzere üç farklı modeli var.

S12B kanat tasarımına baktığımızda yakın akrabası olan S12A ile oldukça benzer. Yaprak sayıları statik basıncı yüksek olan modellere göre daha az, yaprak aralıkları daha fazla ve yaprak yüzeyleri daha dar. Yüksek hava akımı, ideal statik basıncı en uygun ses seviyesinde elde etmek için böyle bir tasarıma gildilmiş. Rotor stator etkileşimini azaltmak ve verimliliği en üst seviyeye getirmek amacıyla fan yapraklarının köşelerine çentikler koyularak ayrıca fan yaprak tasarımında daha uzun bir ön kenar, daha yüksek bıçak alan yüzeyi oluşturuldu.

Detaylı performans testleri kısmında sonuçların birine girmemesi için aşağıdaki tabloda fanın 1V-12V arasındaki tüm ses seviyesi, statik basıncı, hava akımını gibi verileri tüm ayrıntılarıyla aşağıdaki tabloda bulabilirsiniz. Sonuçta fanı sadece son devirde kullanmıyoruz. Onun için hangi devirde ne yapıyor bilinmesi önemli. Eğer başka fanlarla aynı devirlerde sergiledikleri performans farkına bakmak istiyorsanız bu detaylı tabloyu diğer karşılaştıracağınız fan inceleme konusunda bulabilirsiniz.



Normalde video kayıtlarında fan 12V'da çalışırken yapıyordum ama artık kayıtlarda 1V-12V arasındaki tüm performansını görebilirsiniz.

Yaklaşık iki yıl önce fan incelemesi serüvenine başladım. Amacım yapılabilecek en detaylı testleri yapmaktı. Bir süre araştırıp teçhizatları topladıktan dört ay sonra birkaç fan incelemesi çıkardım ortaya. Daha sonra ekipmanlarımın kalitesiz olduğunu düşünerek ufak iyileştirmelere gidip bir sene sonra bir kaç fan incelemesi daha yayınladım. Ama hala eksik kısımlar vardı. Bunları da düzelttikten sonra karşınızda eksiksiz bir biçimde karşınızda bulunuyorum. İki yıllık AR-GE aşaması tamamlandı ve yeni ekipmanlarımla birlikte eksiksiz fan incelemeleri yapmak için hazırım.

1- Heatsink ve Radyatör [Sogutucular] Üstünde Performansı

İlk başlarda soğutma performansı testleri için işlemciyi kullanıyordum fakat neredeyse bir yılı aşkın süredir sistemin uzay montaj olmasından dolayı canım sıkılıyor ve buna ilave olarak sürekli işlemciyi stres programlarıyla kastırdıgım için anası ağlamıştı .Düşünüp taşınırken başka incelemelerde de görmüş olduğum, işlemciyi simüle edecek bir düzenek kurmaya karar verdim. Bunun için işlemci boyutlarında bir bakır bloğa ,ısı kaynağı olan dirençlere ve oluşacak ısıyı ölçmek için bir termometreye ihtiyaç vardı. İlk iş olarak ısıyı yayabileceğim bir element lazımdı ve bunlardan en uygunu bakır levhalardı. Daha iyi iletkenler var fakat çok uçuk maliyetlerle karşılaşacağımdan başka alternatiflere yönelmedim. Aldığım bakır levha 5 CM yüzey alana ve 1.5 CM kalınlığı sahip. Isıyı yayacak alanı bulduğuma göre bana bir ısı kaynağı lazım. İlk başlarda peltier düşündüm fakat soğuk tarafın sıcaklığını ayarlanamadığından sorun oluşturma ihtimali yüksekti. Daha sonra araştırırken fişek rezistansları gördüm ve istediğim boyutlarda da temin edebiliyordum. İki adet 200W 0.8MM*4MM fişek rezistans tercih ettim ve boyutlarına göre bakır bloğa rezistansları yerleştirmek için delik açtırdım. Artık elimde iki adet 200W ısı kaynagı vardı. İşlemciyi fazlasıyla simule ettiğine eminim çünkü soğutucu olmadan çalıştığında 30 sn de 160 derecelere ulaşıyor. Diğer sorun ise bu ısınmanın stabil olup olamayacağıydı. Mesela on dakika çalıştırdığımda 200 dereceyi bulan blok başka bir zaman tüm ortam şartları aynı olmasına rağmen 210 derece oluyorsa bu tüm testin çuvallayacağı anlamına geliyor. Bu sorunu çözmek için yapılabilecek tek iş sabit voltaj alabileceğim bir devreydi. Malum elektrik hatlarımız düzgün olmadığından dalgalanmalar mevcut ve voltaj değişiklikleri de rezistansın ısınmasını direkt etkiliyor. Onun için tüm test boyunca Inform Sinus 1000VA online ups kullandım.

Bu aşamalardan sonraki sorunsa blokta ki ısının nasıl ölçüleceğiydi. Bunun için ayriyeten kaliteli bir dijital ve log dosyası tutup bilgisayara atan bir termometreye gerek var. Bunun için UN-IT U325 ve Voltcraft K204 kullanıyorum. Bloktaki sıcaklığı ölçmek için bakır bloğun tam ortasına bir delik açtırdım ve buraya K Tipi yivli 1 metrelik probu tutturdum.

Ayrıca paylaştığım sıcaklıklar delta cinsinden sıcaklıklardır.Yani blok sıcaklığından ortam sıcaklığı çıkarılmıştır. Örnek vermek gerekirse oda 25 derece blok 55 derece dersek delta sıcaklık 55-25=30 oluyor. Böyle bir hesap yapmamdaki amaç A fanını test ederken oda sıcaklığı 25 dereceyken diğer fanı testte 20 derece olursa bu testin hiçbir anlamı kalmaz. Bu detayı tabloya yazabilirim fakat bu seferde çok fazla veri olacağından kafa karışıklığına yol açabilir. Bunun çözümü için her fanın testinde oda sıcaklığı paylaşacağım (ki bu çok fazla kafa karıştırır) ya sürekli klima açık duracak ya da delta sıcaklığıyla sonuçları paylaşacağım.

1A-Hava Sogutma Performansı[HeatSink Üzerinde]

Artık işlemciyi simüle edecek bir ısı kaynağımız olduğuna göre bundaki ısıyı iletmek için heatsink lazımdı.Testte 120MM ve 140MM fanları test edebilmek için Noctua'nın NH-U12S ve NH-U14S soğutucularını kullandım. Tek soğutucuda kullanabilirdim ama fanın kendi boyutlarında iki farklı soğutucu kullanmak fanın gerçek anlam performansını anlamamız için daha iyi bir yöntem.

Soğutucuyu bloga montaj etmeden önce Noctua NT-H1 sürdüm ve blokları montajladım. Ufak bir dipnot düşeyim. Benim elimde işlenmiş 3 tane bakır blok bulunuyor. Yani 140MM ve 120MM fanı ayrı soğutucularda test ederken bloğu sökmem gerekmiyor.Yani montajı bakır blok ve soğutucu ayrılmamak üzere bir kere yapıyorum.Bundaki amacım her montajda macunun farklı uygulanmasından dolayı oluşabilecek hata payını en aza indirmek, macun israfını önlemek ve montaj sırasında kaybedilen vakitten kazanç.

Montaj bittikten sonra rezistansları fişe takıyoruz ve blok ısınmaya başlıyor. Toplam test süresi 25 dakika. Bu 25 dakika boyunca her sıcaklık anlık olarak bilgisayara saniye saniye kaydediliyor ve ben bunların ortalamasını alıyorum. Diğer teste geçmeden önce blogun ortam sıcaklığına inmesini bekliyorum ki testlet tutarlı olsun.

Eğer test edeceğim fan elimde bir taneyse Push[Fan ısıyı radyatörden üfleyerek uzaklaştıracak şekilde konumlandırılmış] ve Pull [Fan ısıyı radyatörden çekerek uzaklaştıracak şekilde konumlandırılmış] olmak üzere iki farklı konumda test yapıyorum. Ama aynı fandan iki taneyse Push ve Pull yöntemine ilave olarak Push/Pull yöntemini de ekliyorum .

Ayrıca paylaştığım sıcaklıklar delta cinsinden sıcaklıklardır.Yani blok sıcaklıgından işlemci sıcaklığı çıkarılmıştır. Örnek vermek gerekirse oda 25 derece blok 55 derece dersen delta sıcaklık 55-25=30 oluyor.Böyle hesap yapmamdaki amaç bir fanı test ederken oda 25 dereceyken diger fanı testte 20 derece olursa bu testin hiçbir anlamı kalmaz. Bunun çözümü için her fanın testinde oda sıcaklığı paylaşacağım ki buda çok fazla kafa karıştırır ya sürekli klima açık duracak ya da delta sıcaklığıyla çalışacağım.

1B- Su Sogutma Performansı [Radyatör Üzerinde]

Soğutucular üzerinde performans testlerinin ikinci ayağı olan fanların radyatör üstünde performansı.

İlk önce su soğutmadaki kullandığım bileşenleri aktarayım.

İşlemci Blogu:Swiftech Apogee Gtz
Pompa :Thermaltake P500
140 MM Radyator: XSPC EX120 (35 MM Kalınlıgında)
120 MM Radyator: XSPC EX140 (36 MM kalınlıgında)

120 lik ve 140 lık fanları ayrı ayrı test edebilmek için kendi boyutlarında iki farklı radyatör kullandım. İki farklı su soğutma sistemi kuracak teçhizatım olmadığı için radyatörleri bir bünyede topladım fakat vanalar yardımıyla hangi fanı test edeceksem test etmeyeceğim fanın radyatörünün vanalarını kapatıyorum ve oraya su akışı olmadığından test etmediğim radyatörü aradan çıkartmış oluyorum.

Bundan sonraki test aşamaları yukarıda paylaştığım yöntemle birebir aynı olduğundan tekrardan yazmayacağım.

2-Hava Akımı Ölçümü

Bunu için bir Anomemeter'a ihtiyaç var. Çok farklı fiyatlarda Anemometreler var fakat benim tercih ettiğim ürün CEM DT-8880. Piyasadaki en kaliteli cihaz değil ama fiyat performans oranı yüksek bir ürün. Hava akımını ölçmek için daha önceden ufak bir kutu yapmıştım fakat Noctua ve Noiseblocker mühendisleriyle konuştuğumda bu kutunun yetersiz olduğunu öğrendim. Hal böyle olunca 120MM ve 140MM fanları aynı ayrı test etmek için iç hacmi 50CM X 50cM iki adet kutu yaptım. Kutu içerisi izolasyon malzemeleri kaplı. Diğer detaylar bende kalsın. Kutunun bir ucuna fanı diğer ucundaki deliğeyse Anemometre'nin probunu yerleştiriyorum.

Tetleri on iki farklı [1V-2V-3V-4V-5V-6V-7V-8V-9V-10V-11V-12V] voltaj aralığında yapacağım paylaştığım değerler CFM yerine daha hassas olduğu için FPM cinsinden değerler olacak. FPM kavramını biraz açacak olursam FPM=ft/min yani Feet Per Minute. İsterseniz bu sonucu CFM'ye de çevirebilirsiniz. Kutunun boyutlarını m2 çevirip FPM ile çarpmanız yeterli.

Unutulmaması gereken en önemli husus buradaki sonuçların sitelerde yer alan sonuçlar ile karşılaştırılmamalı çünkü tamamen farklı ortamlarda, farklı test araçlarıyla ve farklı birimlerde ölçüm yapıldı. Temel amaç testin kendi içinde tutarlılığını sağlayarak testteki fanların sonuçlarını başarılı bir şekilde karşılaştırmak .

3- Basınç Ölçer

Beni ölçüm konusunda en çok zorlayan kısım bu oldu. İlk başta ebay'dan 50$ bir manometre aldım ama ölçüm hassasiyeti az olduğu için işime yaramadı. Daha sonra yaptığım araştırmalar ve firmaların teknik uzmanlarından aldığım bilgiler statik basıncın ev ortamında bu tarz cihazlarla ölçmenin imkansız olduğuydu. Durum böyle olunca araştırmalarım sonucunda piyasada bulunabilecek en hassas manometre olan Extech HD755 aldım .Manometrenin ölçüm aralığı 0.5 psi.

Burada paylaştığım sonuçları sitedeki yazan sonuçlarla karşılaştırmayınız. Çünkü tamamen farklı ölçüm yöntemleri kullanılıyor ve benim bu sonuçları paylaşmamın amacı test ettiğim diğer fanlarla aradaki farkın ortaya çıkması. Yani kendi içinde tutarlı sonuçlar elde etmek.Test ederken yine 1V-12V arası değerleri test ettim.

Hava akımını ölçmek için kullandığım kutuları basınç ölçümünde de kullanıyorum.

4-Ses Ve Görüntü

Video kaydını Canon 650 & 50MM F1.4 ile yaptım. Ses kaydı için fZoom H1 kullandım. Sesi desibel cinsinden ölçmek içinse CEM DT-85A'i kullandım. Video da gördüğünüz gibi fan boştayken bir standdın üzerinde duruyor. Kullandığım stand XSPC'nin radyatör standı. Titreşim yapmaması için Noiseblocker'in vida setini kullandım.. Videoda fan hızının ve voltaj değerinin gözükmesi için Lamptron FC5V2 kullandım. Fanları test ederken atx güç kaynağı kullanmak yerine ayarlanabilir dc güç kaynağı MCH-305D-2 kullandım. Ayarlanabilir dc güç kaynağında voltaj hem daha stabil hem de çekilen amper değeri de gözüküyor. Fan hızını ölçmek için kullandığım takometre UNI-T UT372

Ses ölçümleride 1V-12V arasındaki tüm değerlerde yapılacaktır.Ayrıca video da fanları boşta,heatsink ve radyatör üzerinde Push-Pull-Push/Pull gibi konumlarda da test ettim.Çünkü fanların ses seviyeleri boşta ve soğutucu üzerinde ses seviyeleri degişiyor.Bunda da en önemli etken statik basınç değeri.

Bugün yayınlayacağım incelemede bu test aşaması yer almayacak fakat bu teste ilerleyen günlerde Minidsp UMIK-1 ile yapmış olduğum sesin spektrum analizini içeren tablolarda ekleyeceğim. Ses düzeyini anlatabilmek için desibel cinsinden paylaşılan skorlar yetersiz kalır.

5- Engelli Hava Akımı

Bu yeni metodu ilk defa bu incelemede kullanacağım. Aşağıdaki resimlerde görüldüğü gibi 16 CM çapında yaklaşık 60 CM uzunluğunda fan testi için geliştirilmiş bir silindir var. Silindir üzerindeki sticker'dan görüldüğü gibi ürün Corsair'den temin edilmiş. Değiştirilebilir aparatları sayesinde hem 120MM hem 140MM fanlar test edilebilir. Silindirin içinde iki tane mesh gözüküyor. Bunların amacı fanların önünde bir engelle karşılaştığında hava akımının ne kadar etkileneceğini göstermek. Normal test aşamalarını tamamladıktan sonra bu kısmı sona bıraktım. İlk başta testi içindeki engelleri kaldırarak yapıp daha sonra bunu standart halde yaptı. İki denememde de aldığım sonuçlar neredeyse aynıydı. Testleri bu şekilde yaptığım zamanda bu test aşamasının bir manası kalmıyordu. Durum böyle olunca bende yeni engeller ekledim. Bunların arasında toz filtreleri ve radyatörler var. Denemelerimden sonra en mantıklı çözümün engel olarak radyatör olduğunu gördüm ve Asetek'in 40 CM kalın bir radyatörünü kullandım. Bu radyatör hava akımını ciddi anlamda engelliyor. Bu aşama aslında gerçek hayatta kullanımı daha çok yansıtıyor çünkü fanlar heatsink, radyatör, toz filtreleri, kasa kapağı gibi engellerle karşılaşıyor.

Performans Testleri


Normalde 120MM ve 140MM fanların sonuçları ayrı tablolarda paylaşıyordum fakat bu testte Corsair'in sadece 120MM fanları olduğu için sonuçlarda 140MM fanlar olmayacak. 1V-12V arasında elde ettiği sonuçları yukarıda ayrı olarak paylaştım. Bu tablodaki sonuçlar fanların 12V'da yani tam güçte çalışırken elde ettiği sonuçlardır.



Fanların ses seviyesi ve diğer fanlarla karşılaştırması.







Engelli hava akımı testleri. Diğer testlerde olduğu gibi bu testte 1V-12V arasında tekrarlandı.

---

Fanların Noctua NH-U12S üzerinde üç farklı konumdaki sıcaklık seviyeleri ve diğer fanlarla karşılaştırması. Heatsink performansı.




Fanların XSPC EX120 üzerinde üç farklı konumdaki sıcaklık seviyeleri ve diğer fanlarla karşılaştırması. Radyatör performansı.






Redux serisinin ortaya çıkış amacı Noctua fanlarını uygun fiyata alabilmek. Ürünleri uygun fiyata sunabilmek için ilk başta kutu içeriğinden kırpmışlar. Kutu içeriğinde sadece dört adet metal vida bulunuyor. Diğer premium ürünlerinde olan voltaj düşürücü adaptörler, plastik vidalar, kablo uzatıcılar vs yok. Diğer kırpılan kısımsa fanın köşe noktalarında titreşim emici padlerin olmaması. Fanların inşa kalitesinde bir değişiklik hissetmesem de yatak tipi olarak premium modellerinde kullanılan SS02 yerine SS0'ye geçilmiş. NF-S12B'nin fiyatı 77 TL. NF-S12A'ya göre 32 TL lik bir avantajı var. Ama ben kutu içeriğindeki bu eksikliğin ve fandaki bir iki ufak detayın olmayışının 32 TL den daha faza olduğunu düşünüyorum. Redux serisinde en çok hoşuma giden değişiklik klasik Noctua renklerinden vazgeçilmesi. Piyasada bu tonlarda başka fan bulmak mümkün değil fakat yine de eski rengine göre benim daha çok beğenimi kazandı. Yani NF-S12A yerine NF-S12B önermemin tek mantıklı sebebi görsel değişiklik olur benim için. Diğer yönden S12A her karşılaştırmada daha üstün. Redux serisi bir fan almanız diğer aksesuarlara veda etmeniz anlamına gelmiyor. Noctua aksesuar seçeneklerini zenginleştirdi ve üst kısımda bahsettiğim tüm ürünleri ayrı olarak satın alabilirsiniz. NA-SAV2 Plastik Vidalar, NA-SAV1 Kauçuk Pedler, NA-SEC1 Uzatma Kablosu, NA-SYC1 6 KABLO. Diğer güzel bir detaysa maziye karışan bazı fanların yeni renkleriyle tekrar dönmesi. Performans olarak NF-S12A ile hemen hemen aynı performans sergiledi. Hava akımı sonuçları iki fanda da aynı seviyede. Statik basınç az olsa da ölçülebilir şekilde NF-S12B daha iyi. Ses olarak NF-S12A ise 2 DBA daha başarılıydı. Her ne kadar fiyat düşünülerek tasarlanmış bir seri olsa da altı yıllık garantisi süresi ve fanların performansı Redux serisinin piyasadaki rakiplerinden hemen ayırıyor. Kasa fanı arıyorsanız NF-S12B seçenekleriniz arasında bulunması gereken bir alternatif.