;
Şimdi Ara

NASA, efsane teleskop Hubble’ı kurtarmak için arayış içinde

Daha Fazla
Bu Konudaki Kullanıcılar: Daha Az
1 Misafir - 1 Masaüstü
5 sn
7
Cevap
1
Favori
13.453
Tıklama
Daha Fazla
İstatistik
  • Konu İstatistikleri Yükleniyor
Öne Çıkar
6 oy
Sayfa: 1
Giriş
Mesaj
  • Google + DH’yi Favori Kaynağın Yap
    ANASAYFA GÖRÜNÜMÜNE GEÇ

    NASA, efsane teleskop Hubble’ı kurtarmak için arayış içinde



    NASA, 2030'lu yıllarda Dünya atmosferine girerek yok olması beklenen Hubble Uzay Teleskobu'nun ömrünü uzatmak için ticari uzay şirketlerinden çözüm önerileri toplamaya başladı. Kurum, teleskobun yörüngesini yükseltmek, bakımını yapmak veya kontrollü şekilde Dünya'ya geri döndürmek için özel sektörün mevcut ve yakın gelecekteki yeteneklerini değerlendirecek.



    Hubble için 2032'ye kadar kurtarma planı aranıyor



    NASA, yayımladığı Bilgi Talebi (RFI) kapsamında şirketlerden Hubble'ın yörüngesini yükseltme, teleskoba bakım yapma veya kontrollü atmosfere girişini sağlama konusunda tekliflerini sunmalarını istedi. Başvurular 30 Kasım saat 15.00'e (ABD Doğu Saati) kadar kabul edilecek.



    Kurumun şartlarına göre kurtarma veya bakım görevinin 2032 yılına kadar gerçekleştirilmesi ve teleskoba zarar vermemesi gerekiyor. NASA, yüklenicilerden fırlatma aracını, servis uzay aracını, görev operasyonlarını ve gerekirse mürettebatı sağlamalarını bekliyor.



    NASA henüz bir kurtarma görevi satın alma taahhüdünde bulunmuş değil. Bunun yerine şirketlerin Hubble'a ulaşma, teleskobu yakalama ve yörüngesini yükseltme kapasitesini, olası maliyetleri ve görevi gerçekleştirme takvimini değerlendirmek istiyor.



    Hubble'ın yörüngesi 24 yılda 113 kilometre alçaldı



    1980'lerin sonunda fırlatılan Hubble, 36 yıldır Dünya yörüngesinde gözlemlerini sürdürüyor. Ancak kendi itki sistemine sahip olmayan teleskop, Dünya'nın yerçekimi nedeniyle giderek alçalan bir yörüngede hareket ediyor.



    NASA, Hubble'ın yörüngesini en son 2002 yılında Uzay Mekiği Columbia'nın servis görevi sırasında yükseltti. 2009'daki son mekik servis uçuşunda yörünge yükseltmesi yapılmadı. Uzay Mekiği programının 2011'de sona ermesiyle teleskobun yörüngesini yükseltme imkanı da ortadan kalktı.



    Ayrıca Bkz.NASA’nın Swift teleskobu bu hafta Dünya'ya düşecek: Parçalar yere ulaşacak



    Hubble, 2002'de Dünya'nın yaklaşık 583 kilometre üzerinde bulunurken bugün yaklaşık 470 kilometre yükseklikte faaliyet gösteriyor. Müdahale edilmemesi durumunda 2033 veya 2034 yılında atmosfere girerek yanması bekleniyor. Bu tahminler Güneş aktivitesine bağlı olarak değişebilir.



    NASA'nın hedefi, teleskobu en az 600 kilometre yüksekliğe çıkarmak. Böyle bir yörünge yükseltmesinin Hubble'a en az 25 yıl daha faaliyet süresi kazandırabileceği değerlendiriliyor.



    Hubble halen çok önemli



    NASA, efsane teleskop Hubble’ı kurtarmak için arayış içinde



    36 yıldır Dünya yörüngesinde olsa da NASA'nın yeni nesil uzay teleskopları, Hubble'ın doğrudan yerini alamıyor. James Webb Uzay Teleskobu ve gelecekteki Roman Uzay Teleskobu, ağırlıklı olarak kızılötesi gözlemler gerçekleştiriyor. Hubble ise görünür ve morötesi ışıkta gözlem yapıyor.



    Hubble'ın bu yeteneklerini geliştirecek Habitable Worlds Observatory'nin 2040'lı yıllarda fırlatılması bekleniyor. Bu nedenle NASA, yeni nesil teleskop devreye girene kadar Hubble'ın bilimsel çalışmalarını sürdürmesini istiyor.



    Önceki kurtarma girişimleri sonuç vermedi



    NASA, Hubble'ın yörüngesini yükseltmek için 2022 yılında da özel sektörden öneriler toplamıştı. O dönemde milyarder astronot Jared Isaacman, SpaceX'in Dragon kapsülüyle mürettebatlı bir servis görevi düzenlemeyi ve teleskobun yörüngesini en az 50 kilometre yükseltmeyi önermişti. Isaacman, görevin maliyetinin büyük bölümünü karşılamayı da teklif etmişti.



    Mühendisler ayrıca Dragon kapsülünün Hubble'a yeni jiroskoplar içeren bir kurtarma modülü bağlamasını değerlendirdi. Bu çözümün, teleskobun yönlendirme sistemindeki sorunları gidermesi amaçlanıyordu.



    NASA, 2022'de diğer şirketlerden de öneriler aldı. Bunlar arasında Astroscale ve Momentus tarafından geliştirilen robotik yörünge yükseltme planı da bulunuyordu. Ancak kurum, 2024 yılında teklifleri değerlendirdikten sonra kurtarma görevini gerçekleştirmeme kararı aldı. NASA'nın astrofizik bölümünün o dönemki yöneticisi Mark Clampin, Isaacman ve SpaceX'in planlarını henüz somutlaşmamış konseptler olarak nitelendirmişti.



    O zamandan bu yana ise uzayda uydu yakalama ve servis hizmetleri sunan şirketlerin yetenekleri önemli ölçüde gelişti. Northrop Grumman, ABD Savunma Bakanlığına bağlı DARPA ile ortaklaşa geliştirdiği gelişmiş robotik servis uydusunu bu yıl fırlattı. Astroscale ve Starfish Space gibi şirketler de ABD Uzay Kuvvetleri ve NASA için uydu servis ve yakıt ikmali gösterim görevleri üzerinde çalışıyor.



    NASA'nın Swift uzay teleskobunu kurtarma girişimi de ticari çözümlerin potansiyelini ortaya koydu. Kurum, geçen yıl Katalyst Space Technologies adlı girişime 30 milyon dolarlık bir sözleşme verdi. Şirketten yalnızca dokuz ay içinde Swift'e ulaşacak, teleskobu yakalayacak ve daha yüksek bir yörüngeye taşıyacak bir araç geliştirmesi istendi.



    Katalyst, kurtarma uydusunu zamanında geliştirip fırlattı ve Swift'e yaklaşık 10 kilometre kadar yaklaştı. Ancak güç ve yönlendirme sistemlerinde yaşanan sorunlar nedeniyle görev kontrol ekipleri daha fazla yaklaşmama kararı aldı. Swift görevi, uydu servis çalışmalarının milyarlarca dolara mal olmak zorunda olmadığını gösterdi.




    Kaynak:https://www.theverge.com/science/1024239/nasa-commercial-space-save-hubble



  • Genel kültür olarak konunun daha iyi anlaşılması için fizik bilgisi, prensipte yörüngesel haraket düşüş hareketidir. Hızın yeterliyse yörüngen kararlı, yetersizce içe doğru spiral düşme halinde, haddinden fazla ise uzaklaşarak - düz veya spiral hareketle - kaçış halindesin. Hubble ve birçok insan yapımı nesne için ikinci durum geçerli. Özellikle orbital drag yani dünya yakın çevresindeki ince gazın yarattığı sürtünme olgusuyla zamanla yavaşlayıp düşüyorlar. Prensipte bilgisayar farenizi yere düşürmenizden hiçbir farkı yok. Yalnızca sizin ve düşen nesnenin referans sisteminde daha yavaş gerçekleşiyor.

    Genel görelilik teorisi bunu uzay zamansal bir geometrik çerçeveye oturtuyor. Kütle uzay zamanda eğim (curve) yaratıyor. Ünlü fizikçi John Wheeler'ın deyişi ile uzay zaman maddeye/kütleye nasıl hareket edeceğini, madde/kütle de uzay zamana nasıl büküleceğini söyler.





    Kedinin yerleştiği bozuk kaldırımı kütle ile distort olabilen dinamik uzay zaman sahnesi olarak farz ederseniz atacağınız bilye spiral hatta yörünge çizse bile sonunda kedinin kıçına düşecektir. Bilyeyi bozuk kaldırımın aşağısına çeken analojiyi besleyen de dünyanın kütleçekiminden başka şey değildir. Dünya bunu kaldırımı bükerek değil ama aynı kaldırım gibi bütün bir uzay zamanı bükerek yapmaktadır. :)
  • Genel kültür olarak konunun daha iyi anlaşılması için fizik bilgisi, prensipte yörüngesel haraket düşüş hareketidir. Hızın yeterliyse yörüngen kararlı, yetersizce içe doğru spiral düşme halinde, haddinden fazla ise uzaklaşarak - düz veya spiral hareketle - kaçış halindesin. Hubble ve birçok insan yapımı nesne için ikinci durum geçerli. Özellikle orbital drag yani dünya yakın çevresindeki ince gazın yarattığı sürtünme olgusuyla zamanla yavaşlayıp düşüyorlar. Prensipte bilgisayar farenizi yere düşürmenizden hiçbir farkı yok. Yalnızca sizin ve düşen nesnenin referans sisteminde daha yavaş gerçekleşiyor.

    Genel görelilik teorisi bunu uzay zamansal bir geometrik çerçeveye oturtuyor. Kütle uzay zamanda eğim (curve) yaratıyor. Ünlü fizikçi John Wheeler'ın deyişi ile uzay zaman maddeye/kütleye nasıl hareket edeceğini, madde/kütle de uzay zamana nasıl büküleceğini söyler.

    NASA, efsane teleskop Hubble’ı kurtarmak için arayış içinde

    NASA, efsane teleskop Hubble’ı kurtarmak için arayış içinde

    Kedinin yerleştiği bozuk kaldırımı kütle ile distort olabilen dinamik uzay zaman sahnesi olarak farz ederseniz atacağınız bilye spiral hatta yörünge çizse bile sonunda kedinin kıçına düşecektir. Bilyeyi bozuk kaldırımın aşağısına çeken analojiyi besleyen de dünyanın kütleçekiminden başka şey değildir. Dünya bunu kaldırımı bükerek değil ama aynı kaldırım gibi bütün bir uzay zamanı bükerek yapmaktadır. :)
    < Bu mesaj bir yönetici tarafından değiştirilmiştir >
    < Bu ileti mobil sürüm kullanılarak atıldı >
    _____________________________
    We're beyond sympathy at this point, we're beyond humanity.




  • Hubble’ın geçmişine ve bugünkü durumuna bakınca, zamanında ne kadar sağlam bir mühendislik ortaya konduğu çok net anlaşılıyor. Teleskobun uzayda yönünü bulmasını sağlayan jiroskoplar en son 2009 yılındaki SM4 görevinde değişmişti. Malum, Uzay Mekikleri 2011'de programını tamamlayıp emekliye ayrıldığından beri bu tip serbest uçan uydulara insanlı bakım uçuşları yapılamadı; bu yüzden 2009'dan bu yana Hubble'ın yanına uğrayan tek bir bakım ekibi bile olmadı. Neredeyse 17 yıldır tamamen kendi kaderine terk edilmiş vaziyette, Dünya'daki mühendislerin uzaktan attığı yazılım destekleriyle havada kalıyor.


    Zaten aletin orijinalindeki 6 jiroskopun çoğu yıllar içinde aşınıp devre dışı kaldı. Mühendisler çareyi "tek jiroskoplu çalışma moduna" geçmekte buldu; şu an hedefi tutturmak için sadece 1-2 tanesini aktif kullanıyorlar, kalanları pasif durumda. Yani sıfır fiziksel müdahale görmesine rağmen sırf akıllı yazılımlarla teleskop hala çalışmaya devam ediyor.


    Özel sektör eliyle yeni bir operasyon yapılması durumunda ise işler tamamen değişecek. NASA'nın bu yeni arayışları sonuç verirse, 2011'den beri ilk kez Hubble'a doğrudan müdahale edilmiş olacak. Bu olası yeni görevin odağında iki kritik hedef bulunuyor: Birincisi, motoru olmadığı için sürekli alçalan yörüngeyi kurtarmak; özel bir araç yakalayarak yüksekliği artıracak ve bu hamle teleskoba tek kalemde yaklaşık 25 yıl daha ömür bağışlayacak. İkincisi ise imkan elverirse, yıllardır son sınırda idare edilen yorgun jiroskopları yenilemek. Böylece yeni nesil teleskoplar sahneye çıkana kadar efsane gözlemevi bilim üretmeye devam edebilecek.


    Aslında bu süreç yeni de başlamadı; 2017'de Dream Chaser ile Sierra Nevada, 2020'de John Grunsfeld'in Crew Dragon veya Orion fikirleri derken, en somut adım 2022'de Jared Isaacman'in finansmanıyla Polaris programı kapsamında atılmıştı. Ancak NASA, teleskoba olası zarar verme riskinden ötürü 2024'te bu özel girişimi reddetmişti; şimdi ise değişen özel sektör yetenekleriyle birlikte bu ihtimal yeniden masaya yatırılıyor.

    _____________________________
    Just leave me alone, I know what I'm doing!
    (Kimi Räikkönen, Lotus F1 1st WIN, Abu Dhabi, Nov. 4 - 2012)

    Kimi Räikkönen ''The Ice Man''
    2007 Formula One World Drivers' Champion




  • Genel görelilik kuramı çerçevesinde düşme veya kütleçekim hareketini anlatmak için en yaygın kullanılan analoji tarzı budur ama genel göreliliğin uzay zaman görselleştirmesi ve yapısallaştırması aslında en popüler analojilerde gösterilenden biraz daha karmaşıktır. Aşağıdakiler özellikle hareketli ızgara yapılarıyla genel göreliliktekine daha yakın tasvirler:


    NASA, efsane teleskop Hubble’ı kurtarmak için arayış içinde


    NASA, efsane teleskop Hubble’ı kurtarmak için arayış içinde


    Eğrik uzay zamanın ve eğrik uzay zamanda haraketin slindirik manifold'lar şeklinde gösterimi:



    NASA, efsane teleskop Hubble’ı kurtarmak için arayış içinde


    NASA, efsane teleskop Hubble’ı kurtarmak için arayış içinde


    NASA, efsane teleskop Hubble’ı kurtarmak için arayış içinde


    NASA, efsane teleskop Hubble’ı kurtarmak için arayış içinde


    NASA, efsane teleskop Hubble’ı kurtarmak için arayış içindedonanımhaber forum
    Japonya, Mars'ın uydusundan örnek getirerek bir ilke imza atmaya hazırlanıyor
    https://forum.donanimhaber.com/mesaj/yonlen/164227501

    Silindirik ve eğilimli uzay zaman manifold'ları üzerinde kayan Hubble'ın aynı yukarıdaki resimdeki manifold üzerindeki pembe nesne gibi rotasında giderek daha çok eğilerek yörüngesel bir spiral düşüş halinde olduğunu farz edebilirsiniz.

    < Bu mesaj bir yönetici tarafından değiştirilmiştir >
    < Bu ileti mobil sürüm kullanılarak atıldı >
    _____________________________
    We're beyond sympathy at this point, we're beyond humanity.




  • Şöyle ayakla ittireceksiniz ne var yani bunda.



    NASA, efsane teleskop Hubble’ı kurtarmak için arayış içinde

    < Bu ileti iOS uygulamasından atıldı >
  • Görünüşe göre telekobu güvenle Dünya'ya indirmek yerine onu yeni yörüngesine yükseltip jiroskoplarını yenileyip ömrüne ömür katacaklar gibi. Bu plan telekobu yeryüzüne indirmekten daha mantıklı. Çünkü 2002'de yani 24 yıl önce zaten denenmiş ve yapılmış. Ayrıca o zamandan bu zamana teknik deneyimler artmış. Yeryüzüne indirip ne yapacaksın ki, teleskop halen daha iş görüyor. Çalışıyorsa elleme mottosuyla devam.

    < Bu ileti mobil sürüm kullanılarak atıldı >
    _____________________________
  • Yapay Zeka’dan İlgili Konular
    Daha Fazla Göster
    
Sayfa: 1
- x
Bildirim
mesajınız kopyalandı (ctrl+v) yapıştırmak istediğiniz yere yapıştırabilirsiniz.