★ RAM ve PSU (Güç Kaynağı) hakkında detaylı bilgiler ★

Arkadaşlar öncelikli olarak yazımda RAM ve PSU ile ilgili detaylı bilgiler ve püf noktalara değineceğim. Zamanla geliştirmeyi umuyorum. Umarım herkes için faydalı olur.

Yazıda RAM nedir? Donanım nedir? vb. sorulara tabi ki cevap vermeyeceğim, günlük hayattta sistem tercih edilirken ve sistem sorunları konusunda bilgilendirme amaçlı açtım.

Güç Kaynağı ( Power Supply ); yeni bir sistem alınırken dikkat edilmesi gereken en önemli bileşen diyebiliriz. Sistem sorunlarının, yanma, kısa devre vb. sorunların arkasında sorumlu donanım bulunsa dahi PSU bu sorunlara sebebiyet veren temel bileşendir. Çünkü tüm donanımların ( kan damarları ) sağlıklı bir şekilde çalışmasını sağlar.

Bir takım güvenlik tedbirleri ve bilinmesi gerekenlerden bahsedeceğim.

-Islak ortamlarda ve ( %80-90 ve üstü ) nemli ortamlarda sisteminizi hiçbir zaman çalıştırmayın.

-Kasa içerisinde montaj ve demontaj işlemleri yapılırken sadece yalıtılmış (plastik) kaplamalı kısımlardan tutarak bunu gerçekleştirin.

-Elinizde metal, saat vb. türden eşyaların bulunmaması gerekir.

-Olası bir durumda elektrik çarpması vb. kazalara karşı deneyimli değilseniz eldiven dahi kullanabilirsiniz. ( Gerilim elekrik çarpmasına neden olmaz, buna sebebiyet veren akımdır. )

Güç kaynakları içerisinde güvenliği sağlamak amacıyla birçok sigorta yer alır. Genellikle PSU problemleri sigorta kaynaklıdır. Elektrik konusunda deneyiminiz varsa PSU'nun mevcut kutusu açılıp, gerekli tespit yapılabilir. Sigorta değişimide mümkündür.

Kesinlikle kasanızı topraklı bir prizde çalıştırmalısınız. Çünkü aşırı elektrik toprağa aktarılır. Bu donanımınızın sağlığı ve güç kaynağı adına çok önemlidir. Elektromanyetik ortamlardan uzak tutun. Bu tüm yarı-iletken yapıya haiz sistem bileşenleri için geçerlidir. Cep telefonu vb. cihazları hiçbir zaman bilgisayarınızın kasası üzerinde tutmayın.

Güç kaynakları içerisinde +3.3 V, +5 V ve +12 V'luk besleme molex kabloları yer alır.

-DVD-ROM, kasa fanları ve HDD için 12 V besleme molex kabloları kullanılır.

-Diğer bileşenler içinse; 3.3 V ve 5 V molex kabloları kullanılmaktadır.

★ RAM ve PSU (Güç Kaynağı) hakkında detaylı bilgiler ★

Bu kablolar sistem ekipmanlarına montajlanır, her bir soket yapısı birbirinden farklıdır. Montaj yapılırken zorlayarak dahi takmanız mümkün olmayabilir. O yüzden yeni kasa montajlayanların heyecanlı olmasını gerektirecek bir durum yoktur.
Ancak PSU' ve donanımlara bağlı içerisinde statik elektrik barındırabilir. Bu durumda elektrik ile irtibat kesilmelidir. Ve ''Power'' tuşuna bir kaç kez basmak mantıklı olan yoldur. Cihaz içerisinde yer alan statik elektrik insan sağlığına belki bir şey yapmaz ancak donanımlarınıza zarar verebilir. 1000 V elektronik cihazlarınızı bozabilir. Statik elektriğin temel nedeni ''NEM''dir. İnsan faktörüde bunda rol oynar bileşenleri sürtmek, taşımak bunlara neden olabilir.

İşin içerisine elektrik ile ilgili temel kavramlarıda katmak zorunda kaldım. Bu yüzden elektrik nereden çıktı demeyin.:)

PSU'lar hiçbir zaman %100 verimlilikle çalışmaz. Bu kullanıcıların en büyük hatasıdır. En azından bir PSU seçilirken 80+ Plus sertifikası kesinlikle yer almalıdır.

Güç kaynakları alınırken dikkat edilmesi gereken en önemli husus koruma sistemleridir. ( Protection System )

Bunları dikkate kesinlikle alın.

SCP ( Short Circiut Protection ) Kısa Devre koruması; sistem bileşenlerinde olağan dışı bir durum yani kısa devre oluştuğunda diğer aygıtların zarar görmesini engeller.

UVP (Under Voltaje Protection ) Düşük Voltaj Koruması ; özellikle akım dalgalanmasında sistem bileşenlerinizin korunmasına yardımcı olur.

OVP ( Over Voltaj Protection ) Yüksek Voltaj Koruması; yine aynı şekilde akım dalgalanması adına bu çok önemli bir koruma sistemidir. Bir örnek vereyim daha net olacaktır; bazen yağmurlu günlerde özellikle ampulun kısılıp, tekrardan geldiğini görmüşsünüzdür. Dandik olarak bu tür korumaların bulunmadığı bir PSU'da sistem ''ÇAT'' ShutDown kapanır. Ve tekrardan açarsınız, gün gelir hiç açılmaya da bilir. Bu tür korumalar sayesinde o akım dalgalanmasını sisteminiz kapanmadan pas geçebilir.

OCP ( Over Voltage Protection ); aşırı akım korumasıdır.

OPP ( Over Power Protection ); aşırı güç korumasıdır.

OTP ( Over Temperature Protection ) ; aşırı sıcaklık korumasıdır. Sistem tehkile anında sistemi kapatacaktır. Olası bir yangın riskini engelleyecektir.

Not: Kırmızı ile ilettiklerimin kesinlikle bulunması gerekir. Sahte PSU'lerde ( markasız ) bulunmaz.
Bir diğer önemli unsur yapıdır, AKTİF PFC ( Power Factor Correction ) ve PASİF PFC yapısı çok önemlidir.

Frekans sorunlarını yok etme özelliğine haiz olduğu gibi, güç kaynağını pasif güç ile gereksiz yere sabote etmez. Bulunması kesinlikle gerekir.

Güç kaynakları için soğutmanın önemi diğer sistem bileşenleri ve kasa içi soğutma adına önemlidir. Güç kaynağı fanı bozulduğunda değiştirilebilir. Eğer ki yavaş dönüyorsa makinenin içerisindeki fan yatağına yağ damlatılabilir. Sorunu kotarmanıza yardımcı olabilir.

12 V beslemesine bağlı fan ve fan kontrolcüleri hiçbir şekilde işlev görmez, çünkü anakart üzerinden komut alamazlar. Eğer ki bir fanı ( Speed Fan vb. ) yazılımlarla kontrol etmek istiyorsanız 12 V beslemesi yerine anakart üzerindeki portlara takmanız gerekmektedir.

Güç kaynağı bozulduğunda ne yapmamız gerekir. İki şekilde güç kaynağı bozulabilir; birden bozulma ve zamanla bozulma.

Birden bozulma, fan vb. sigortaya ait yapı bozulmuştur.

Zamanla yıpranan PSU kabloları ve O/C buna sebebiyet verebilir. Düzensiz voltaj hataları vs.

Bilgisayar ekranına görüntü gelmiyor mu? Bunda anakartın, RAM'lerin ve ekran kartının payı olabileceği gibi PSU'nunda payı olabilir. En spesifik sorun türüdür. Temel olarak RAM'ler ve PSU'lar kontrol edilmelidir. Bağlantı noktalarında gevşeme ya da güç gelmeme gibi durum olabilir.

Bozuk güç kaynağının sebep olduğu sistem hataları; belirsiz kitlenme ve sistem kapanmaları ve açılmalır olduğunda PSU birincil şüpheli olmalıdır. Bu tür sorunlar her zamanda oluşmayabilir, bazen oluşur, bazen de oluşmaz.

Bir sistem alınırken güç kaynağını hesaplamak belkide en önemlisidir; ortalama verileri buraya ekleyeceğim.

Anakart; 60-100 Watt

İşlemci; 50-140 Watt

RAM; modülleri başına en fazla 10 Watt

HDD; 10-15 Watt

DVD-ROM; 20-30 Watt

Ekran kartı; bağlamış olduğunuz kartın türü ve modeline yani ek güç girişe göre 250 Watt'a kadar güç tüketim TDP değerine sahiptir.

Güç kaynağı alınırken O/C yapıp, yapmayacağınız ve ekran kartınız belirlenmesinde en önemli paya sahiptir.

UPS ( Kesintisiz güç kaynakları ); gücün düşmesine ve yukarıdaki koruma sistemlerinin hemen hemen bir işlevini görür. Kullanılmasında büyük önem vardır. 1000VA gibi değerleri mevcuttur. Sistem gereksinimize göre seçilebilir.

Her zaman sistem TDP'leri arama motorlarıda güç kaynağı almadan önce hesaplanır ve buna oranla 100 Watt daha fazlalıklı bir PSU alınması gerekir.

Örneğin; 400 Watt gerekiyor, ve O/C yapılacak. Normalde 500 Watt yıllık verimlilik kaybına göre hesaplanmalıdır ve O/C yapılacağı için de 550-600 Watt aralığında bir PSU almak mantıklı olandır.

Dikkat ederseniz görürsünüz, kalitesiz bir PSU ile çalışan sistemin anakartının arkasında zamanla sararmış sarımtırak noktalar ve board tahtasını göreceksinizdir. Ancak kaliteli bir PSU'da düzensiz akım ve voltajları engelleyeceği için bu tür zararları göremezsiniz.

Kalitesiz bir PSU ile çalışan sistem, diğer parçalara zamanla zarar verecektir.

PSU Sertifika listesine buradan bakabilirsiniz>>>http://www.realhardtechx.com/index_archivos/Page541.htm

RAM'LER

RAM; alınırken nelere dikkat edilmelidir?

1-DDR nedir?

2-Efektif bellek hızı nasıl hesaplanır?

3-Zamanlama ( Latency,Timings, Gecikme süreleri, tepki süreleri ) nedir? 5-5-5-15 nedir, neyi ifade eder?

4-Sistemde RAM gibi kullanılan yapılar var mıdır?

5-Veri yolu nedir? ( External Bus )

6-DRAM nedir?

7-SDRAM nedir?

8-RAM'leri kasaya yanlış takabilir miyim?

9-SPD nedir?

10-Daha fazla RAM'e ihtiyacımız var mı? İhtiyacımızı tespit etmemiz gerekir.

11-Anakart kitapçığında yer alan RAM modülleri dışında kullanabilir miyiz?

12-4 Gb RAM 3.25 Gb gösteriyor ya da daha az neden?

13-Dual Channel ya da Triple Channel ( 2-3'lü kanallar ) nedir?

14-RAM hataları nelerdir? Sonucunda ne olur?

15-RAM'ler nasıl test edilir? Hangi yazılımlarla?

16-GDDR ile DDR arasındaki farklar nelerdir?

1-DDR ( Dual Data Rate ); bellek tipini ifade eder, anakart ve işlemci yapısına göre DDR, DDR2 ve DDR3 tipleri mevcuttur. Her birinde soket yapısı olarak farklılıklar vardır.

2-Saat hızının x2 katı olarak hesaplanmaktadır. Yani DDR2 800 bir RAM'in efektif bellek hızını ifade eder. Saat hızı 400 Mhz olarak gösterir. CPU-Z ile kontrol ettiğinizde Memory sekmesinde 1333 Mhz bir RAM'in 667 Mhz gözükmesi normaldir.

3-Zamanlamalar; belkide RAM üzerinde durulması gereken en önemli konu. Teknisyen olmayacaksanız diğerlerini çok da öğrenmenize gerek yok. Ancak şimdi bir RAM alınırken ya da kullanırken MHZ'inden öte onun tepki sürelerinin öneminden bahsedeceğim.

Örneğin; 2133 Mhz DDR 3 10-10-10-28 ile çalışan bir RAM ile 1600 Mhz DDR 3 7-7-7-20 ile çalışan bir RAM arasında fark neredeyse yoktur. Mhz işin görünen yüzüdür.

Kısacası bu değerler ne kadar küçük olursa RAM performansı o kadar artacaktır.

DDR3 1333 Mhz için 6-6-6-15 ideal aralıktır. Bu DDR 3 1600 Mhz için 7-7-7-20 olarak devam eder, dikkat ettiyseniz MHZ arttıkça zamanlamalar artmaktadır. Burada kafa karıştıran nokta ben RAM alırken ne alacağım neye göre alacağım? Cevap basit, DDR 3 1600 Mhz bir RAM'in 9-9-9-27 tepkime değerlerine sahipse misal 4 Gb'lık 2*2 kiti 150 liradır. Lâkin 2*2 4 Gb olan 7-7-7-20lik kiti ise 220-230 liradır. Aynı Mhz'dir ancak fiyat olarak arada oldukça fazla bir fark vardır. Bir huni düşünün ağzı dar ancak haznesi geniş bir yapısı vardır, huniye 300 ml yağ dökersiniz ancak 10 dakikada akmaz. Diğer bir huninin haznesi aynı ancak ağzı geniştir. Bu durumda çok daha hızlı akacaktır. Huninin ağzını tepkime süreleri olarak düşünebilir, haznesinide kapasitesi yani işlem gücü ( Mhz ) olarak düşünebilirsiniz.

Cas Latency ( CL ) ; veri arasındaki geçerli gecikmeyi ifade eder.

tRCD; tanımlanmış verinin sutünlar arasındaki ulaşma süresini ifade eder.

tRP;bir yerden bir yere geçiş arasındaki lazım olan süreyi ifade eder.

tRAS;ön yükleme ile istem arasındaki zamanı tanımlar.

Command RATE;üzerinde yer alan çipin sinyali tanımlama süresidir.

CPU-Z adlı yazılım ile ve BIOS üzerinden de JEDEC değerleri okunabilmektedir.

4-Sistemde RAM gibi kullanılan bir yapı vardır, RAM yetersizliğinde Windows PageFile sistemi yani HDD üzerinde sanal bellek miktarı kullanımı artacaktır. DH forumumuzda bundan bahsettiğim birçok konu vardır.

5-Harici verinin işlemciye gitmek üzere taşınan yola denir. Kısacası işlemci ile RAM arasındaki köprüdür.

6-En çok kullanılan bellek türü DRAM'dır. Dinamik olarak tanımlanmıştır.

7-SDRAM; Senkronize bir yapıyı ifade eder. DRAM'ın senkronlanmış halidir. Yani farklı bir yapıyı ifade etmez.

8-RAM'leri kasaya yanlış takamazsınız, DDR, DDR2 ve DDR3 bellek kitlerinin üzerinde yer alan pinler ( Gold Finger ) değişik uzunluktadır ve aralarında çentik vardır. Slota ters takıldığında girmez. Ancak RAM'leri sisteme takarken RAM'ler ellenmeden ve temiz bir bezle hafifçe silinebilir. Temas sorunları oluşturma ihtimali vardır. Ve taktığınızda sisteme hiçbir görüntü gelmeyebilir, bu durumda ilk olarak RAM'ler temizlenir ve tekrar takılır. Forumu araştırırsanız kurşun kalem ve temas konusunda birkaç mesajım yer alır.

9-SPD; Sistemdeki BIOS'a RAM adına bilgiyi verir, yani gecikme süreleri vs. vs. CPU-Z adlı yazılımın SPD sekmesinden de bu verileri elde edebilirsiniz.

10-4 Gb RAM mimari işlemler dışında her sisteme yeter. Bu durumda 6 veya 8 Gb'a terfi edilebilir.

11-Evet, kullanılabilir. Neden kullanılmasın ki? Oradaki modüller sadece anakart firması tarafından test edilip, onaylandığı için yazılmıştır.

12-Bu sorunun bir çok nedeni olabilir. İşletim sisteminiz öncelikli olarak 64 Bit olmalıdır. Buna rağmen devam ediyorsa ekran kartınız O/B olmamalıdır. Asus bir anakarta sahipseniz BIOS'tan Memory REMAP Feature sekmesini ''Disabled'' yapın. Ayrıca Çalıştır > msconfig > Ön yükleme > Gelişmiş Seçenekler > Bellek üst sınırının tikini kaldırın ya da tiki işaretleyip, mevcut RAM'inizin boyutunu atayın.

13-Dual Channel, 2 li kanala verilen isimdir. AMD 'de kullanılır. Ayrıca AMD anakartlarda bellek çarpanı 6.665~'tır. Değişmediyse tabi ki. x6 çekirdeği doğrudan destekleyen yeni çıkan anakartlardaki durumu bilmiyorum. Tripple Channel, İntel anakartlarda kullanılır. Ayrıca İntel'ler de bellek çarpanı anakarttan anakarta değişir, açıktır.

14-RAM hataları en çok görülen bilgisayar hatalarındandır. Sistem hiç açılmayabilir, açılır görüntü gelmeyebilir. Ya da RAM, BSOD ekranı düşürür ve RESET attırır. Sistemi kilitleyebilir. Bu durumda RAM modülünüz sisteminizde çiftse teker teker dönüşümlü bir şekilde deneyebilirsiniz.

15-RAM'leri Memtest86 adlı yazılımla test edebilirsiniz. Yazılım kalıp dosya biçimindedir. Bir CD'ye yazdırıp, sistem başlangıcında test ettirilebilir.

16-GDDR grafik kartı bellek tipini ifade eder. Graphics'tir. Oradaki ''G'' nin anlamı. GDDR5 bir ekran kartı her anakarta takılır ya da GDDR3 bir ekran kartıda her PCI-Express 2.0 desteği olan her anakarta takılır. Ancak DDR3 destekli her RAM DDR2 destekli bir anakarta takılmaz. Yani RAM modüllerindeki DDR kavramı ile ekran kartları arasındaki kavram kesinlikle farklıdır. Forumda sorulan sorularımızdandır.

RAM'inizi 1600 Mhz de çalıştırmak istiyorsunuz ancak işlemcinizin bellek kontrolcüsü ve anakartınız 1600 Mhz'i O/C ile destekliyor. Eğer ki RAM'iniz XMP ( Extreme Memory Profile ) özelliğini destekliyorsa İntel anakartlarda doğrudan bu profili seçip 1600 Mhz'de çalıştırabilirsiniz.

AMD anakartlarda ise RAM'ler de bu profil gözükmez ancak yapmanız gereken basittir, FSB/DRAM Ratio oranın BIOS'tan Cell Menu ya da benzeri bir O/C menüsü altından ayarlayın, DRAM Configuration sekmesinden zamanlamaları bahsettiğim gibi girin, SPD 'de menüsünde yazar değerler. Daha sonra DRAM Voltage sekmesinde ise Voltajı girin. F10, Enter.

Aklıma geldikçe ekleyeceğim. Yakın zamanda zamanda ekran kartı ve diğer bileşenler içinde açabilirim.

İyi forumlar, herkese iyi günler.

< Bu mesaj bir yönetici tarafından değiştirilmiştir >

_____________________________

Ja ne odlucujem da li cu ici u bitku po tome kakva je sila koja me prati nego po tome koliku svetinju branim.

enja

Yarbay

3836 Mesaj

★ RAM ve PSU (Güç Kaynağı) hakkında detaylı bilgiler ★

Benzer içerikler