Son yıllarda ABD, sadece kara konuşlu radarlar ya da yüksek yörüngedeki uydularla yetinmeyen, çok katmanlı bir erken uyarı ağı kurmaya çalışıyor. ABD Uzay Kuvvetleri tarafından yürütülen Epoch 2 Füze Uyarı ve Takip (MWT) programı da bu çalışmanın önemli bir parçasını oluşturuyor.  ABD Uzay Kuvvetleri’ne bağlı Uzay Sistemleri Komutanlığı, bu hafta yaptığı açıklamada programın ön tasarım incelemesi aşamasını başarıyla tamamladığını duyurdu. Bu aşama, uzay sisteminin tasarımının kâğıt üzerinde doğrulandığını ve projenin artık daha detaylı tasarım ve üretim sürecine geçmeye hazır olduğunu gösteren önemli bir kilometre taşı olarak kabul ediliyor.

ABD, 10 Yeni Uydudan Oluşan Bir Ağ Kuracak

Bu proje kapsamında, (MEO) olarak bilinen orta yörüngede konumlandırılacak 10 yeni uydudan oluşan bir ağ kurulacak. Dünya yüzeyinden yaklaşık 10.000 ila 20.000 kilometre yükseklikte yer alan bu yörünge bölgesi, füze uyarı sistemleri için stratejik bir avantaj sunuyor. Bu irtifa, uyduların aynı anda Dünya’nın çok geniş bir bölümünü gözlemleyebilmesine imkân tanırken, aynı zamanda atmosferden yükselen daha zayıf ısı izlerini de tespit edebilecek kadar yakın kalmalarını sağlıyor. Bu özellik, bilhassa manevra yapabilen hipersonik füzelerin izlenmesi için kritik görülüyor.

Yeni uyduların özellikle yüksek hassasiyetli kızılötesi sensörler ve lazer tabanlı uydu iletişimi kullanacağı belirtiliyor. Bu sensörler sayesinde sadece balistik füzeler değil, geleneksel radarların takip etmekte zorlandığı hipersonik ve manevra kabiliyetine sahip yeni nesil füzeler de daha erken aşamada tespit edilebilecek.

Ayrıca Bkz.İran cephesinde stoklarını hızla tüketen ABD füze üretimini 4 kat artıracak

Uzay tabanlı füze takip sistemlerinde son yıllarda dikkat çeken bir eğilim de “proliferated” yani dağıtık (merkezi olmayan) uydu mimarileri. Geleneksel erken uyarı sistemleri az sayıda büyük uyduya dayanıyor. Ancak bu yaklaşım, uydulardan birinin imha edilmesi durumunda sistemin ciddi şekilde zayıflamasına yol açabiliyor. Yeni yaklaşım ise çok sayıda uyduyu bir ağ gibi birbirine bağlayarak tek bir noktaya bağımlılığı azaltmayı hedefliyor..

Aslında Epoch 2 tek başına çalışacak tamamen yeni bir sistem değil. Bu yeni uydular, daha önce geliştirilen Epoch 1 ağındaki 12 uyduyla birlikte çalışacak. İki neslin birleşmesiyle uzayda adeta bir “göz ağı” oluşturulacak ve herhangi bir anti-uydu saldırısının tüm sistemi aynı anda kör etmesi çok daha zor hâle gelecek.

Epoch 2 uydularının ilk teslimatının 2029 mali yılında yapılması bekleniyor. Öte yandan sistemin temelini oluşturan Epoch 1 uydularının ilk grubunun ise 2026’nın sonuna kadar yörüngeye gönderilmesi planlanıyor.

MOTHRA (Modular Optical Telephoto Hyperspectral Robotic Array) adı verilen bu yeni teleskop, bu hafta resmi olarak tanıtıldı. İnşasına geçitğimiz yıl başlanan sistemin bu yıl bitmeden tamamlanması bekleniyor. Tamamlandığında MOTHRA, dünyanın en büyük “tamamen lens tabanlı” teleskobu olacak.

MOTHRA'da 1140 Adet Canon Telefoto Lens Birlikte Çalışıyor

MOTHRA’yı benzersiz kılan şey, tek bir büyük aynaya ya da merceğe sahip olmaması. Bunun yerine sistem, toplam 1.140 adet Canon telefoto lensin birlikte çalışmasıyla oluşturuluyor. Bu lensler 30 farklı montaj birimi üzerine yerleştirilecek ve her bir montajda 38 lens bulunacak. Teleskop çalıştığında bu 1.140 lensin çektiği görüntüler dijital olarak birleştirilecek ve sonuçta yaklaşık 4.7 metre çapında tek bir dev merceğin ışık toplama gücüne eşdeğer bir sistem ortaya çıkacak.

Ayrıca Bkz.Roscosmos açıkladı: 2028, Uluslararası Uzay İstasyonu için sonun başlangıcı olacak

Projenin temeli aslında daha küçük bir teleskopla atılmıştı. Yale Üniversitesi’nden Pieter van Dokkum ile Toronto Üniversitesi’nden Roberto Abraham daha önce New Mexico’da Dragonfly Telephoto Array adlı 48 lensli bir sistem geliştirmişti. Bu teleskop, son derece sönük galaksileri ve yıldız akıntılarını tespit ederek bu yaklaşımın işe yaradığını göstermişti. MOTHRA ise aynı fikrin çok daha büyük ölçekte uygulanmış hâli olarak olacak. 1.140 lenslik yapı sayesinde hem çok daha geniş bir gökyüzü alanı taranabilecek hem de çok daha sönük sinyaller yakalanabilecek.

Projenin finansmanı ise alışılmış akademik fonlardan değil, özel bir kaynaktan geliyor. Teleskobun ana sponsoru, XTX Markets’in kurucusu ve CEO’su Alex Gerko. Daha önce de çeşitli astronomi projelerini destekleyen Gerko, bu projede amaçlarının uzun vadeli bilimsel değer yaratmak olduğunu söylüyor.

MOTHRA aynı zamanda bilimsel araştırma projelerinde giderek daha fazla konuşulan yeni bir organizasyon modelinin ürünü. Proje, Convergent Research tarafından geliştirilen “Focused Research Organization” (FRO) modeli kapsamında yürütülüyor. Bu model, bilimsel araştırmaları daha hızlı ilerletebilmek için akademik çalışmaları start-up benzeri ekip yapılarıyla birleştiriyor.

Uluslararası Uzay İstasyonu, 2030'da Okyanusa Düşürülecek

Bildiğiniz gibi NASA ve Roscosmos gibi uzay ajansları bir süredir ISS’in nasıl emekliye ayrılacağı üzerinde çalışıyordu. ISS'in yakın bir gelecekte emekliye ayrılacağı bir süredir biliniyordu ama bunun için net bir takvim paylaşılmamıştı. Beklenen o açıklama Rusya’dan geldi. Roscosmos Başkanı Dmitry Bakanov, Uluslararası Uzay İstasyonu’nun 2028 yılında kontrollü şekilde yörüngeden indirilmeye başlanacağını ve 2030 yılında okyanusa düşürülerek tamamen görevden çıkarılacağını doğruladı.

Bakanov tarafından paylaşılan plana göre 2028’de başlayacak süreç yaklaşık iki buçuk yıl sürecek. Bu süre boyunca istasyonun yörüngesi kademeli olarak düşürülecek ve nihayetinde kontrol altında atmosferde yanarak Pasifik Okyanusu’nun uzak bir bölgesine yönlendirilecek.

Ayrıca Bkz.Yeni güneş yelkeni tasarımı, uzay araçlarını lazerle itmenin önünü açabilir

Bu sürecin güvenli şekilde tamamlanabilmesi için hem ABD hem de Rusya tarafında çeşitli hazırlıklar yapılıyor. NASA, istasyonu kontrollü biçimde Dünya atmosferine yönlendirecek özel bir araç geliştirilmesi için 2024 yılında SpaceX ile 843 milyon dolarlık bir anlaşma imzalamıştı. “U.S. Deorbit Vehicle” adı verilen bu araç, görev zamanı geldiğinde ISS’e kenetlenerek istasyonun yeniden girişini yönetecek. Rusya tarafında ise Progress kargo araçları, gerektiğinde yedek bir yönlendirme sistemi olarak kullanılabilecek.

Rusya, Kendi Uzay İstasyonunu Kuracak

Roscosmos’un açıkladığı programa göre “Russian Orbital Station” (ROS) adı verilen yeni istasyonun ilk modülü 2028 yılında Baykonur Uzay Üssü’nden fırlatılacak. İlginç olan ise bu fırlatmanın. ROS projesinin ilerleyen aşamalarında evrensel bağlantı modülleri ve geçiş modüllerinin de yine Baykonur’dan gönderilmesi planlanıyor.

Rusya’nın uzay programındaki planlar yalnızca Dünya yörüngesiyle sınırlı değil. Rusya Başbakan Yardımcısı Denis Manturov’un aktardığı bilgilere göre Ay ve Venüs’e yönelik araştırma görevleri de Roscosmos’un gelecek stratejisinde önemli bir yer tutuyor. Buna ek olarak, Çin ile birlikte Ay yüzeyinde kurulması planlanan ortak araştırma istasyonu için nükleer enerjiyle çalışan bir güç sistemi geliştirme çalışmaları da sürüyor. Bu nükleer güç istasyonunun modüllerinin 2033 ile 2035 yılları arasında Ay’a gönderilmesi planlanıyor.

Geçitğimiz yıl BluTV'nin yerini alarak Türkiye'de yayın hayatına başlayan HBO Max, bir yandan BluTV'den devraldığı yerli yapımları sürdürürken, diğer yandan Türkiye'de yeni dizilere de imza atmaya devam ediyor. Son olarak Jasmine'i izleycilerle buluşturan platform, bu hafta da yeni yerli dizisi Mira: Her Şey Yolundaymış Gibi'yi izleyecilere sunacak. Komedi türündeki dizi, 13 Mart'ta başlayacak.

Yayın tarihi yaklaşan Mira: Her Şey Yolundaymış Gibi için tanıtım çalışmalarını sürdüren HBO Max Türkiye, dün diziden yeni bir fragman paylaştı.

Mira: Her Şey Yolundaymış Gibi, 13 Mart'ta Başlıyor

Mira: Her Şey Yolundaymiş Gibi'nin başrollerinde Nehir Erdoğan, Yiğit Özşener ve Nezaket Erden yer alıyor.

Ayrıca Bkz.Peaky Blinders'ın devam dizisinden beklenen haber geldi

Meltem Bozoflu’nun yazıp yönettiği dizinin merkezinde, 10 yıllık evliliği aniden sonlanan Mira karakteri yer alıyor. Kocasından gelen beklenmedik boşanma talebiyle hayatı altüst olan Mira, o güne kadar kurduğu tüm düzenin aslında ne kadar pamuk ipliğine bağlı olduğunu fark eder. Hiç hazırlıklı olmadığı bu yeni dünyada ayakta kalmaya çalışırken, bir yandan da toplumun dayattığı sosyal baskılar ve maddi bağımlılıklarla yüzleşmek zorunda kalır.

Aksiyon türündeki filmin başrollerinde Henry Cavill, Jake Gyllenhaal ve Eiza Gonzalez yer alıyor. Oyuncu kadrosunda onlara Rosamund Pike, Fisher Stevens, Kristofer Hivju gibi isimler eşlik ediyor.

In the Grey, 5 Mayıs'ta Vizyona Girecek

In the Grey, gölgelerde çalışan elit bir özel kuvvetler timine odaklanıyor. Filmde Henry Cavill ve Jake Gyllenhaal, görevleri tehlikeli bölgelere sızıp buradan birilerini ya da bir şeyleri kaçırmak olan iki ajana hayat veriyor. Bu kez acımasız bir liderden milyarlarca dolarlık bir serveti çalmaları için görevlendirilen ekip, bir soygun planı gibi başlayıp çok daha fazasına dönüşen bir maceraya atılıyor.

Ayrıca Bkz.2026'da izlenmesi gereken en iyi aksiyon filmleri: Yeni aksiyon filmleri de var!

Başrollerindeki üç ünlü isme rağmen büyük stüdyoların pek ilgi göstermediği In the Grey, dağıtımcı bulamadığı için epey gecikti. Ancak sonunda filmi alan Black Bear, vizyon tarihi 5 Mayıs 2026 olarak belirledi. Filmin ülkemizde de gösterime girmesi bekleniyor ama Türkiye için şimdilik bir vizyon tarihi açıklanmadı.

Epey umutlu olduğu bu film için sıkı bir tanıtım kampanyası yürüten Universal, bugün filmden son bir fragman daha yayınladı.

Süper Mario Galaksi Filmi, Sevilen Super Mario Galaxy Oyunundan Uyarlandı

Süper Mario Galaksi Filmi, adından da anlaşılacağı üzere 2007 tarihli Super Mario Galaxy oyunununun bir uyarlaması olacak. Dünya sınırlarını aşan bu yeni hikâyede Mario ve dostları galaksi boyunca uzanan bir maceraya atılacak.

Ayrıca Bkz.Şubat ayında izleyici ile buluşacak en dikkat çekici 10 film

Filmin üç ana karakterini yine Chris Pratt (Mario), Anya Taylor-Joy (Prenses) ve Charlie Day (Luigi) seslendiriyor. Seslendirme kadrosunda onlara Jack Black, Brie Larson, Keegan-Michael Key ve Michael Richardson eşlik ediyor.

Yayınlanan fragmanın hem Türkçe altyazılı hem de Türkçe dublajlı versiyonunu altta bulabilirsiniz.

DARPA'nın açıklamasına göre X-76 demonstratör uçağı, kritik tasarım incelemesinin (Critical Design Review – CDR) başarıyla tamamlanmasının ardından üretim aşamasına geçti. Uçağın tasarımı ve geliştirilmesi Bell Textron tarafından yürütülüyor.

DARPA'nın X-76'sı Helikopterlerin Operasyonel Esnekliğiyle Jetlerin Hızını Birleştiriyor

Bildiğiniz gibi askerî havacılıkta onlarca yıldır süregelen temel bir ikilem var: Savaş uçakları yüksek hız ve uzun menzil sunuyor ama ivme kazanıp kalkış yapabilecekleri uzun pistlere bağımlılar; Diğer yandan helikopterler gibi dikey kalkış yapabilen platformlar ise neredeyse her yere inip kalkabiliyor ama çok daha düşük hızlarda uçabiliyor. Bu nedenle orduların görev ihtiyaçlarına göre hız ile esneklik arasında bir seçim yapmaları gerekiyor. DARPA'nın SPRINT programı kapsamında geliştirdiği X-76, jet hızını helikopter benzeri operasyon kabiliyetiyle birleştirmeyi amaçlıyor.

Ayrıca Bkz.Dünyanın beş tonluk ilk eVTOL’u tam uçuş testini yaptı: 1.500 km menzil!

DARPA ile ABD Özel Operasyonlar Komutanlığı’nın ortak yürüttüğü SPRINT programıının temel amacı, sabit kanatlı uçakların yüksek hızını dikey kalkış-iniş platformlarının (VTOL) esnekliğiyle birleştiren yeni teknolojiler geliştirmek. X-76 da bu kapsamlı programın sadece bir parçası. Eğer proje başarılı olursa, yakın bir gelecekteki hem pist olmadan operasyon yapabilecek, hem de jet sınıfı hızlarına yaklaşacak askeri uçaklar görebiliriz.

DARPA X-76, özellikle üç temel kabiliyeti göstermek üzere tasarlanıyor:

• 400 knot’un (yaklaşık 740 km/s) üzerinde seyir hızına ulaşabilmek


• Helikopter gibi havada sabit kalabilmek


• Hazırlanmamış yüzeylerden, yani pist gerektirmeden dikey kalkış ve iniş yapabilmek

X-76’nın en dikkat çekici yönlerinden biri Bell Textron'un geliştirdiği “stop-fold tiltrotor” tasarımı. "Durup katlanabilen tiltrotor sistemi" olarak tanımlayabileceğimiz bu konsept, eğilebilir rotorlu tiltrotor uçaklarının mantığını daha ileri taşıyan bir yapı kullanıyor. Uçak kalkış ve iniş sırasında tiltrotor sistemi sayesinde helikopter gibi dikey kalkış yapabiliyor. Ancak uçak ileri uçuşta hızlandıkça rotorlar yavaşlıyor, ardından tamamen durarak katlanıyor ve motor gondollarının üzerine doğru katlanarak aerodinamik sürtünmeyi azaltıyor. Bu noktadan sonra itiş gücü turbofan motorlara geçiyor ve uçak yüksek hızlarda seyir yapabiliyor.

İlk Uçuşların 2028'de Gerçekleşmesi Bekleniyor

Bell, 2023 yılında New Mexico’daki Holloman Hava Üssü’nde yapılan testlerde stop-fold rotor sistemini ve itki geçiş mekanizmasını test kızağı üzerinde başarıyla gösterdi. Ayrıca Wichita State University bünyesindeki Ulusal Havacılık Araştırma Enstitüsü’nde (NIAR) rüzgâr tüneli testleri yapılarak aerodinamik performans doğrulandı. Program şu anda ikinci aşamaya geçmiş durumda. Bu aşamada artık X-76 demonstratörünün ((teknolojik gösterim versiyonunun) üretimi, entegrasyonu ve yer testleri gerçekleştirilecek.

Projenin ilk demonstratör versiyonu insansız olarak tasarlandı. Amaç doğrudan operasyonel bir uçak üretmekten ziyade, rotorların durup katlanması ve farklı itki sistemleri arasında geçiş yapılması gibi kritik teknolojileri uçuş sırasında doğrulamak.

Eğer bu süreç planlandığı gibi ilerlerse programın üçüncü aşamasında uçuş testlerinin başlaması hedefleniyor. DARPA’nın planına göre ilk uçuşların 2028 civarında gerçekleşmesi bekleniyor. Başarılı olması hâlinde X-76 teknolojisi, gelecekte tamamen yeni bir askerî uçak sınıfının önünü açabilir.

Hollywood kulislerinde bir süredir konuşulmakta olan bu mesele, dün serinin usta yönetmeni James Cameron'a soruldu. Daha önce verdiği demeçlerde Avatar 4'ün çekilmeme ihtimalini kendisi de gündeme getiren Cameron, bu kez çok daha umutlu konuştu.

James Cameron, Avatar 4'ün Çekileceğini Düşünüyor

Saturn Ödülleri'nin kırmızı halı töreni sırasında ScreenRant'e konuşan James Cameron, Avatar 4 konusunda henüz kesin bir kararın verilmediğini ama çekilme ihtimalinin "çok yüksek" olduğunu söyledi. Görünen o ki basında konuşulduğunun aksine Disney ve Cameron, üçüncü filmin performansının seriyi devam ettirmek için yeterli olduğunu düşünüyor. Çünkü Cameron, bu konuda artık eskisinden çok daha emin konuşuyor.

Ayrıca Bkz.Bilim kurgu filmi Kurtuluş Projesi hakkında ilk yorumlar paylaşıldı: Yeni The Martian mı?

Cameron'ın bu kısa röportaj sırasında değindiği bir diğer konu da Avatar 3'e gelen yorumlar oldu. Usta yönetmen detaylara pek girmemiş olsa da Avatar 4'ü çekerken sinemaseverlerden gelen geri dönüşleri dikkate alacağını belirtti. Bildiğiniz gibi üçüncü filme getirilen en büyük eleştirilerden biri, özellike hikâye akışı olarak ilk iki filme fazlasıyla benzemesiydi. Kim bilir belki de bu ufak düşüş Cameron'ı daha fazla risk alıp, hikâye açısından da yeni şeyler denemeye iterek iyi bir şeye de vesile olabilir.

İlk sezonun üzerinden uzunca bir süre geçtiği için izleyenler ilk sezonda neler olduğunu, hikâyenin nerede kaldığını tam olarak hatırlamakta güçlük çekebilirler. Netflix de bu durumun farkında olsa gerek kl geçtiğimiz günlerde ilk sezonu özetleyen bir video paylaştı.

One Piece 2. Sezon, Into the Grand Line Alt Başlığıyla Yayınlandı

Korsanlarla dolu fantastik bir dünyada geçen One Piece, genç korsan Monkey D. Luffy’nin efsanevi hazine One Piece’i bulmak ve Korsanlar Kralı olmak için çıktığı yolculuğu konu alıyor. Lastik gibi esneyebilen olağanüstü bir bedene sahip olan Luffy, yol boyunca kılıç ustası Roronoa Zoro, keskin nişancı Usopp, yetenekli aşçı Sanji ve zeki gezgin Nami gibi farklı geçmişlere sahip dostlar ediniyor.

Ayrıca Bkz.Netflix'in yeni Kore dizisi The Art of Sarah listelerde zirveye tırmanıyor

Ana ekibi yeniden bir araya getiren 2. sezonda ekibe katılan yeni isimler Mikaela Hoover, Charithra Chandran, Katey Sagal, David Dastmalchian, Callum Kerr ve Joe Manganiello olacak. One Piece: Into the Grand Line alt başlığını taşıyan 2. sezonda Luffy ve korsan arkadaşları, suikastçılardan oluşan Baroque Works örgütüyle ilk kez karşı karşıya gelecek.

Son dönemde gündelik hayatta çok daha yaygın biçimde kullanılmaya başlanan yapay zekâ teknolojileri hızla gelişmeye devam ediyor. Neredeyse her gün bu alanda dikkat çekici bir gelişme yaşanırken, önemli eşikler de bir bir aşılıyor. "AI Günlükleri" serimizde, önümüzdeki dönemde dünyadaki hayatı kayda değer ölçüde değiştirme potansiyeline sahip olan bu teknolojik devrimin gelişimini düzenli olarak kayıt altına almaya devam ediyoruz.

Yapay Zekâ Dünyasında Bu Hafta Neler Yaşandı?

Her zaman olduğu gibi bu hafta da yeni yapay zekâ araçları hayatımıza girerken, GPT ve Qwen gibi popüler modeller konusunda da yeni gelişmeler yaşandı. İşte yapay zekâ dünyasında bu haftanın öne çıkan gelişmeleri:

Alibaba akıllı telefonlarda bile yerel olarak çalışabilen yeni AI modellerini tanıttı

2B parametreli sürümü çalıştırmak için iPhone 17 Pro Max gibi en güçlü telefonlar gerekiyor; ancak daha kompakt modeller Poco F5 gibi daha mütevazı cihazlarda bile yerel olarak çalıştırılabiliyor. Buluta bağlı, API anahtarı gerektiren ve kullanım başına ücretlendirme yapan sistemler yerine internet olmadan da çalışabilen, tamamen yerel bir büyük dil modeli doğrudan telefonun içinde görev yapabiliyor. Geliştiriciler, 2B ve 4B modellerini mobil uygulamalar için “oyun değiştirici” olarak nitelendiriyor.

Bu yeni model ailesi yapay zekâ dünyasında heyecanla karşılanırken, bu duyurudan hemen sonra Alibaba'da önemli bir ayrılığın yaşanması şaşkınlık yarattı. Qwen projesinin teknik lideri Junyang Lin, projedeki görevinden ayrıldığını duyurdu. Lin, ayrılık gerekçesi hakkında detay vermedi.

ChatGPT-5.4 yayınlandı; Daha karmaşık görevleri yerine getirebiliyor

Thinking ve Pro olmak üzere iki farklı versiyonla kullanıma sunulan bu yeni seride özellikle Thinking modeli öne çıkıyor. Bu model, yanıt üretirken yalnızca sonuç odaklı bir yaklaşım sergilemek yerine kullanıcılara düşünme sürecini de görünür hale getiriyor. Yanıtlar genellikle bir eylem planıyla başlıyor ve bu plan üzerinden ilerliyor. Bu yapı, kullanıcıların modelin çözüm yaklaşımını değerlendirmesine ve gerektiğinde yön değiştirmesine imkan tanıyor. Bu yaklaşım, özellikle yazılım geliştirme, veri analizi veya akademik araştırma gibi çok adımlı problem çözme süreçlerinde önem kazanıyor. Modelin bir diğer önemli özelliği ise geliştirilmiş web araştırma kapasitesi. OpenAI, yeni sürümün derin web araştırmaları sırasında bağlamı kaybetmeden daha uzun konuşmaları sürdürebildiğini belirtiyor.

GPT-5.4 şimdilik paralı abonelere sunuluyor. Ancak OpenAI, bu hafta GPT-5.3 Instant sürümünü tüm kullanıcılara açtı.

OpenAI'ın Pentagon ile yaptığı anlaşmanın yankıları sürüyor

Diğer yandan Anthropic ise Pentagon'un taleplerine karşı direnmeye vermeye devam ediyor. Bir yandan Pentagon yetkilileri ile görüşmeye devam eden şirket, diğer yandan kendilerini “tedarik zinciri riski” olarak sınıflandıran Pentagon kararını bozmak için yasal süreç başlatmaya hazırlanıyor.

Huawei, yeni süper bilgisayarı Atlas 950'i görücüye çıkardı; Nvidia'ya rakip olacak

Atlas 950, UnifiedBus üzerinden birbirine bağlı yaklaşık 8192 NPU ile çalışıyor. Bu yapı sayesinde ultra yüksek bant genişliği, ultra düşük gecikme ve birleşik bellek adresleme sunuluyor. Tüm sistem, öğrenme, akıl yürütme ve veri işleme süreçlerinde tek bir mantıksal bilgisayar gibi davranıyor. Performans tarafında Atlas 950, ortalama 8 EFLOPS FP8 ve 16 EFLOPS FP16 işlem gücü sağlıyor. Toplam ara bağlantı bant genişliği ise 16.3 PB/s seviyesinde. Bellek kapasitesi tarafında sistem, 1152 TB desteğiyle büyük ölçekli yapay zeka modellerinin gereksinimlerini karşılamayı hedefliyor.

Yapay zekâ Hollywood'a giriyor: Netflix, Ben Affleck’in yapay zeka girişimini satın aldı

InterPositive’in teknolojisi, son dönemde popülerleşen metinden görüntü üreten yapay zeka modellerinden farklı bir yaklaşım benimsiyor. Sistem, üretim aşamasındaki projelerden gelen ham görüntüleri analiz ederek post-prodüksiyon sürecinde kullanılabilecek yeni varlıklar oluşturuyor. Yani sinemacıların yerini almak yerine, onların işini kolaylaştıracak çözümler sunmayı hedefliyor.

Ünlü profesörden kritik uyarı: İran savaşı "AI balonu"nun patlamasına yol açabilir

Suudi Arabistan, Katar, BAE gibi ülkeler, hem kendi topraklarında hem de batıda yapay zekâya dev yatırımlar yapıyor. Bugün haddinden fazla büyüyüp, patlamaya hazır bir balona dönüştüğü düşünülen yapay zekâ büyümesini de bu yatırımlar taşıyor. Hâl böyleyken körfezden gelen yatırımların kesilmesi ya da sadece azalması bile "AI balonu"nun patlaması için yeterli olabilir. Profesör Xueqin'e göre Körfez ülkelerinin İran savaşı yüzünden yaşadığı kriz, bunun gerçeğe dönüşme ihtimalini artırıyor.

Yapay zekâ internette anonimliği bitiriyor

Deneylerde geri çağırım oranı yüzde 68’e, doğruluk oranı ise yüzde 90’a kadar ulaştı. Geri çağırım oranı, anonim hesapların ne kadarının başarıyla kimlikle eşleştirildiğini, doğruluk oranı ise yapılan eşleştirmelerin ne kadarının doğru çıktığını gösteriyor. Araştırmacılar, devletlerin çevrimiçi eleştirmenleri tespit etmek için bu araçlardan yararlanabileceğini, şirketlerin hiper hedefli reklamcılık amacıyla ayrıntılı kullanıcı profilleri oluşturabileceğini ve kötü niyetli aktörlerin kişiselleştirilmiş sosyal mühendislik saldırıları geliştirebileceğini belirtiyor.

Ayrıca Bkz.AI çağı için ağlar: Nokia ‘AI Supercycle’ derken ne kastediyor?

Bu Hafta Tanıtılan Yapay Zekâ Araçları

Güncellenen NotebookLM'e “Cinematic Video Overviews” adlı dikkat çekici bir özellik eklendi. Google'ın yapay zekâsı artık kullanıcıların yüklediği kaynaklardan sinematik anlatıma sahip videolar oluşturabiliyor.

Kiwi Edit, kullanıcıların videoları değiştirip farklı stillere sokmasına olanak sağlıyor. Ayrıca bu araç ile video içindeki belli başlı ögeler de değiştirilebiliyor.

OpenAI, siber güvenlik açıklarını otomatik olarak tespit edip düzeltebilen yapay zekâ ajanı Codex Security'yi duyurdu. Araç, yazılımlardaki açıklar için otomatik yamalar üretebiliyor.

Yapay Zekâ Dünyasından Kısa Kısa

• OpenAI, yazılım geliştiriciler için GitHub’a rakip olabilecek yeni bir kod barındırma platformu üzerinde çalışıyor.


• Meta, AI modellerinin eğitimi için özel işlemci geliştirecek. Şirket, Nvidia ve AMD ile yapılan anlaşmaların yanı sıra geleceğin yapay zeka modellerini eğitmek için kendi bünyesinde özel AI işlemcileri geliştirmeyi planlıyor.


• OpenAI, ChatGPT’nin doğrulanmış yetişkinlere erotik içerik sunacak “yetişkin modu”nu bir kez daha erteledi.


• Xiaomi, üretim hattında önemli bir ilke imza attı: Şirketin insansı robotları, laboratuvar ortamından çıkarak şirketin elektrikli otomobil fabrikasında göreve başladı.


• ABD, Nvidia ve AMD’nin gelişmiş AI çiplerinin küresel sevkiyatına yeni ihracat kuralları getirmeye hazırlanıyor. Düzenleme, büyük AI veri merkezleri için devletler arası anlaşma şartı getirebilir.


• Nvidia, yapay zeka veri merkezlerinde bant genişliği ve enerji verimliliğini artırmak için fotonik teknoloji şirketleri Lumentum ve Coherent’a toplamda 4 milyar dolar yatırım yaptı.


• Nvidia CEO’su Jensen Huang, şirketin OpenAI ve Anthropic’e yapmayı planladığı toplam 110 milyar dolarlık yatırımın ise muhtemelen gerçekleşmeyeceğini söyledi.


• Microsoft, Amazon, Google ve Meta gibi şirketler yapays" zeka veri merkezleri için kendi enerjilerini sağlayarak Amerikalıların elektrik faturalarının artmasını önleme taahhüdü verdi.


• Apple Music, platformda barındırılan müziklerin yapılmasında yapay zekanın kullanılıp kullanılmadığını gösteren "Şeffaflık Etiketleri" adı verilen yeni meta veri sistemini kullanıma sunmaya başladı. 


• Finli HMD girişimi bu yıldan itibaren tuşlu telefonlarına da yapay zekâ asistanı, dijital cüzdan ve videolu görüşme gibi akıllı telefon özellikleri ekleyeceğini duyurdu.