*** Özbekistan'da Türk yazılı sikke bulundu ***

Özbekistan'da bulunan sikke yazılı Türk sözcüğünün tarihini 150 yıl geri çekti

Özbekistan’ın başkenti Taşkent'teki eski şehir kalıntılarında yaklaşık 30 yıl önce yapılan arkeoloji kazılarında bulunan sikkelerin Göktürk Kağanlığına ait ve 6. yüzyılda basılmış oldukları tespit edildi. Ancak bu keşfin Türk tarihi açısından daha önemli bir yanı var. Bu sikkelerde yer alan Türk kelimesi, Orhun Kitabelerinden daha eski ve Türk isminin yazılı tarihini yaklaşık 150 yıl daha geri çekiyor.

Özbekistan'ın başkentiTaşkent bölgesinde yer alan Kanka-tepe antik kentinde gün yüzüne çıkarılan bronz bir sikkenin ön yüzünde, omuzlarına kadar uzun saçlı, badem gözlü bir insan tasviri, aArka yüzünde ise Göktürk tamgasının yanı sıra Soğdca “pny ’krt twrk x’Ȗ’n” yani “Bu sikke Türk Kağan tarafından yaptırıldı” yazısının bulunduğu tespit edildi.

Sikkenin Batı Göktürk Kağanlığı’nın erken dönemlerine tarihlendirildiğini belirten Arkeoloji kazılarının lideri Prof. Dr. Gaybullah Babayarov, ,Orhun Yazıtları’ndan bilinen “Türk-Kağan” ifadesinin bu sikkelerde çok daha erken döneme, 580-610 yıllarına tarihlendiğine dikkat çekerek “Bu buluşla birlikte ‘Türk’ adının bilinen tarihini yaklaşık 150 yıl daha geriye götürebiliriz” dedi.

TRT Haber’den Ayşe Şimşek’in haberine göre, Taşkent çevresindeki antik kent kalıntılarında gün yüzüne çıkarılan bu sikkelerin bazı örnekleri 25-30 yıl önce bulunsa da, Göktürk Kağanlığı’yla doğrudan bağlantıları şimdi netleşmeye başladı.

Keşfi yapan Özbekistan Bilimler Akademisi Millî Arkeoloji Merkezi’nden Prof. Dr. Gaybulla Babayarov, bronz sikkeler arasında yer alan ve Soğdça “Türk-Kağan” ifadesini taşıyan örneklerin, bu unvanın kullanıldığı ilk belgeler olabileceğine dikkat çekti. Söz konusu paralar, ikonografi, teknik yapım, çap ve metal özellikleri bakımından Göktürkler’in daha sonraki dönemlerine ait paralardan ayrışıyor.

Sikkenin kime ait olabileceği sorusunu Babayarov, "bu tür paraların Batı Göktürk Kağanlığı’nın kurucularından biri olan İstemi Kağan’ın Fergana bölgesinde görev yapan torunlarına ait olabilir" diye yanıtladı.

Özbekistan'da bulunan sikke yazılı Türk sözcüğünün tarihini 150 yıl geri çekti haberi - Arkeolojik Haber - Arkeoloji Haber - Arkeoloji Haberleri

çok önemli bir buluş. demekki orta asyadakiler at üstünde keçi koyun gütmüyormuş sadece. ekonomik bir sistemide varmış, hatta parasal sistem dahi varmış.

keşke orta asya türk tarihi daha çok araştırılsa.

Evet değil mi? Sanki orta asyada türkler hep göçebe, sadece yağma yapan, medeniyet kuramamış bir toplum gibi lanse ediliyor.

aslında ilk önceleri yerleşik düzenmiş.

daha sonra göçebe hayata geçmişler.

yerleşik düzen zamanından kalma çok büyük şehir kalıntıları var.

aklımda geçen ilk espiriydi :))) yazacakken sen hızlı davranmışsın.

Türklerde yazı hunlar ile başlar. neden Göktürkler ilk yazı gibi algılanıyor ben anlamıyorum. Atatürk'ün tarihi değil de İsmet Paşa feat Menderes'in dayattığı tarihe göre konuşuyoruz anlamıyorum!

Ekonomik sistem olmaz olur mu? Antik göçebe toplulukların tacir ağlarından meydana gelen oldukça karmaşık bir ekonomisi vardı. Sikke mesela neden Soğdça? Tesadüf değil. Soğdlar İrani bir tacir topluluk. Kaganlarıyla beraber Türkik ve diğer göçebelere - kaganın hamiliği karşılığında - darphane kurdurtup para basmaya onların teşvik etmiş olmaları çok muhtemel. Kagan ve göçebeler şimdi böyle bir teklife niye yanaşmasın? Göçebeler iyi savaşçılar oldukları için bu himayeyi sağlayabilirlerdi, başta Soğdların faaliyetleri olmak üzere ticari ve nakti akışı güven altına alabilirlerdi. Bu şekilde zenginleşebilirlerdi. Orhon Yazıtları'nda Türüklerin Kaganı Tengri'nin nezdinde "Çıgan bodunug bay kıldım/fakir boyu zengin kıldım" diyor. Peki nasıl kıldı? Zenginleşme yerden biten bir şey değil ki. 😀 Ticaretle, vergilendirmeyle, haraçla, savaşla, fetihle, vb. faaliyetlerle olur.

Cengiz Han'in cihangir seferleri çeşitli para ekonomilerini ve bunları birbirlerine bağlayan ticaret güzergahlarını ele geçiren Gök Moğolları - sıfat tanıdık geldi mi - zenginleştirmiştir. Herhangi bir politik ekonomik teşvik olmasa Gök Moğollar o seferleri sürdürürler miydi? Cengiz Han/Deniz Kağan unvanı alan ve unvanlarını alarak Türkik Kaganların mirasını üstlenen Timuçin'in rol modelleri kimlerdi, tahmin yürütmek çok zor değil. 😄 Burada arkeolojinin yeni kazılarla somut zeminini daha da erken tarihe çekmesi bir tarafa köklerinin tarihin derinliklerine uzandığı gerçeği apaçık olan bir gelenek söz konusu. Bu gelenek askeri ve siyasi yayılım alanından görülebileceği üzere ticaret güzergahlarına ve parasallaşmaya - ticaret ve parasallaşmanın en yoğun olduğu coğrafyalara - yöneliyor. Ekonomik aktivite/ticaret ve parasallaşmanın yoğunlaştığı coğrafyalarda ilerliyor ve imparatorluklarını buralarda kuruyor:

Görsel/Harita Kaynağı:
https://www.instagram.com/share/p/BAcnAnhN7y

Parayla, ticaretle, karmaşık ekonomik aktivitelerle politik ekonomi (political economy) düzleminde bu kadar haşır neşir olmak sadece atlı nomadik halklara has değil. Cermen kavimler de Roma sikkeleriyle Roma hudutlarının ötesinde dahi Roma İmparatorluğu çıkışlı olanlar dahil çok çeşitli mal ve hizmetlerden yararlanıyordu; şarap, zeytinyağı, mobilya, takı vs. aklınıza gelebilecek birçok ürünün ticareti vardı. Kısaca barbarların da bir para ekonomisi vardı. Uygar dünya dışındaki "barbar dünyada" gelişmiş bir ekonomik aktivite yoktu düşüncesi popüler bir önyargıdan ibaret, profesyonel tarihçiler ve arkeologlar - Roma, Çin gibi gelişmiş yerleşik uygarlıklar daha zengin olsalar bile - bunun öyle olmadığını çok iyi biliyorlar.

zaten buna tepki olarak yazılmış mesaja uzatmışsın da uzatmışsın. artık batıların tarih tezleri eskisi gibi kabul görmüyor.

bugün İtalya'da etrüsklerin yapılarının benzeri kore'de görülüyor. Maya tipi piramitler ile Sümer piramitleri mimari olarak bu kadar uyumluyken vs. batı medeniyet yarattı bir palavra kalıyor.

paralar sogca mıdır nedir yazmışsın ama bunı neden sogdianlar basmış olsun? Türkçe olan paralar da var. Kültigin anıtını biz çinlilere yazdırdık. ama bu demek değil ki Türkler yazma bilmiyordu. Tonyukuk yazıtları da var. En son altay dağında bir ozanın kopunda Türkçe tahtaya yazılmış Türkçe yazı ile metin vardı. bir tane de kaç yıllık bilemediğimiz mamut dişine kazınmış Türkçe bir başka yazı da bulundu.

iş birliği yapmak veya yönetimin altında bir milletin de anlayacağı parayı bastırmak, o parayı basamadığın anlamına gelmiyor. yine alttan sübliminali vermeye çalışmışsın gibi geldi.

Osman Karatay

Türklerin ilk ortaya çıktıkları ve yerleşik yaşadıkları yerin

Ural Dağlarının güneyinde

Hazar ile Karadeniz arasındaki bölge olduğunu iddia ediyor.

etimolojik ve tarihi kayıtlara bakınca burasının olduğu ortaya çıkıyormuş.

özellikle Türkçenin en eski halinden beri var olan

tahıl adlarının bu iddiayı güçlendirdiğini söylüyor.

buğday, arpa, darı, yulaf vs... tahıl sebze yemişlerin yetiştiği yerler olması gerekiyor.

ve bu bölge ortaya çıkıyor.

Türkler, yeryüzünün en eski kadim milletinden biridir. Tarihimiz çok eskilere dayanıyor. Yeryüzünde Türk olmak elbette gurur verici.