Akaryakit Fiyatlarinin Son 10 Yila Gore Baya Ucuz Olmasi...

Valla sahsen bende sasirdim ama son 10 yilin verilerini inceledigimizde cikan sonuc bu yonde. TUIK beni bul!

Hesap cok basit. O gunun akaryakit fiyatini, ayni gun Brent Petrol'un varil fiyatinin TL cinsi ile kiyasliyoruz. Neticede akaryakit fiyatini belirleyen iki faktor var. Brent Petrol'un varil fiyati (USD), USD-TRY kuru.  

Kiyaslama neticesinde asagidaki gibi bir Akaryakit Fiyati / Brent(TRY) Fiyati Rasyosu cikiyor. Buna gore vatadasa son 10 yil icinde 3 donem saglam gecirmisler akaryakit fiyatlarinda.

1- Kasim 2014 / Mart 2015 arasi. (Benzin rasyosu 3.70, Motorin rasyosu 3.27)

2- Kasim 2015 / Mayis 2016 arasi. (Benzin rasyosu 4.57, Motorin rasyosu 3.89)

3- Ocak 2020 / Haziran 2020 arasi. (Benzin rasyosu 2.67, Motorin rasyosu 3.83)

Bu 3 donemde Petrol Fiyatlari ve Doviz Kuru'na oranla en fahis akaryakit fiyatlarini odemisiz. Zaten grafikteki pik yapan sivri tepelerden de anlasiliyor vatandasa giren kaziklar.

Gel gelelim gunumuze;

Su anda 4 Mart 2022 verilerine gore. Brent Petrol  1,675.33 TL. Benzin rasyosu 1.08, Motorin rasyosu 1.14

Son 10 yilin ortalamasi = Benzin rasyosu 2.19, Motorin rasyosu 2.00

Son 10 yilin Maximumlari = Benzin rasyosu 4.57, Motorin rasyosu 3.89

Kisacasi Brent Petrol ve Doviz Kuruna kiyaslarsak son 10 yilin ortalamasindan yari yariya daha ucuza akaryakit tuketiyoruz.

NOT: En temiz arsiv OPET'in. Bu nedenle Akaryakit isimleri de OPET'in arsivine gore alinmistir.

SONUC:

Son 10 yilin ortalamasini hesaba alirsak bugun Kursunsuz Benzin (95 Oktan) 36,68 TL, Motorin (Ultra Force) 33.51 TL Olmaliydi.

Son 10 yilin Maximumlarini hesaba alirsak bugun Kursunsuz Benzin (95 Oktan) 76.63 TL, Motorin (Ultra Force) 65.22 TL Olmaliydi.

NOT; Neden Motorin Benzinden daha pahali cikmadi? Ben nerden bileyim kardesim? Excel'de formuleyince hesap boyle cikiyor. Ama sanirim sebebi bu ulkede eskiden benzin pahaliydi, mazot ucuzdu. Sonradan bu tersine dondu. Bu yuzden olabilir...

Link'ler;

1- https://www.opet.com.tr/akaryakit-fiyatlari-arsivi (Izmir-Karsiyaka icin 1 Ocak 2012 / 4 Mart 2022 arasi alinmistir)

2- https://tr.investing.com/commodities/brent-oil-historical-data (Ayni Tarihlerin Brent Petrol fiyatlari alinmistir)

3- https://www.investing.com/currencies/usd-try-historical-data (Ayni Tarihlerin USD-TRY kuru alinmistir)

4- https://www.pdffiller.com/en/login.htm?ref=%2Fen%2Fproject%2F949160124.htm%3FisShareViaLink%3D1 DATA

Gayet yerinde. Sonucta matematiksel bir islem. Akaryakit fiyatlari son 10 yilin ortalamasina gore yari yariya ucuz.

Hatta fiyatlarda gayet normal aslinda bakilirsa. Bize cok yuksek gelmesinin sebebi de gayet basit.

Son 10 yilda herseyin fiyati artti, ama kimsenin maasi ayni oranda artmadi...

Son 10 yilda Dolar 1.89 TL'den 14.21 TL'ye geldi. % 750 artti. Ama kimsenin maasi bu oranda yukselmedi.

Su anda 4250 TL maas alan Asgari Ucretli'ye tabii ki de bu akaryakit fiyatlari yuksek gelir. 15-20 Bin TL alan beyaz yakaliya da. Ama bu onlarin maaslarinin dusuk olmasindan kaynaklaniyor. 10 yilda yasanan enflasyon kadar maaslarinin artmamasindan kaynaklaniyor.

Kisacasi fiyatlar normal.

Millet fakirlestirildigi icin fiyatlar pahali geliyor. Milletin maasi pul oldugu icin fiyatlar anormal geliyor. 

2002 çeyrek altın 20 tl

Hesap TL'ye endekslenmis hesap. Bu nedenle Gecmisten Gunumuze tum Akaryakit fiyatlari TL'ye endekslenmis durumda Brent ve Dolar karsiligi.

Keşke bunu hesaplayacağına son 10 yıla göre maaşlarımızı hesaplasaydın... Ya da enflasyon oranını.

Birkaç ay evvel benzin 7-8 lirayken çevreme; akaryakıt fiyatları brent petrol ile dolar-tl'nin seyrine göre gitseydi bugün benzin 14-16 lira olurdu diyordum da hassüktür lan 16 liraya benzin mi olur diyorlardı :)

Bugün 20 lira üzerini konuşuyoruz, böyle sürerse nisan mayısta 35-36 liraları konuşacağız!

@Kediseven Zaten gidisat ona dogru. 10 Yilin ortalamasina gore gidersek 35-40 TL seviyelerinde olmasi gerek.

@by-ko Bende hesabi arkadaslarla Discord'da muhabbet ederken bir anda aklima geldi yaptim. Konu akaryakit zamlarina geldi, ikiside pos-doktora seviyesinde muhendisler. Biri Ingilterede zaten bir ingiliz universitesinde calisiyor. Bu fikrimi beyan edince "Olmaz abi oyle sey! dediler., dedim "Durun lan bi hesaplayayim".

Verileri cektim yarim saat sonra sonuc ortaya cikti. Attim bunlara, izah ettim. Ingilteredeki "Vay be dogru abi. Demek ki 10 yilda insanlar fakirlestigi icin, maaslari/gelirleri giderleri kadar artmadigi icin bu kadar batiyor" dedi. Turkiyedeki hala bik bik ettmeye devam etti ama o da kabullendi.

Konu oradan 10 yil onceki maaslara, asgari ucrete, muhendis maaslarina evrildi. Bugunki rakamlari 10 yil oncesine kabaca tartistik ve bu hesabi cok daha iyi anladilar...

O konuya da gelelim @CyberXTR 2012-2022 yilinda Asgari Ucret ve bazi Memur maaslarinin durumu asagidaki gibi. Asgari Ucret'e % 606 zam gelmesine ragmen Ogretmene 10 yilda yapilan zam % 361, Muhendise % 335, Avukata yapilan % 282...

10 Yilda Dolar 1.8 TL'den 14 TL'ye geldi. Tamam, kimse dolarla maas almiyor ama ulkedeki herseyin fiyati, milletin kicindaki donun lastigi de buna dahil dolar cinsinden artiyor. Sadece bu artisi baz alirsak milletin maasinin olmasi gerekenden ne kadar asagida oldugu anlasilir. Yari yariya fakirlesmi durumda memleket.  

Time series ile istatistiki bir analiz olmuş.

Ama bu işin hatalı kısmı arz-talep dengesi. Öngörünüz tamamen aynı kalmış.

Oysa farklı yıllarda farklı dengesizlikler de oldu.

Misal covid pandemisi başlangıcında tepetaklak olan bir brent petrol. Hatırlarım eksilere düşmüştü günlük olarak.

Ya da şimdiki gibi 140 dolarlara dayanan (bir ara 160 olmuştu)

Rasyo (ratio) ile gidilmesi size HATALI sonuçlar verebilir kısacası.

Her ülkenin dinamiği ve ekonomik olarak etkilenmesi farklıdır.

Ücret / Maaş kısmına ise kesinlikle katılıyorum. Orta segmentte yer alan herkesi yoketmektir bu.

%90 fakir; %10 ultra zengin bir sistem ile köleliği meşrulaştırma olur. Ciddi sosyal depremler yaratabilir bu husus.

Bu hesap dolar ve brent petrole göre olur. Şu an devletin benzin fiyatına ötv ekleme durumu kalmadı.

Örneği verilen yıllarda ötv neredeyse benzinin rafineri çıkışından fazlaydı. Petrol yükselince fiyatlara hemen yansıtılırdı, indirim gelince benzin aynı oranda ucuzlamaz ve indirim hemen gelmezdi.