HAMİLELİKTE GÖRÜLEN OTROPEDİK PROBLEMLER

Eklem Gevşekliği (Eklem Laksitesi)

Gebelik döneminde salgılanan hormonlara bağlı olarak bağlarda gevşemeye sebep olan hormonal etki hamileliğin 10.ayında başlayıp doğum sonrası 10-12. Haftalara kadar sürebilmektedir. Eklem gevşekliğinin ne gibi sorunlara yol açtığı netleşmemekle beraber bu konuda yeterli bilimsel veri de mevcut değildir.

Bel Ağrısı

Bel ağrısı genel popülasyona bakıldığında %85-90 oranında her insanın hayatında bir dönem yaşadığı ortopedik bir sorundur. Gebelikle ilişkili bel ağrısı her dönemde görülebileceği gibi özellikle 22.haftadan sonra sık görülmektedir.

Doğumda uygulanan epidural anestezinin yeni ortaya çıkan ve uzun süren bel ağrısına yol açmasıyla alakalı bilimsel bir veri bulunmamaktadır.

Özellikle duyu kaybı ve güç kaybı ile beraber görülen bel ağrısı acil durumlar için kırmızı bayrak olup mutlaka acil olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Hamile bayanlar güvenle MR ve ultrasonla bel ağrısı açısından değerlendirilebilir. Ayrıca düşük dozda röntgen çekiminde de tıbbi gereklilik varsa sakınca yoktur.

Bel ağrısı yaşayan gebelerde kalça, bel ve karın kaslarını güçlendirme egzersizleri çok önemlidir. Bel ağrısı yaşayan gebelerde su egzersizleri de eklemlere binen yükü azaltması sebebiyle çok faydalı görülmektedir.

Gebelik İlişkili Leğen Kemiği Ağrısı

Leğen kemiklerimiz önde simfizis pubis denen anatomik yapıyla arkada ise sakroilyak eklemlerle birbirine bağlıdır. Gebelik ilişkili leğen kemiği ağrısının temel sebebinin eklem gevşekliği yani eklem laksitesi olduğu düşünülmektedir.

Hamilelerin %90’ından fazlasından gebelik ilişkili leğen kemiği ağrısı doğum sonrası 3.ayda geçmektedir. Az bir kısım annede 1 yıla kadar sürebilmektedir.

Gebeliğe bağlı leğen kemiği ağrısı leğen kemiklerinin birleştiği ön kısımda, kalçada veya leğen kemiklerinin birleştiği omurga kemiği olan sakrumda arka kısımda hissedilebilir. Muayenede uyluğun makas gibi yana doğru açılması veya yaklaşarak kapanması ile şiddetlenen ağrı görülebilir.

Egzersizler bel ağrısında olduğu gibi leğen kemiği ağrılarından da korunmada oldukça etkilidir.

Gebelik İlişkili Geçici Osteoporoz

Gebelik veya emzirme ilişkili geçici osteoporoz, doğum öncesi son 3 aylık dönemde veya doğum sonrası dönemde meydana gelen ciddi bir hastalıktır. Bel ve kalça bölgesindeki kemik yapının yoğunluğunun azalması diğer bir tabirle osteoporoz (kemik erimesi) şeklinde görülür. Kemik yapımından sorumlu hücrelerdeki sorun nedeniyle kemik yoğunluğu azalmaktadır ve bu durum doğum sonrası 1 yıl kadar sürebilir.

Sebebi bilinmeyen bu durumdan korunmak için gebelik döneminde, kemik yoğunluğunu arttıran yük verme egzersizi yani yürüyüş önerilebilir.

Pubis Ayrışması

Yukarıda bahsettiğimiz leğen kemiklerini önde birleştiren simfizis pubis ekleminde ayrışma gebelik döneminde veya doğumda görülebilen ortopedik bir sorundur. 10 milimetreye kadar olan ayrışmalar normal olup 10 milimetreden fazla ayrışma pubis ayrışması olarak kabul edilir.

Bu durum yürümede zorluk ile ağrı, idrar sorunları veya pelvik dengesizliğe sebep olabilmektedir. Ayrışmanın miktarı şikayetlerin derecesi ile bağlantılı değildir. Arka bölgedeki sakroilyak eklem de bu durumdan etkilenebilmektedir.

Pubis ayrışmasının tedavisi genelde ameliyat dışı tedavidir. 4 santimetreden büyük ayrışmalar, kalıcı ağrısı olan hastalar ve pelvik dengesizliği olan hastalar ameliyatla tedavi edilebilir.

Karpal Tünel Sendromu

Karpal Tünel Sendromu gebelikte en sık görülen tuzak nöropati yani sinir sıkışmasıdır. Elin başparmak, işaret parmağı ve orta parmağının duyusunu algılayan ve aynı zamanda ele kavrama hareketlerini yaptıran kasları uyaran sinir olan Medyan sinirin sıkışması hastalığın mekanizmasıdır.

Hastaların çoğunda doğum sonrası şikayetler gerilemektedir. Fakat kadınların yaklaşık 1/6’sında semptomlar 1 yıla kadar sürer. İlk tedavide gece el bileği splinti kullanımı uygulanır. Eğer el bileği splinti yetersiz kalırsa steroid enjeksiyonu uygulanabilir. Cerrahi tedavi ameliyat dışı tedaviler başarısız olursa veya EMG’de ileri derecede KTS saptanırsa uygulanabilir.