Marş motorsuz araç üretimi. (2. sayfa)

Sorun soğuk çalıştırma hocam, ama diğer zamanlarda tercih ediliyor çünkü konvansiyonel marştan daha hızlı, daha kararlı ve sarsıntısız çalşabiliyormuş. Bir araştırmada 5 strok yeterli oluyor denmiş. Ford heyecanlı, genç bir fima değil, kolay kolay ar-ge projesi başlatmıyor. Chrysler, Nissan, Mazda diğer kullanan üreciler. Epey döküman da var.

IC motorlarda bugün bildiklerimizle yapılamaması tuhaf olurdu. Solenoid valfler yaygınlaşırsa soğuk start da daha kararlı olabilir bence. Asıl garip olan, 12 senedir olan şeyi nasıl duymamışız, otomotivle son çalıştığım zamanlar. Çok eskiden mümkün, manuel avanslı Ford T'lerde mesela, (detonation start) ama onlar ~1:6 kompresyonlu, saymıyoruz.

https://www.mazda.com/en/innovation/technology/env/i-stop

Teknoloji tıpkı dallanan bir ağaç gibi, tam olarak evrim modeliyle ilerliyor.

Eski motorlarda "bang" start, "shot" start denilen, bugün detonation (vuruntu) çalıştıması dedikleri çalıştırma yöntemi var. Fakat bu motorlar düşük kompresyonlulardı ve çalıştırılan silindirin diğer silindirlerdeki büyük kompresyonları yenmesi gerekmiyordu. Tüfek fişeğiyle çalıştırılan tarım motorları, traktörler, manyetoyla çalışırılabilen Ford-T motoru vardı zaten. Ama soğukken dışardan harici şekilde ısıtmak şart.

Bunun şimdiye kadar gelişmemiş olmasını ilk mesajımdaki gibi elektrik motorlarının başarısına veriyorum galiba. Modern motorlarda tekrar araştırılması start-stop sisteminin zorunlu olduğu zamanlar.

Elektrik motorları 90'lardan itibaren hızlı gelişme gösterdi. Eskiden soğuk motorlar zor çalışırdı, ufak bir yanlışta bazı karbüratörlü motorlar boğulurdu... Esasen çalışma kararlılığı karbüratör yerine enjeksiyonun gelmesinin sonucu değil, aynı zamana denk gelen marş hızlarının artmasının sonucu. Böyle de önemli bir şey marş. Bu dönemde marş devri 150'den ~300 rpm'e çıktı ve soğuk çalışma kararlılığı çok iyileşti. Ek olarak, elektronik ateşleme sayesinde (her strokta on defa gibi) art arda ateşleme gibi yöntemler geldi. Alfa'nın "twin-spark"ı, GM'in HEI'si bunlar ilk çalışma kararlılığı için de geliştirici oldu.

Marş motorlarının 300~1500 W olduğunu düşünürsek (en çok ~2 hp) marş hareketini verebilmek için büyük kompresyonlara ihtiyaç olmadığı açıktır sanıyorum. Büyük kompresyonlar olmadan ateşlemenin vereceği genleşme, motoru düşük devirde çevirmek için yeterli. Ama buradaki sizin yaratıcı şekilde öngörebildiğiniz koreografiyi sağlayabilecek bilgisayar gücü de nispeten yeni. Uzun senelerdir (ve halen) voltaj güvenliği ile 12V sistemi otomotivdeki bilgiisayar ve sensör veri yeteneğini kısıtlayan önemli bir engel. Ancak 2006'larda bu koreografileri çalışmak anlamlı oldu fikrindeyim. Ek olarak benzinli motorlarda direct direct injection'ın yaygınlaşması da bu zamanalr. Yine de tekrarlanabilir, güvenli soğuk çalıştırma için halen harici marş motoru gerekiyor. Ama solenoid valfler gibi henüz yaygınlaşmamış teknikler var. Ben soğuk çalıştırmada da ümitliyim. Her siindirin valf zamanlaması kontrol edilebiliyorsa, kompresyon da buharlı bir motormuş gibi yavaşça artırılabilir, ve ilk ateşlemelerde sadece hız kazanıncaya kadar diğer siilindirlerin kompresyonları sıfırlanabilir. Ek olarak Almanya'nın endüstri-4'ü yeni motor fabrikalarına giriyor, eskiden ancak üniversite araştırmalarında toplanabilien veriler, büyük data bulutları üretim bantlarındaki her motordan alınıyor. Her ne kadar sektörün ana ilgisi artık elektrik motorları olsa da yakın gelecekte bu verilerden de yeni şeyler öğrenilecek.

Yine de evrimin şans faktörü rastlantılarından azade değiliz. Sulu aküler de tarih olacak gibi, elektrik motorları halen gelişiyor, daha küçük, daha güçlü... yeni aküler çok daha başarılı. Ar-ge zamanı gelince maliyetleri tahmin edip yapalım veya yapmayalım diye karar verecekler. Gerçekten yakın takipler var son zamanlarda. İngilizler vakum içinde düşük sürtünmeli volanla enerji depolayıp start-stopta kullanılacak bir sistem geliştirdiler ve prototip epey başarılıydı. İşin detaylarına girmeden tam olarak ne olacağını tahmin edemiyorum, çok küçük bir detaydan, detay-maliyetten dolayı koskoca bir teknoloji koridoru senelerce kapanabiliyor, ama ar-ge kuşmaşı olan kişiler veya akademik dökümantasyon disiplini olan kuruluşlar bunların farkında ve yeri geldiğinde dosyayı indirip tekniği kaldığı yerden devam ettirebiliyor. Marşsız çalıştırma da bence buna bir örnek olmuş.