Çin, soğuk algınlığı ilacı alanların araç kullanmasını yasakladı: Peki neden?

Çin Tıbbi Ürünler İdaresi, kısa süre önce yayımladığı duyuruyla ağız yoluyla alınan tüm soğuk algınlığı ilaçlarının prospektüslerinde yeni bir uyarının yer almasını zorunlu hâle getirdi. Granül, kapsül, tablet, bitki çayı ve benzeri tüm oral preparatları kapsayan bu düzenlemeyle, ilacı kullanan kişilerin araç, tekne veya iş makinesi kullanması yasaklandı. Çin'de artık soğuk algınlığı ilaçlarının prospektüsünde, ilacı kullandıktan sonra kesinlikle araç kullanılmaması gerektiği açıkça belirtilecek.

Soğuk Algınlığı İlaçları Neden Uyku Yapıyor?

Bu uyarının temel nedeni, pek çok soğuk algınlığı ilacının içeriğinde bulunan antihistaminikler. Vücudumuz bir enfeksiyonla mücadele ederken histamin adı verilen kimyasal maddeler salgılanıyor. Histaminler, H1 reseptörlerine bağlanarak burun akıntısı, hapşırık ve göz yaşarması gibi alerjik ya da soğuk algınlığı belirtilerinin ortaya çıkmasına neden oluyor. Bu belirtileri hafifletmek için kullanılan antihistaminik ilaçlar ise H1 reseptörlerini bloke ederek histaminin etkisini azaltıyor. Ancak özellikle klorfeniramin ve difenhidramin gibi birinci nesil antihistaminikler yalnızca burun ve solunum yollarını değil, beyni de etkiliyor. Çünkü bu ilaçlar kan-beyin bariyerini kolayca aşabiliyor. Beyinde uyanıklığın korunmasında görev alan histamin sinyalleri baskılandığında ise uyku hâli, reflekslerde yavaşlama, baş dönmesi ve dikkat kaybı görülebiliyor.

Her birey bu ilaçlardan aynı şekilde etkilenmese de bazı kişilerde tek doz bile belirgin sersemlik oluşturabiliyor. Bu da özellikle araç kullanırken tepki süresinin uzamasına ve sürüş güvenliğinin ciddi şekilde azalmasına yol açabiliyor.

Araştırmalar Riskin Ciddiyetini Ortaya Koyuyor

İlaç etkisi altında araç kullanmanın oluşturduğu risk, bilimsel araştırmalarla da destekleniyor. Çeşitli çalışmalara göre ilaç kullanımına bağlı sürüş bozuklukları, ABD'deki trafik kazalarının yaklaşık yüzde 10 ila 22'sinde rol oynuyor. Benzer oran Avusturya'da yaklaşık yüzde 16, Çin'de ise yüzde 10 seviyesinde bulunuyor.

Özellikle benzodiazepin grubu kaygı ve uyku ilaçlarının trafik kazası riskini yüzde 60 ila 80 oranında artırabildiği belirtiliyor. Öte yandan Iowa Üniversitesi tarafından yürütülen bir araştırma ise difenhidramin gibi antihistaminiklerin, sürüş performansını bazı durumlarda alkolden bile daha fazla bozabildiğini ortaya koyuyor.

Ayrıca Bkz.Tam otonom sürüş devredeyken kaza yapan Tesla ikiye ayrıldı: İşte görüntüler

Yasak Geldi ama Nasıl Denetleneceği Merak Konusu

Alkol kullanımının aksine ilaç etkisi altında araç kullanmayı tespit etmek oldukça zor. Çünkü bunun için çoğu zaman kan veya idrar testi gerekiyor. Bu nedenle bu durum genellikle ancak ciddi bir trafik kazasının ardından yapılan incelemelerde ortaya çıkıyor. Dolayısıyla Çin'in aldığı bu yeni karar da aslında ilaçların yol açabileceği bu riske dikkat çekmeyi amaçlıyor. Bu yasak, sürücülerin soğuk algınlığı ilaçlarını hafife almamaları gerektiğini açıkça ortaya koyuyor. Çünkü uzmanlara göre güvenli sürüşü tehdit eden tek unsur alkol ya da uyuşturucu değil; masum görünen bir soğuk algınlığı ilacı da refleksleri önemli ölçüde yavaşlatarak ciddi kazalara zemin hazırlayabiliyor.