Rakor ölçüsü

Merhaba arkadaşlar.

Custom sıvı soğutma olayına yeni girdim. Alelacele ihtiyacım olduğu için ikinci el bir sistem aldım. Tüm rakorlar, borular, hortum, sıvı vb. her şey hazır geldi. Ben sadece montaj yaptım. Şimdi ek rakora ihtiyacım oldu. Ama bu rakor ölçülerini bir türlü çözemedim. Kimi yerde vidalanan kısım için iç çap dış çap yazıyor; kimi yerlerde ise şu ölçüdeki hortumlar için yazıyor. Bendeki rakorun temsili resmini çizerek ölçülerini üzerinde gösterdim. Tüm ölçüler kumpas ile hassas bir şekilde ölçülmüştür. Sizden ricam Allah rızası için bu sisteme hangi rakorları alacağım konusunda yardımcı olmanızdır. Bloğa giriş kısmının ölçüsüne göre mi yoksa hortumun girdiği kısmın ölçüsüne göre mi alım yapmam gerek? Bunu bir türlü anlamadım. Şimdiden yardımcı olan herkese teşekkür ediyorum.

Yanılmıyor isem G1/4 to 3/8" ID - 1/2" OD olması lazım. G1/4 rakor tarafı genelde standarttır, boru tarafı şemanıza göre

3/8" iç çap, 1/2" dış çap gibi. Tabii metrik dönüşümde her zaman birebir karşılık bulamıyor. Sanırım mevcut borularınız

9-10 mm iç çeper, 13-14 mm dış çepere sahip.

Rakor alırken öncelikle sol taraftaki rakorun takılacağı yerin dış çapına bakılır. Bunların g1/2 inç, g1/4 inç, g3/8 inç gibi standart ölçüleri olur. Buradaki ölçüleri belirtirken sağ taraf ile karışmaması için başında g harfi vardır buna dikkat edin. Çizime göre 13mm yaklaşık 1/2 inç eder yani sizdeki rakorun standardı g1/2 inç. Ama malesef piyasada pc sıvı soğutma için olan rakorların hemen hepsi g1/4 inç (yaklaşık 6,3 mm) standardındadır. g1/2 inç ebatlı bulmanız çok zor. Sıvı soğutma amaçlı değil de genel amaçlı rakorlara bakarsanız bulursunuz muhtemelen.

Sağ tarafa gelecek olursak yani hortum yada borunu takılacağı taraf. Burada ise takılacak hortum yada borunun hem iç hem dış çapına bakılır. Soft tubing (yumuşak hortum) ve hard tubing (sert boru) için ayrı ölçü standartlarında rakor ve hortum/borular vardır. Sizdeki soft için olan barb tipi rakor.

Ölçü olarak yumuşak hortumlarda 10/13, 10/16 ve 13/19 standartları vardır. Burada ilk sayı hortumun iç çapını (yani rakorun dış çapı) ikinci sayı dış çapını ifade eder, ölçüler mm cinsinden. Çizime göre hortumun gireceği çap 10mm görünüyor. Bu yüzden 10/13 ve 10/16 standartlarındaki hortumlar kullanabilirsiniz. Aslında barb tipi rakorlarda ilk sayı yeterlidir, çünkü hortumun dış kalınlığını etkileyen bir durum yok. Hortumun iç çapı rakorun dış çapına uysun yeter. Ama compression (sıkıştırmalı) tip rakorlarda 2. sayı da önemli. Bu arada bazen ölçüleri inç cinsinden yazarlar ürünlerde 10mm yerine 3/8 inç 13 yerine 1/2 19 yerine 3/4 gibi. Bu durumda ölçüsü mm cinsinden yazan ürünler daha uyumlu olur. İnç cinsinden yazanlar için emin olmak lazım yani 3/8 inç tam olarak 10mm olarak mı hesaplanmış vs.

Sert boru (akrilik, sert plastik vs.) ve rakorlarındaki standart ölçüler ise 8/12, 10/14 ve 12/16 mm dir.

Özet olarak bakmanız gereken rakor türü g1/2 inç ve hortum iç çapı 10mm olan barb tipi rakordur. Ürünün açıklamasında g1/2" 10mm yada g1/2" 3/8" gibi ifadeler olmalıdır.

Yurtiçinde bulabilir misiniz bilmiyorum ama aliexpress e göz attım bu tip rakorlar var orada. "g1/2 fitting" yada "g1/2 barb" diye arattırın çıkıyor. Ürüne girince farklı uzunluk ve çaplarda rakorlar mevcut. Açıklamadaki resimlerden ölçülere bakıp alabilirsiniz.

Sanırım rakor ölçülerinde bir karışıklık var( çapla yarıçap karıştı galiba). G1/4" çapı yaklaşık 13mm'dir (12.9), G1/2 pek görmedim ama 2 cm'nin üzerinde olması gerekir ( G1/8" 9mm, G1/4" 12.9 mm, G3/8" 16.5 mm ). Önceki mesajımda belirttiğim gibi PC sıvı soğutma sistemlerinde genel olarak G1/4" rakorlar kullanılır.

Temel bilgilere https://www.ekwb.com/blog/fittings-and-tubing-guide/ sitesinden ulaşılabilir.

Yumuşak borularda çaptaki 1 mm genelde tolere edilebiliyor (bir miktar esniyor doğal olarak), sert/akrilik borularda durum nasıldır bilemiyorum keza hiç kullanmadım.

@zarkabul'un da dediği gibi, sıkıştırmalı ürünlerde dış çap ( ya da borunun et kalınlığı ) önemli, boruyu sıkıştıracak parçanın içinden boruyu geçiremeyebilir ya da sıkıştırırken yırtılmasına sebep olabilirsiniz. Ancak yine de uygun metal kelepçe ile kullanabilirsiniz ( tabii ki pek hoş görünmeyebilir).