M

Yüzbaşı
15 Şubat 2012
Tarihinde Katıldı
Takip Ettikleri
0 üye
Görüntülenme
Toplam: 1787 (Bu ay: 13)
Gönderileri

Konunun anlaşılması için, öncelikle birkaç şeyi hatırlamak gerekiyor... "DRM" yani "Dijital Haklar Yönetimi" prosedürleriyle; Netflix, Amazon Prime, Blu TV, Bein Connect gibi bütün ücretli çevrimiçi servisler yayınladıkları videoları koruyup şifreliyor. Bunun sonucunda, bu tür videoları bu servislerin sunucularından indirseniz bile, bu videoları hiçbir medya oynatıcı programda izleyemezsiniz ve encode edemezsiniz. Youtube gibi ücretsiz platformlarda ise videolar şifrelenmediği için, videoları indirirseniz bir oynatıcıda açabilir ve tekrar encode edebilirsiniz.


Başlıca DRM yöntemleri, Google'dan Widevine ve Microsoft'tan PlayReady. Bu yöntemlerin en üst sürümleri olan Widevine L1 ve PlayReady 3.0, "donanımsal" korumalardır. "Dışarıdan bir yazılım" ile aşılamayan, "hack'lenemeyen" korumalardır. Yüksek çözünürlüklü ve de şifrelenmiş videonun çözülme işlemi, işlemcinin güvenli ortamında yapılır ve bu ortama dışarıdan müdahale edilemez. Widevine L1 veya PlayReady 3.0 ile korunmuş videoların izlenmesi için, ilgili cihazda L1 ve 3.0 lisansları olmak zorundadır, daha doğru ifadeyle "şifrelenmiş videoları çözecek olan DRM modülünün cihazın işlemcisinin kök yazılımına entegre edilmesi" gerekir. Bunu da ancak işlemci üreticisi yapar. Uydu alıcıları ve TV Box/medya oynatıcılar konusundaki muhatap ise, HiSilicon, Amlogic, Broadcom, Realtek, Mediatek gibileridir.


Netflix, DRM konusunda nevi şahsına münhasır. Şöyle ki: Netflix yüksek çözünürlüklü video akışlarını PlayReady 3.0 ile koruyor. Herhangi bir Android cihazda, Android işletim sisteminin kendi kısıtlamasını aşmak için Widevine L1 de gerekiyor. Ancak Netflix çözünürlük kısıtlamasına takılmamak için cihazda bu iki DRM modülünün de olması yetmiyor. Devreye bir de Netflix'in kendi onayı giriyor. "Hailstorm" adı verilen bir programda, Netflix çip üreticileriyle diyalog kurarak belirli çiplere onay veriyor. Bu çiplerin olduğu cihazlar da "Netflix lisanslı cihaz" olarak sonuçta daha çok ilgi çekiyor.


Programa göre, Netflix'in çip üreticilerinden istediği 5 şey var:


1- Oynatım kalitesi. Donanımın Netflix içeriğini optimum kalitede sunabilmesi isteniyor.


2- Grafik performansı. Optimal kullanıcı arayüzü kullanım deneyimini sunabilmesi isteniyor.


3- Ağ bağlantısı performansı. En yüksek bit oranında/kalitede akış iletebilmesi isteniyor.


4- Güvenlik. İçerik anahtarlarını ve üye bilgilerini gizli tutabilmesi isteniyor.


5- Sistem Kararlılığı.


Bu 5 faktör, BSP'ye bağımlı faktörler. BSP (Board Support Package), donanım tasarımı ve sistem yazılımından (işletim sistemi + ara yazılımlar + donanım sürücüleri) oluşuyor.


BSP, SoC (System-on-Chip) üreticisi tarafından, cihaz üreticisine (ODM-Original Device Manufacturer) ve sistem entegrasyoncusuna (SI-System Integrator), kendi ürünlerini oluşturmaları için veriliyor. SI, yazılım konusunda uzman bir kişi veya şirket.


Tasarım onaylanma sürecinde, UL, CE, WiFi, Google CTS, GTS, Netflix NTS gibi sertifikasyonlar gerçekleşiyor.


Netflix, 5 kriterini karşılayan çiplere sertifika veriyor. Çiplere veriyor, cihazlara değil. Genelde cihazlara onay verdiği düşünülür ama Netflix'in BSP ile muhatap olduğu, BSP'nin de ancak çip üreticisinden geldiği unutulmamalı. ODM, yani cihaz üreticisi, onay sürecindeki bir BSP'ye müdahale edemiyor.


Eğer çip Netflix'ten sertifika alırsa, ODM'nin yani cihaz üreticisinin müdahale edebileceği, cihazda değişiklik yapabileceği kısımlar şunlar:


1- Kullanıcı arayüzü başlatıcısı (Android launcher)

2- Güvenilir üçüncü taraf uygulamaları (cihazın içinde yüklü geldiğini gördüğümüz bazı programlar)

3- Bluetooth, HDMI, ethernet, USB gibi bağlantılar

4- Tuner (DVB-S, DVB-T gibi)

5- Direnç, kapasitör, indüktör gibi devre bileşenleri


Eğer ODM (cihaz üreticisi) tarafından;


1- Netflix uygulamasının ihtiyaç duyduğu kaynakları sömürebilecek ya da güvenlik sorunları yaratabilecek olan üçüncü taraf uygulamaları yüklenirse,

2- Bellek gibi bazı donanım bileşimleri değiştirilirse,

3- Herhangi bir Android, Linux, sürücü, BSP yazılım kodu değiştirilirse,


...BSP'nin onayı iptal edilir ve BSP tekrar teste girmek zorunda kalır.


Mecool KM2 gibi 2021 model ve de Netflix onaylı bir cihaz üzerinden anlatılırsa, cihazdaki SoC yani çip S905X2, SoC üreticisi Amlogic, ODM ise Mecool. 


Amlogic S905X2 çipli diğer cihazlarda, örneğin Mecool M8S Plus'ta Netflix yüksek çözünürlüklerde izlenemezken, aynı çipe sahip gözüken Mecool KM2'de nasıl izlenebildiğinin cevabı da basit: 2018'de üretilip bazı cihazlara giren S905X2 çipi, o dönemde Netflix testine girmemişti. 


Amlogic S905X2 ve S905X3 çiplerinin yeni versiyonlarına 2020'de, S905X4 çipininkine de 2021 başında Netflix onayı verildi. S905X2-B gibisinden isimlendirilen bu tür revizyon çipler eskisiyle birebir aynı donanıma sahip olsalar da, eskimiş çiplerde Netflix'in onayı yok. Aslında S905X2 ve S905X3 çiplerinin 2-3 yıl sonra onaya kavuşması çok da büyük anlam ifade etmiyor. Çünkü 2020'de Netflix, hem alıcı taraf (aboneler) hem de verici taraf (sunucular) açısından veri tasarrufu sağlamak için, akışlarını yeni AV1 kodlamasıyla sunmaya başladı ve bu tür akışlar gittikçe yayılıyor. Grafik işlemcileri (GPU), AV1 kodlamasını çözemeyen cihazlar, bu kodlamayı çözmek için ekstra çözücü yazılım kullanma yoluyla ana işlemcilerini (CPU) zorlayacak, bu da cihazların daha çok ısınması, daha çok elektrik harcaması demek olacak. Veri akışının yoğunluğu karşısında yetersiz kalan işlemcili cihazlarda da bolca donma, takılma görülecek.


Hailstorm programından geçmemiş, onaysız bir çipin olduğu bir cihazda Netflix içerikleri hiçbir zaman 720p'yi geçmemekte, genelde 480p-540p olmakta. Düşük çözünürlükteki içerikler Widevine L3 ile korunmakta, bu da ucuz Android cihazlarda olan, Windows'lu bilgisayarlarda Mozilla Firefox gibi tarayıcılar içerisinde olan çözücü modüldür.


Netflix'i cihazınızda 1080p (FHD) veya 2160p (4K) gibi yüksek çözünürlüklerde izleyip izleyemeyeceğinizi belirleyen Netflix'in sertifika programı "Hailstorm" kısaca bu şekildedir. Netflix'in (hileli ve gelip geçici yöntemler olmadan) hangi cihazlarda FHD veya 4K izlenebildiğine dair kısa bir listeyi daha önce forumda yazmıştım. O liste Sony, Apple, Google, NVIDIA, Amazon gibi büyüklerin cihazlarıyla doludur, bu da bir Kazan-Kazan olayıdır. Hem "ünlü marka" kazanır hem de Netflix. 2010'da kurulan Çinli şirket Xiaomi, çok kısa sürede o listeye Mi Box cihazıyla girmeyi başarmıştı. Bu yıl da Mecool KM2 ile bir diğer Çinli cihaz Netflix 4K listesine eklendi. Türkiye'de ise Botech Wzone isimli cihaz, Netflix 4K destekli ilk cihaz oldu.



Bu yazı, bilginin ana kaynağından, Netflix Blog'dan faydalanarak oluşturuldu...


https://netflixtechblog.medium.com/hailstorm-the-netflix-scaling-solution-over-android-tv-fd169366f828

Madshi video işleyicisi (MadVR) kullanılarak, SDR bilgisayarlar için HDR videoların düzeltildiğini aktarmıştım:


https://forum.donanimhaber.com/hdr-destegi-olmayan-pc-de-4k-hdr-icin-cozum-madvr--147861968



İkinci ve daha güzel çözüm yolu olan KODI'yi ayrı başlığa alıyorum.


KODI, Türkiye'de daha ziyade Android cihazlarda kullanılmakta olup, Windows, Linux, Raspberry Pi, MacOS, iOS ve tvOS için de yayınlanan bir yazılım.


KODI, versiyon 19.0'dan itibaren, Windows10 işletim sistemi altında, yüksek dinamik aralık (HDR) tekniklerinden ikisine, HLG ve HDR10'a destek veriyor.


HDR tekniklerine dair bilgileri özetleyelim:


  • HLG, 4KTV yayınlarında kullanılıyor, HDR10 ise 4K-bluray disklerde.


  • HLG'de metadata yoktur, HDR10'da ise statik metadata vardır.


  • Metadata, "ekran parlaklığını elden geçirme, en fazla içerik ışık seviyesi, en fazla kare-ortalama ışık seviyesi" parametrelerini içerir. Bu değerlerin birimi nit'tir (kandela/metrekare). Bu değerler her sahne için aynıysa statik metadata, değişkense dinamik metadata söz konusudur.


  • Metadata içermeyen HLG, adını aldığı HLG transfer biçimi ile de diğerlerinden farklıdır. Metadata içeren diğer tekniklerdeki aktarım işlevi (HDR10, HDR10+, Dolby Vision) SMPTE ST2084 (PQ) tabanlıdır, bunlara PQ ailesi de denir... PQ ailesinden statik metadatalı olan HDR10 "ST2086 standardı" olurken, dinamik metadatalı olabilenler "ST2094 standardı" altında 10,20,30,40 diye sıralanırlar (Dolby, Philips, Technicolor, Samsung)... Philips ve Technicolor HDR'li videolar halen yoktur. ST2094-10 Dolby Vision ve ST2094-40 Samsung HDR10+'lı videolarla karşılaşıyoruz.


  • "Eski sistem" diyebileceğimiz standart dinamik aralığa (SDR) yönelik geri uyumluluğu Dolby Vision ve HLG profilleri sunar, HDR10 ve HDR10+'da SDR uyumu yoktur... SDR uyumu olmaması demek, bir SDR panel için ton eşleme yapılması zorunluluğu demektir.


  • HLG ve HDR10 kullanımı ücretsizdir. Dolby Vision lisans ücretine tabidir. HDR10+ ise yayıncı için ücretsiz, cihaz üreticisi için ücretlidir.



KODI'ye dönelim...


KODI, dinamik metadatalı Dolby Vision'a destek sunmaz. Yani, Dolby Vision geliştirme katmanındaki dinamik metadatalı içerik değil, temel katmandaki içerik oynatılır. Dolby Vision hakkında detaylı bilgileri aktarmıştım:


https://forum.donanimhaber.com/av1-8k-ve-dolby-vision-hdr--149125537



KODI'deki bir diğer büyük yenilik, entegre AV1 çözücüsü. KODI 19'dan itibaren AV1 videolar da izlenebiliyor. Üstteki linkte AV1 konusundan da bahsedildi.



Güncel sürüm KODI 19.1 olup, Windows 10 için indirme linkleri:


https://mirrors.kodi.tv/releases/windows/win64/kodi-19.1-Matrix-x64.exe (64 bit işletim sistemi için)


https://mirrors.kodi.tv/releases/windows/win32/kodi-19.1-Matrix-x86.exe (32 bit işletim sistemi için)




KODI'yi kurup çalıştırmadan önce, grafik işlemcinizin hangi çözünürlük ve kodlamalara destek verdiğini DXVA Checker programıyla öğreniniz:


https://www.free-codecs.com/dxva_checker_download.htm





4K HDR video testleri için şu videoları indirip KODI'de açabilirsiniz:


https://www.makemkv.com/download/dvtest/P4_LG_Dolby_Trailer_4K_Demo.mkv


https://www.makemkv.com/download/dvtest/P5_Dolby_Amaze.mkv


https://www.makemkv.com/download/dvtest/P7_FEL_GIJoe_The_Rise_of_Cobra.mkv


https://www.makemkv.com/download/dvtest/P81_GlassBlowing2_3840x2160@59_94fps_15200kbps.mkv


https://drive.google.com/uc?id=1cTRNwacsV-8J8PtcYNVDXBmGZF1SOynj&export=download




Bilgisayarınız donanım bazında hangi video çözünürlükleri ve kodlamalarına destek veriyor ise, KODI o formatlarda, oldukça düşük bir işlemci yükü ile o videoları oynatacaktır.


KODI'de oynatım sırasında, klavyeden "O" harfi tuşuna basınca, işlemci yükünü görebilirsiniz. İşlemci yükü sistemdeki toplam işlemci yükü olup, KODI oynatım testi sırasında başka uygulamalar çalıştırmayın.


Bilgisayarınızda eğer 2015 veya sonrası model bir işlemciniz var ise (Intel 7-8-9-10.nesilleri gibi), donanımsal 4K-10 bit-HEVC desteğiniz de vardır (HDR desteği ise monitöre göre olur veya olmaz. 1080p altında çözünürlüğü olan ve maksimum parlaklık değeri, nit değeri düşük olan monitörlerde HDR söz konusu değildir).


KODI'deki oynatımda, PotPlayer'a kıyasla çok daha düşük CPU yükü oluştuğunu da göreceksiniz.


Grafik işlemcimin 8K desteklediğini "DXVA Checker" sayesinde keşfetmiştim... KODI, işte bu donanımsal destek altında, 8K çözünürlükteki VP9 ve HEVC videoları sadece %5 CPU yüküyle kare düşmesiz oynatmayı başarırken, PotPlayer'da böyle bir şey mümkün olmuyor.


Kısacası;


Dahili video çözücüler + KODI = 4K HDR, hatta 8K konusunda mükemmel sonuç (yani sıfıra yakın CPU yükü ve GPU'nun gerçek kapasitesinde kullanımı)


MadVR'de birçok ayar yapılırken, KODI'de dili Türkçe yapmak dışında bir ayara da gerek yok. 

3 ayrı kavram üzerinden sistemini test etmek isteyenler buyursun...


1- Video kodlama standardı AV1

2- Video çözünürlük standardı 8K

3- HDR (yüksek dinamik aralık) tekniği Dolby Vision


Çoğumuzun kullandığı cihazlarda (bilgisayar, Android kutu, uydu alıcı, televizyon) bunlara donanımsal destek yok. Yazılımsal destekle halledebiliyoruz.


Yazılımsal yoldan alacağımız verimde de, işlemcilerimizin güçleri belirleyici oluyor.


Bunlara geçmeden evvel, 4K-HEVC videolarla da test yapabilirsiniz. 4 testi ayrı ayrı mesajlara yerleştiriyorum.


Video oynatımı konusunda şu 4 kavram birbirine karıştırılmakta:


1- İşleme cihazı

2- Çözücü

3- Video işleyici

4- Medya oynatıcı


İşleme cihazı, video oynatımının işlem yükünü üstlenen grafik işlemcisidir. Yani bilgisayarınızdaki Intel, AMD veya NVIDIA GPU'su.


Çözücü, ilgili video kodlamasını çözen (decode eden) yazılımdır. Bu yazılım, grafik işlemcisinin kök yazılımı içinde yer alırsa, buna "donanımsal çözücü" deniyor. İşlemcideki bu dahili çözücü dışında, LAV Video Decoder gibi harici çözücüler de kurulup kullanılabilir. Dahili çözücü kullanılırken işlem yükü GPU'da, harici çözücü kullanılırken işlem yükü merkezi işlemcide-CPU'da olur.


Video işleyici, çözülmüş olan videoyu, renk, parlaklık, kontrast gibi boyutlarda ele alıp son şeklini veren yazılımdır. MadVR, yani Madshi Video Renderer bir işleyicidir. Çözücü değildir. Çözücüler olmadan işleyiciler işlevsizdir.


Medya oynatıcı da, çözücülerle işleyicilere erişim sağlanan, videoların kolayca oynatılmasını sağlayan bir grafiksel arayüzdür.


Yani bunlar bir zincirin halkalarıdır.


Eğer sisteminizde birden fazla seçenek varsa, hangi GPU'yu, hangi çözücüyü, hangi işleyiciyi, hangi oynatıcıyı kullanacağınızı kendiniz ayarlarsınız.


HDR konusunda MadVR çok iyi iş çıkardığı için, işleyici olarak mutlaka onun kullanılması, oynatıcı olarak da MadVR'nin entegre edilebildiği oynatıcılardan bir seçim yapılması gerekir.


İşleme cihazı ve çözücü olarak, donanımsal 4K-10 bit destekli bir işlemci ve onun çözücüsü kullanılmalıdır.


Alttaki 4 test eski HD işlemcilere göre değildir...

İki Mecool cihazdan önce, konunun anlaşılması için bir şeyler paylaşacağım...


AV1, HEVC'ten %20-30 kadar daha verimli sıkıştırma sunan ve (HEVC'in aksine) lisans alma derdi olmayan, güncel video kodlamasıdır.


"%20-30 kadar daha verimli sıkıştırma"nın anlamı, HEVC kodlu bir video dosyasının boyutundan %20-30 kadar daha düşük bir dosya boyutunda o HEVC kodlu videoyla aynı görüntü kalitesini elde etmektir.


Örneğin, HEVC kodlu 20 GB'lık video ile AV1 kodlu 15 GB'lık video, birebir aynı kaliteyi sunabilir ve böylece 5 GB veriden tasarruf edilebilir. Sonuçta uydudan, internetten 5 GB daha düşük veri alışverişi yapılmış olur, bir diske 5 GB daha az veri yazılmış olur, vs vs...


Hem Android'in sahibi hem de AV1 kodlamasını geliştiren AOMedia'nın kurucularından olan Google, Nisan 2021'den itibaren satışa sunulacak tüm Android cihazların AV1 çözme özelliğinin olmasını talep etmiştir.


Peki AV1 destekli cihazlar nelerdir?


Cihaz markası bazında değil, çip bazında hareket edilmelidir.


4K çözünürlüklü uydu/medya cihazlarında (STB-set top box) kullanılmak üzere üretilen çiplerden, AV1 desteği olanlar şunlardır:


  • Amlogic S905X4
  • Broadcom BCM 7218X-72180/72190
  • Realtek RTD1311/RTD1319
  • Rockchip RK3588 (8K çözünürlük desteklidir)
  • Amlogic S908X (8K çözünürlük desteklidir)
  • Amlogic S805X2 (HD çözünürlük desteklidir)



Bilgisayarlarda ise, donanımsal AV1 desteği, Intel 11.nesil Iris Xe grafik işlemcilerinden itibaren söz konusudur [4K çözünürlük desteği Intel 4.nesilden başlamaktadır. 4-5-6.nesillerde 8 bit renk derinliğinde, 7-8-9-10.nesillerde ise 10 bit renk derinliğinde HEVC kodlu 4K videolar desteklenmektedir]... Diğer işlemci üreticisi AMD, Radeon RX 6000 serisi GPU'lardan itibaren AV1 desteği vermektedir. NVIDIA GPU'larda ise, GeForce RTX 30 serisinden itibaren AV1 desteği vardır.


Akıllı telefonlarda kullanılmak üzere üretilen çiplerden AV1 desteği olanlar Samsung Exynos 2100 ve MediaTek Dimensity 1000 serisidir.


Akıllı televizyonlarda kullanılmak üzere üretilen çiplerden AV1 desteği olanlar, Mediatek MT9950-MT9613-MT9612-MT9638-MT9602, Realtek RTD2851M-RTD2893 çipleridir.


AV1 kodlu videolar, bu çiplerin olduğu cihazlarda merkezi işlemciye (CPU) fazla yük binmeden orijinal kare oranlarında (FPS) oynatılır - GPU'nun desteklediği çözünürlüğün aşılmaması şartıyla (HD destekli bir donanımda 4K videolar izlenmez mesela).


Yukarıda belirtilen donanımlara sahip olmayan bütün cihazlar, AV1 videolar konusunda harici/yazılımsal desteğe muhtaçtır.


Yazılımsal destek, PotPlayer gibi, KODI gibi, içinde çözücüler barındıran programlarla sağlanır.


Harici destek yoluyla, kullanılan cihazdaki GPU'da hangi çözünürlüğe destek varsa o çözünürlüklü AV1 kodlu videolar, CPU'ya ekstra yük bindirerek izlenebilir. Burada belirleyici olan işlemcinin gücüdür. İşlemci ne kadar zayıfsa, videoda o kadar fazla kare düşmesi olacaktır (60 FPS olan bir videonun 20-30 FPS oynatılabilmesi gibi).


CPU'ya ekstra yük bindirilmesi, CPU'nun daha çok enerji harcaması ve sistemde daha çok ısı oluşması da demektir.


4K çözünürlük destekli olan bir cihazınızı, AV1 kodlaması konusunda test etmek için şu videoyu kullanabilirsiniz (Videoyu indirip AV1 çözücüsüne sahip bir oynatıcı programda deneyiniz):


https://www.elecard.com/storage/video/Stream1_AV1_4K_8.5mbps.webm



Örnek olarak; Intel 7.nesil işlemcide 4K-HEVC videolar izlenirken CPU'da sadece %10-15 yük olurken, AV1'li 4K videolarda %65-85 aralığında yük binmekte. Kare düşmesiz izlenebilir ama bu kadar yüksek yük altında saatlerce video izlenmesi sağlıklı değildir.


Düşük çözünürlüklerde yük sorunu olmaz, mesela AV1'li 480p videolardaki yük %10-15 olmakta. Ancak AV1'in uygulama alanı 4K videolar olacağı için 480p'lerdeki durumun bir önemi yok.


Donanımsal olarak desteklenmeyen bir kodlama konusunda, video çözünürlüğünün artışına paralel olarak, CPU'ya binen yük de artmakta.


AV1 ve donanımsal destek konusu bu şekilde.




[Başlığa A95 F4 eklendi]


Rockchip güncellendi

Bilgisayarınızda HDR desteği yoksa, 10 bit HDR renk özelliklerinde olan 4K videoları izlerken, renklerin soluk çıkmasıyla veya yoğun bir bulanıklıkla karşılaşabilirsiniz.


Bu sorunları gidermek için, madVR gibi bir video işleyici yazılım kullanmanız gerekiyor. (VR=video renderer)


madVR işleyicisi, KMPlayer ve PotPlayer gibi oynatıcılara eklenebiliyor. Uydu yayını izlemek için kullanılan DVB Dream, DVBViewer, ProgDVB ve SmartDVB'ye de eklenebiliyor.



1- Güncel sürüm indirilir:


http://madshi.net/madVR.zip


2- "madVR" adında bir klasöre çıkartılır. Bu klasör "C:\Program Files\" konumuna gönderilir.


3- Klasör içindeki "install.bat" dosyası, yönetici olarak çalıştırılır.


4- Kullanılan oynatıcı yazılımın menüsünde, video işleyici kısmından Madshi seçilir.



madVR kullanırken, medya oynatıcınızın işlem yükünü üstlenen GPU'ya ekstra yük binecektir.


madVR seçiliyken, 4K HDR dosyayı izlerken, PotPlayer/KMPlayer gibi oynatıcının çalıştırıldığı GPU'nun işlem yükü %80'lerde oluyor. CPU yükü ise değişmiyor, %20'lerde sabit kalıyor.

Adaptörünüz bozuldu ve yeni adaptör alacaksınız diyelim... Volt, amper, soket ve polarite uyumlulukları yeterli diye düşünürsünüz ama bu değerlerin birebir aynı olması da yetmez.


Adaptör dediğimiz şey, alternatif akımı (AC) doğru akıma (DC) çeviren bir devre. Bu devre üzerinde direnç, kondensatör gibi çeşitli öğeler var. Ve adaptör bozulmalarının kaynağı, çoğunlukla kondensatör patlamaları olmakta. Yeni adaptör almak yerine, kondensatör değişimleri ile de sorunu çözebilirsiniz. Adaptörü basit bir maket bıçağı ile açabilirsiniz.


70-80 liraya satılan muadil adaptörler var. Bunlardan uzak durun. Çünkü bunlar ucuz üretim. İçine bazı bileşenleri koymadıkları için normal adaptörden daha hafif oluyorlar. Kısa sürede çok fazla ısınıyorlar. Daha kısa ömürlü olmaktalar. Beslemeleri de stabil değildir, cihaza belirtilenden daha yüksek veya düşük voltaj gönderirler. Sonuçta kısa süre içinde bataryanız, anakartınız hasar görür.


Piyasada %100 orijinal diye 200-300 liraya satılan adaptörler de klondur. Adaptörün üzerinde HP logosu ve diğer güvenlik logolarının oluşu, orijinali taklitten öteye geçmemektedir.


HP logosu var diye orijinal sanmayın, kutusuna HP barkodu basılmış diye orijinal sanmayın, her sakallı dedemiz değil.


Klon adaptörü kolayca nasıl anlarsınız? Üzerindeki yazım hatalarına bakın. Mesela orijinal adaptörde adres olarak "Boeblingen, Germany" yazar, klonda "Bolingen Gemany" yazar mesela. Çaylak işi olduğu kanıtlanır.


HP bu adaptörleri kendisi üretmiyor, başka firmalara ürettiriyor, ama onlar da yazım hatası yapacak kadar da amatör değil.


Kısacası, 70-80 liraya satılan adaptör de sahte, 200-300'e orijinal diye satılan da  


Birkaç bin lira saydığınız bilgisayarınızı, daha az para harcayım diye dandik adaptörlere kurban vermeyin. Ne yapıp edip orijinal adaptör bulun. İkinci el piyasasında bulma şansınız çok yüksektir.


Giriş ve çıkış değerleri birebir aynı olsun. Verimlilik seviyesi (efficiency level) kategorisi aynı olsun. Gerekli güvenlik sertifikaları etikette olsun ve en önemlisi, etikette en ufak yazım hatası olmasın. Adaptör kısa sürede cayır cayır olmasın.


Esnaf "orijinal" deyince orijinal olmuyor, bu tür kriterler orijinalliği-sahteliği belirliyor.


Kolay gelsin.

"Yeni nesil uydu alıcısı" kavramıyla başlayalım:

Bilgisayarlar, akıllı telefonlar, uydu alıcıları gibi elektronik cihazlar, içlerinde mikroişlemci barındırıyor. Bu mikroişlemcilerin birer üretim teknolojisi oluyor ve bu "nm" değeri ile ifade ediliyor.

https://ark.intel.com/content/www/tr/tr/ark/products/134896/intel-core-i5-9600k-processor-9m-cache-up-to-4-60-ghz.html

Intel Core i5-9600K işlemcinin üretici sayfasına baktığınızda, "Litografi: 14 nm" diye bir tabir görüyorsunuz.

quote:

Litografi, entegre devre üretmek için kullanılan yarı iletken teknolojisini belirtir ve yarı iletkende yerleşik olarak bulunan özelliklerin boyutunu belirten nanometre (nm) cinsinden ifade edilir.


Bu değer ne kadar düşükse, mikroişlemci üzerine o kadar fazla transistör sığdırılabiliyor. Bu da mikroişlemcinin daha güçlü çalışması, daha az enerji tüketmesi, daha verimli çalışmasına yol açıyor. Bu, daha az ve daha geç ısınma anlamına da geliyor.

Üretim teknolojisi ilerledikçe, nm değeri düşüyor:
32 nm – 2009
22 nm – 2012
14 nm – 2014
10 nm – 2016
7 nm – 2018
5 nm – 2020

Intel, 6.nesil işlemcilerinden itibaren 14 nm üretim teknolojisini kullanmakta. AMD de "Zen" ailesi işlemcilerinden itibaren 14 nm üretim teknolojisini kullanıyor ve 2020 başında 7 nm üretimi gerçekleştirdiğini duyurdu. Özetle, bugün piyasalardaki sıfır bilgisayarların büyük çoğunluğunda 14 nm üretim mikroişlemciler var.

Öte yandan, piyasadaki 4K uydu alıcılarının neredeyse hepsinde 28 nm mikroişlemciler var. 2018'de beliren Mecool M8S Plus, Mecool K7, Dreambox One Ultra HD gibi birkaç cihaz dışında, tüm uydu alıcıları "eski nesil cihaz" olmakta. Çünkü üretim teknolojisi 2010-2011 dönemine ait.

28 nm ile 14 nm teknolojileri arasında, işlemci performansı, ısınma, enerji tüketimi, verimlilik açısından büyük farklar var.

*****************************************************************************************************************

Cihazı, AliExpress sitesindeki Mecool Resmi Mağazası'ndan sipariş verdik. Ürün ilk mesai gününde taşıyıcıya (Yanwen firması) teslim edildi. Yanwen tesislerinde kayıt yapıldı, Türkiye için de TR ile biten bir takip numarası verildi, Çin'den çıkmadan PTT Kargo sistemine de işlendi. Uçak dolsun diye 3 gün bekletildi. Uçak o hafta pazar akşamı Çin'den çıktı, Pazartesi sabah İstanbul'a indi.

Kargo takibini, PTT dışında iki siteden daha yapabildik:
https://global.cainiao.com
https://track.yw56.com.cn

Çin'den İstanbul'a 1 haftada gelmiş oldu. Gümrüğe girişi-çıkışı 11 gün sürdü. 3 gün sonra da adrese geldi. Böylece 3 haftada elimize ulaşmış oldu.

Cihaz için çıkarılan gümrük ücretleri:

Gümrük Vergisi 153.0 TL
Damga Vergisi 0.8 TL
Gümrüğe Sunma Ücreti 8.0 TL
Yurtdışı İade Ücreti 0.0 TL
Toplam 161.8 TL

Zarf etiketinde yazan 19 dolarlık fiyatı beğenmemişler, "Bu cihaz olsa olsa 30 dolardır" demişler. Üzerine "boş" diye gözüken bir "30$" yazmışlar. 30 dolar fiyat üzerinden, %20'si gümrük vergisi 6 dolar, %20'si ÖTV yine 6 dolar. TRT bandrolü de standart 7 Avro (12 dolar artı 7 Avro, o günkü döviz kuruyla karşılığı 153 lira). Ayrıca 8,8 liralık standart ücret. Bunları PTT Kargo çalışanına ödüyorsunuz.

TRT bandrolü, cihazın teslimatından 1 hafta kadar sonra, PTT Uluslararası PİM'den adresimize ayrıca gönderildi.





Getirttiğiniz cihazın "fiyatı" gümrüktekilerin keyfince belirleniyor, durum öyle gözüküyor. Kimisinin az, kimisinin yüksek gümrük ücreti ödeme sebebi de bu olsa gerek.





Cihaz, büyük bir zarfın içinde baloncuklu naylona sarılı geliyor. Kutusunda hasar yok.

Kutu üzerinde, cihaz grafik işlemcisi için "Mali-450" yazıyor. Yanlış yazılmış. Mecool M8S'in ilk versiyonu ile karıştırmışlar ya da yeni kutu yapmaya üşenmişler. Sonuçta bayağı amatörce bir iş olmuş (AIDA64 uygulamasını kurup bakarsanız, cihazda Mali-G31 GPU olduğunu raporlar).





HD kanallardaki görüntü kalitesi, National çipli cihazlarla aynı denebilir. 43 inç bir HD TV'de 3 metre mesafeden izlerseniz Mecool'un görüntüsü güzel, 2 metreye geldiğinizde vasatlaşıyor. İzleme mesafesi 2-2,5 metre oluyor zaten.

DVB App'ta, yani uydu yayını izleten yazılımda stabillik sorunu var. Kanal geçişlerinde bazen bir kanal açılmıyor, sinyali %80 gözüküyor ama ekran simsiyah çıkıyor. Başka kanala git-gel yapınca açılıyor.

Aynı alıcıdan daha önce satın almış bir üye, yüksek bit oranına sahip yayınlarda, bilhassa 4K yayınlarda, görüntüde arasıra donmalar olduğuna dair bir şikayet iletmişti... Alıcı bir HD TV'ye bağlandığında bu donmalar rahatsız edici seviyelerde oluyor. Bir 4K TV'ye bağlandığında ise pek olmuyor.

DTV uygulamasındaki Kurulum menüsünde her şey var: OSCAM, elle Biss girişi, kanal düzenleme, anten ayarları... Cihazın kanal arama fonksiyonu çok basit ve çok seri. CCCAM sunucu bilgilerini elle-manuel girebiliyorsunuz cihaza.

Cihazda, Enigma2'lerdeki gibi bağımsız, yani ayarları değiştirilebilen bir OSCAM yok. OSCAM tabanlı ve DTV içine gömülü bir emulatör olan "Supercam" yüklü geliyor. Menüde "OSCAM" olarak geçiyor, ama aslında "Supercam". İlgili klasörde "Oscam.bin" dosyası "Supercam.bin" olarak yer almakta. Bu ".bin" dosyasını değiştirerek (bu yöntem, Enigma2 cihazlarda uygulanır ve böylece emulatör eklentisini yeniden kurmaya gerek kalmaz),emulatörü güncellemek mümkün değil.

"DTV>Kurulum" kısmına girip altı kez 1 tuşuna basarsanız, "akıllı veri yöneticisi" sekmesi görünür oluyor.
- OSCAM.cfg kısmına, kart sunucu bilginizi giriyorsunuz (CCCAM veya NewCamd formatlı)
- Biss kısmından elle biss anahtarı yazabiliyorsunuz (anahtarı girilecek kanalın frekans ve SID değerlerini, o kanaldayken "info" tuşuna basarak öğrenebilirsiniz)
- "softcam.key" kısmından da USB'den cihaza güncel softcam dosyası atabiliyorsunuz, ya da cihazdaki softcam dosyasını USB'ye gönderebiliyorsunuz.


OSCAM web arayüzüne (webif-Web interface) giriş için, bilgisayarla cihazı aynı modeme bağladıktan sonra, bilgisayardan Firefox, Chrome, Opera gibi bir internet tarayıcısı açıp adrese şunu yazıyorsunuz:
http://cihazınIPnumarası:8888

Cihazın IP numarası 192.168.1.100, ya da 101, 102 falan oluyor, cihazın ağ menüsünden bakıp öğrenebilirsiniz. Bu arayüze girmek için DTV uygulaması açık olmak zorunda.

Arayüze girseniz de bir anlamı yok, çünkü web arayüzünde değişik ayarlar deneseniz de hiçbirisi devreye girmeyecektir. Ayarları kaydediyorsunuz, emulatörün bu ayarları algılaması için restart'a tıklıyorsunuz, emulatör baştan başlıyor gibi gözüküyor ama bu değiştirilmiş ayarlarla çalışmıyor. DTV uygulamasını tekrar başlatmadıkça devreye girmiyor. DTV tekrar başlatılınca da emulatör varsayılan ayarlarıyla çalışmasını sürdürüyor... Bu cihazdaki S905X2 çipinin işlemcisinde DES algoritmasına destek olmadığı için, PowerVu şifrelemesi çözülemiyor. PowerVu, genellikle DES algoritmasını kullanan bir şifreleme biçimi, diğer şifrelemeler ise CSA algoritmasına dayalı.

Yani, bu cihazdaki emulatör, dışarıdan sadece 3 etkiye açık:

1- Cihaza atılan SoftCam'i şu konumdan okuyor:"/data/data/th.dtv/supercam/SoftCam.Key"
2- Eklediğiniz Biss anahtarlarını okuyor
3- Eklediğiniz kart sunucusu adresine bağlanıyor


Kanal geçiş hızı: 1.5 saniye.

Cihaz açılış süresi: 30 saniye civarı.

IPTV, Youtube, Netflix gibi çevrimiçi video akışları için, minimum 16 megabit/s internet bağlantınız varsa hiç sorun yaşamazsınız. Netflix'i 480p/540p çözünürlükte izleyebileceksiniz. Çünkü cihazdaki lisans, Widevine L3.

quote:

Widevine, Google tarafından geliştirilen bir DRM sistemi olup Android uygulamaları ve hizmetleri tarafından kullanılıyor. DRM:Digital Rights Management ("Dijital haklar yönetimi")... 1080p içerik oynatımı için daha güvenli olan L1 sertifikası gerekiyor. Widevine L3, Netflix, Hulu ve HBO gibi servislerde içeriğin yalnızca düşük çözünürlüklü olarak çalıştırılmasına izin veriyor.


Sinyal kalitesi göstergeleri, çoğu kanalda başka bir cihaza göre %5 daha düşük gözüktü. Ama bu değerlerin sağlıklı olduğunu sanmıyorum. Çünkü bazı kanalları başka cihaz düşük, Mecool yüksek gösterebildi de.

Cihazda kurulu gelen 3 oynatıcı yazılım ile, 4K video testlerim şöyle:

MXPlayer testi: TrueHD orijinal 7-8 megabitlik orijinal ses duyulmadı (TrueHD+AC3 yapısındaki AC3 akış oynatıldı), EAC3 sesler duyulmadı, dolayısıyla TrueHD veya EAC3 içinde taşınan Dolby Atmos özelliği de devredışı... HDR'li ve Dolby Vision'lı videolar çok ağır oynatıldı. DTS-HD MA ve LPCM seslerde ise sorun olmadı. DTS-HD MA içinde taşınan DTS-X ekstrasında da öyle.

MoviePlayer testi: Bu yazılım, S905X2 çipinde hangi lisanslar varsa onları yansıtıyor. TrueHD lisansı bu tür cihazlara verilmiyor.TrueHD konusunda MX ile aynı sonucu verdi, AC3 akışı oynatıldı... S905X2 çipinde DTS lisansı yoktur. Sonuçta MoviePlayer'da DTS HD MA'lardan ses duyulmadı... Dolby lisansı varlığında EAC3'ler duyulurken, HDR10 ve Dolby Vision'da sorun yokken, HDR10+'lerin renkleri iyi çıkmadı ne de olsa çipte lisansı yok.

KODI testi: TrueHD'ler duyuluyor, AC3 çekirdek kısmı değil yani 8 kanal orijinal ses... EAC3, HDR, Dolby Vision, DTS HD MA, DTSX, LPCM okey. HDR10+'larda ise renkler kötü... KODI'nin AV1 çözücüsü de başarısız. Çok ağır, donmalı oynatıyor AV1 videoları. 4 çekirdekli bir işlemciyi, 8 mbps'lik bir 4K AV1 videoda bu kadar da kasmaması gerekirdi.

Google Play Store yerine Aurora Store kurarak kullanabilirsiniz. Yani uygulama indirip kurmak için cihaza ille de kendi Gmail hesabınızı tanımlamanıza gerek yok.

Cihazın iki bileşeni; Amlogic S905X2 ve Montage M88RS6060. İlki mikroişlemcilerin olduğu çip, ikincisi tuner ve demodülatörün olduğu çip.

Bir tane USB 2.0, bir tane USB 3.0 portu, HDMI 2.1 çıkışı, ethernet çıkışı (maksimum 100 megabit/saniye hız), dahili kablosuz adaptörü (AP6236) var. Kablosuz bağlantıyı denemedim, asla kullanmam. Modemle mutlaka kablolu bağlantı kurunuz. Kablosuz bağlantı hem sağlığa zararlı hem de kablolu bağlantıdaki stabilliği sunmaz. Zaten cihazdaki AP6236 kablosuz modülü, Wifi-4/802.11n standardında olup, 65-70 megabit/saniye hızdan fazlasını sunamayacaktır.

Hangi cihazı alırsanız alın, cihaza gelen sinyalleri maksimumda tutmak farz. 60 cm küçük antenler, RG6-U4 kablolar, 10 liralık LNB'ler kullanmayın.

Bilhassa emulatör üzerinden açılan yayınların sinyalleri güçlü olmak zorunda. Yoksa arasıra "sinyal yok" uyarısı çıkabiliyor, %69'luk sinyal kalitesini beğenmeyebiliyor mesela.

Kumandada "recall" tuşu yok, önceki kanala dönüş yok yani. Kumandadaki "fare" tuşuna "recall" fonksiyonunu atayabilseydim iyi olurdu. Enigma2 cihazda kumandadaki bir tuşa isteğimiz görevi atarken, Android cihazda bunu yapamadım.

Multistream (MIS) yayınlar için test sonucu:

https://forum.donanimhaber.com//mesaj/yonlen/146756097


Isınma sorunu var, ama kesinlikle donanımdan kaynaklı değil, çok küçük ve deliksiz bir kutu olduğu için. Cihazı dağıtmadan birkaç delik açmayı başarırsanız, sorunu çözersiniz. Kasasında hiç delik olmadığı halde, cihaz, bekleme (stand-by) moduna alındığında birkaç dakikada soğuyor.

Mecool cihaz, eski nesil cihazların aksine, beklemedeyken hiç ama hiç ısınmıyor. Bu yüzden saatlerce bekleme modunda tutabilir ve daha sonra, sistem yüklenmesini beklemeden 1 saniyede cihazı tekrar kullanmaya başlayabilirsiniz.

Bu cihaz, Mecool K7 ile aynı mikroişlemcilere sahip (ikisi de Amlogic S905X2). Mecool K7'de bellek ve depolama 2 kat daha fazladır, ayrıca tuner ve demodülatör çipi farklıdır (M8S'de Montage, K7'de Availink var).

Mecool'la iletişim kurdum, bu cihaza yeni yazılım vermeyi düşünmüyorlar. "Cihazınız bozuksa garanti kapsamında iade edin" diyorlar sadece.


SONUÇ

Mecool M8S Plus, hibrit bir cihaz. Hem uydu alıcısı hem Android kutusu.

4K uydu alıcısı bakımından, orta seviyeye yakın bir konumda. DTV uygulamasındaki stabilite problemi olmasaydı, rahatça orta seviye diyebilirdim. Görüntü kalitesi vasatı aşmadığı için, orta seviyeden öteye de geçemezdi tabii.

Android TV kutusu olaraksa, orta seviyenin bir tık üstü bir konumda. İnternet servisleri için gerekli lisanslara sahip olsa, AV1 kodlamasını donanımsal olarak (KODI gibi bir yazılım üzerinden değil) çözse, grafik işlemcisi az daha güçlü olsa (G51 gibi), üst seviye denebilirdi.

Üst seviye 4K uydu alıcısı isteyenler, Broadcom BCM7218X'li cihazların çıkışı, yeni Hotbird uydularının devreye girişi, 4K yayınların artışı gibi gelişmeleri beklemeli. Tabii ki yüksek fiyatlı cihazlar olacak ama kaliteli bir 65 inç 4K TV'ye yüksek bütçe ayıranlar, o TV'ye yakışacak türden bir uydu alıcısına da bütçe ayırabilmeli.

Üst seviye Android TV kutusu isteyenler, Android 10 yüklü olarak satılacak, AV1 kodlamasını çözen, 8K videoları oynatabilen Amlogic S905X4 çipli yeni kutulara bakabilir. Tabii ki bu konuda mükemmel çözüm NVIDIA Shield'dir ama çok da bütçe dostu değildir. Mi Box S gibi eski nesil cihazlardan uzak durmaya çalışın.

4K cihaz satın alırken, her şeyden önce içindeki SoC modeline bakın. İşlemcilerin hangi üretim teknolojisinden geldiğini öğrenin. 28 nm ise mümkünse almayın. 10-12-14 nm üretimler olmasına önem verin. Android'li cihaz alınacaksa, 2 GB bellek ve 16 GB depolamadan altına düşülmemeli. Zaten belleğin 1 GB'ını, depolamanın 5 GB'ını sistem yiyor çünkü. Çok uygulama kurulacaksa da en az 32 GB depolaması olmalı. Android versiyonunun minimum 9.0 olmasına da önem verilmeli, cihazı daha uzun vadeli hale getirecektir.

Mecool M8S Plus, zayıf noktaları olsa da, bütün bu kriterleri karşılayan en ucuz Androidli 4K uydu alıcısı. DTV uygulamasındaki can sıkıcı probleme rağmen, genel puanda, Türkiye piyasasındaki tüm uydu alıcılarının üzerinde konumlanır. Hiremco Turbo 4K ve Spybox 4K, işlemciler bazında bu cihazın çok gerisindedir mesela. Fiyat/performans olarak çok başarılıdır. Mecool K7 ve K5, daha da üstün cihazlardır.

Kolay gelsin.

15 Ocak 2021 - DES ve lisans bilgileri eklendi
20 Haziran 2021- 4K HDR ve ses bilgileri eklendi, düzenlemeler yapıldı
Ethernet portlu bir uydu alıcınız var ve de 4.5G internet paketli bir akıllı telefonunuz var diyelim.

"Telefondaki interneti uydu alıcısına nasıl kablolu aktarırım?" diye merak ederseniz, çözümü basittir.

- Akıllı telefonunuzu USB'den PC'ye bağlayın ve telefondan USB tethering'i açın. Telefondaki internetin PC'de paylaşımı PC'de "Remote NDIS based Internet Sharing Device" olarak gözükecektir.

- Telefon ile PC arasındaki bu bağlantı, bilgisayarda Denetim Masası\Ağ ve Internet\Ağ Bağlantıları kısmında, "Yerel Ağ Bağlantısı 2" olarak da görünecektir.

- Bu ikinci bağlantı, "Yerel Ağ Bağlantısı" ile birlikte seçilir, sağ tıklanıp "Bağlantıları köprüle" tıklanır.

- Bilgisayarın ethernet çıkışından uydu alıcının ethernet girişine bir ethernet kablosu çekilir.

- Uydu alıcısı, kablolu olarak, telefondaki 4.5G internete bağlanmış olur.

"Micro USB to ethernet" aparatlarıyla bu tür bağlantı sağlanamıyor.
Hakkında
İlgi Alanları: Uydu elektroniği, Bilgisayar Yükseltme, Video&Ses düzenleme
Forum İmzası:
Uydu elektroniği, Bilgisayar Yükseltme, Video-Ses düzenleme
Hakkımda:
Kendime cihaz ararken elektronik piyasasını didiklemiş, yabancı kaynaklardan öğrendiğim bilgileri bu forumda paylaşmıştım 2020-2021'de. Pandemi sebepli sokağa çıkma yasaklarında, neredeyse sıfır bilgiden birkaç seviye atlamıştım. Türkçe forumlarda 15 yıldır "çok zor" denilen şeyleri 2-3 günde sökmüştüm. Övünmek için yazmadım. Bir şeyi öğrenmek isteyen insan o şeyi öğrenir, istemeyen de öğrenemez, "zor" deyip kaçar. Öğrenmenin sonu da yok. En son öğrendiklerimin ışığında, bu forumda arada birkaç yanlış şey yazdığımı farkettim ama değiştirmekle uğraşmayacağım. Türkçe forumlar çarptırılmış "bilgi" ve "şehir efsaneleri" ile doluyken, benim 2-3 hafif kusurlu cümlemden zarar gelmez. Zaten eskide kaldı o mesajlar... Parmakla gösterilecek birkaç insanın değer kattığı Türkçe forumlardaki ortamı bir türlü sevemediğim için aktif paylaşımı bıraktım. 5-6 ay önce atılmış mesajlara da cevap yazmadım. Teknoloji ilerliyor, kimi bilgiler "güncelliği"ni biraz yitirmiş olabiliyor, 6 ay önceki cihazdan daha iyisi şimdi var olabiliyor, vs vs... Olayın mantığını, anladığım kadarıyla, anlatmaya çalıştım. Mantığı az-biraz kavrayan herkes, kendi cihazını kendi seçecek hale gelir zaten. Hiç kimse, bir forumdaki "Ahmet Usta", "Mehmet Usta" dedi diye, bir cihazı satın almamalı. Herkes, kendi aklı ve mantığıyla, kendi ihtiyacına göre seçmeli. Kolay gelsin.
Temel Bilgiler ve İstatistikler
Aktiflik: Şu anda DH'de değil
Son Giriş: geçen hafta
Son Mesaj Zamanı: 7 ay
Mesaj Sayısı: 678
Gerçek Toplam Mesaj Sayısı: 714
İkinci El Bölümü Mesajları: 5
Konularının görüntülenme sayısı: 598 (Bu ay: 793)
Toplam aldığı artı oy sayısı: 390 (Bu hafta: 0)
En çok mesaj yazdığı forum bölümü: Haberleşme ve Dijital Platformlar
Mesajları
İkinci El Referansları
- x
Bildirim
mesajınız kopyalandı (ctrl+v) yapıştırmak istediğiniz yere yapıştırabilirsiniz.