Pensilvanya Eyalet Üniversitesi'nden araştırmacılar, işlemci çiplerinin içine doğrudan yerleştirilebilen atom inceliğinde sıcaklık sensörleri geliştirdi. 6 Mart'ta Nature Sensors dergisinde yayınlanan çalışmaya göre, yeni sensörler yalnızca 100 nanosaniye içinde sıcaklık değişimlerini algılayabiliyor.
Atom kalınlığında termometre geliştirildi
Kaçıranlar için günümüzde işlemciler genellikle çipin dışına yerleştirilen sıcaklık sensörleri kullanıyor. Bu durum, işlemci içindeki küçük sıcaklık artışlarının yeterince hızlı algılanmasını zorlaştırabiliyor. Özellikle tek tek transistörlerde oluşan ani sıcaklık artışları, dış sensörler tarafından geç fark edildiği için işlemciler çoğu zaman tüm çekirdeklerde genel bir termal kısıtlama (thermal throttling) uygulamak zorunda kalıyor.
Yeni tasarımın temelinde iki boyutlu bimetalik tiyofosfat adı verilen bir malzeme bulunuyor. Bu malzemede iyonlar elektrik akımı altında bile hareket etmeye devam ediyor. Normalde çip tasarımında istenmeyen bu özellik, araştırmacılar tarafından sıcaklık algılama için avantaj olarak kullanıldı. Sensörler, işlemcide zaten bulunan elektrik akımlarını kullanarak sıcaklık verisini okuyabiliyor.
Yeni sensörler ile sağlanan 100 nanosaniyelik değer ise, insan gözünün kırpma süresinden milyonlarca kat daha hızlı. Ayrıca sensörlerin boyutu yaklaşık 1 mikrometre kare, yani tek bir işlemci çipi üzerine binlerce sensör yerleştirilebilecek kadar küçük. Bu da sensörleri doğrudan silikon çipin içine entegre ederek termal sorunları çözmeyi hedefliyor.
Çalışmanın baş araştırmacılarından Saptarshi Das, bu yaklaşımın sensör tasarımını önemli ölçüde sadeleştirdiğini söylüyor. Sensörler ek devre veya sinyal dönüştürücülere ihtiyaç duymuyor ve geleneksel silikon tabanlı sensörlere kıyasla 80 kata kadar daha az enerji tüketebiliyor.
Araştırmacılar şu an için teknolojinin bir kanıt niteliğinde prototip olduğunu söylüyor. Sensörler laboratuvar ortamında test edilmiş olsa da ticari işlemcilerde kullanılabilmesi için çip üreticilerinin teknolojiyi büyük ölçekte doğrulaması gerekiyor. Buna rağmen hızlı tepki süresi, küçük boyut ve düşük enerji tüketimi gibi özellikler gelecekteki işlemci tasarımlarında önemli avantajlar sunabilir.