quote:

LCD Ekranlar Üzerine Bilgiler ve Satın Alma Rehberi
Yazar: Levent Pekcan
Adnan Ak
Tarih: Ekim 2005

Yeni ekran teknolojileri ile tanışma zamanı geldi.



İyi Monitör için İyi Ekran Kartı Şart

CRT monitörlerle LCD monitörlerin büyük bir farkı vardır. CRT monitörde çözünürlük ve ekrandaki noktaların büyüklüğü (piksel) sabit değildir. Siz monitöre 640x480 çözünürlükte görüntü verirseniz, monitör bunu tüm görünür alanına göre çizer. Daha yüksek çözünürlük verirseniz, daha ufak noktalar kullanılarak yine aynı alana görüntü çizilir.

LCD monitördeyse noktalar sabittir, önceden belirlenmiştir. 1280x1024 çözünürlükte bir LCD monitöre siz 640x480 gibi çok farklı boyutlarda görüntü yollarsanız, monitör bu görüntüyü interpolasyon denilen bir işlemle 1280x1024 çözünürlüğe büyütüp gösterir ve açıkçası bu büyütme işlemini de çok kötü yapar, görüntü ciddi derecede bozulur. Her ne kadar örneğin güncel bir 17” veya 19” LCD panelde oyunlarda interpolasyonla 1024x768 gibi bir alt çözünürlüğün sunduğu görüntü kabul edilebilir seviyede olsa da, daha alt çözünürlüklerde veya söz konusu masaüstü uygulamalar olduğunda bunun kullanılabilirliği pek mümkün değil. Bu yüzden ideal olarak LCD monitörünüzü hem oyunlarda hem de masaüstünde, her zaman asıl çözünürlüğünde kullanmanız gerekmektedir. İşte bu da önceden farkedilmeyen bir detayı gündeme getiriyor. Eğer 1600x1200 çözünürlükte bir monitör alacaksanız, unutmayın ki ideal görüntü kalitesi için bütün oyunlarınızı da 1600x1200 çözünürlükte oynayacaksınız. Eh, bu da bu çözünürlükte akıcı oyun sağlayabilen, güçlü bir ekran kartı anlamına geliyor. Eğer 19” boyutundan daha büyük bir monitör alacaksanız, ekran kartınızın üst düzey olmasına mutlaka dikkat edin. 6600GT ya da X700, X800GT türü orta düzey kartlar 19” den daha büyük LCD monitörlerde akıcı oyun için yeterli olmayacaktır.

Kullanılan Arabirimler ve Çözünürlük Sınırları


Satın alacağınız LCD monitörün üzerinde iki tür veri girişi olabilir. Bunlardan birisincisi, zaten aşina olduğunuz, VGA monitör girişidir. Bu giriş analog sinyal taşır ve her türlü ekran kartının üzerinde bu tip bir çıkış vardır. CRT’lerde olmayıp, LCD monitörlerde rastlayabileceğiniz diğer giriş tipiyse, sadece dijital sinyal taşıyan DVI bağlantısıdır. Bu bağlantı, ekran kartından LCD monitöre direkt olarak dijital görüntü taşır. Arada Dijital – Analog dönüşümü olmadığından, DVI bağlantı görüntüyü hiç bir bozulma olmadan aktarır.

Bizim tavsiyemiz, mutlaka DVI bağlantı seçeneği de sunan LCD monitörleri seçmenizdir. Çoğu LCD monitör DVI bağlantıyla daha keskin görüntü sunar. Ayrıca DVI bağlantı kullanıldığında görüntü her zaman ekrana tam oturur, ekran ayarları yapmanız gerekmez. Zaten çoğu monitörde DVI bağlantı kullanıldığında menülerdeki ayar seçeneklerinin çoğu devre dışı kalır.

Ekran kartının üzerinde hem Analog VGA (mavi renkli) hem de DVI (beyaz) çıkışlar bulunabilir.
Sağdaki resimde DVI kablosunun fiş kısmı görülüyor.

Ekran Ayakları


Kimi LCD monitörün ayağı monitörün hem yüksekliğini, hem de öne arkaya açısını ayarlamaya izin verirken, kimisi hiç bir ayar yapmaya izin vermez. Bu konuya dikkat edin, çünkü ayar olanağı vermeyen monitörler size kullanım sırasında zorluk çıkartırlar, monitörü istediğiniz konuma getirebilmeniz için cambazlıklar yapmanız gerekir. Bizim önerimiz, en azından monitörün öne-arkaya açısını ayarlayabildiğiniz monitörleri tercih etmenizdir.

Ölü Pikseller ve Garanti Koşulları


LCD monitör teknolojisinin baş belası, ölü piksel meselesidir. LCD ekranların yanıp sönen ufak piksellerden oluştuğunu belirtmiştik. Üretim aşamasındaki kusurlardan ötürü, bu pikselerden bir kaç tanesi hiç yanmayabilir, hep yanık kalabilir ya da tüm renkleri oluşturan 3 ana renkteki pikselden biri bozuk olabilir. İlk iki durumda ekranda hep siyah kalan ya da hep beyaz kalan bir nokta gözükür, buna “ölü piksel” denir. Üçüncü durumdaysa, ekrandaki nokta bazı renkleri gösterebilir, bazılarını gösteremez, ya da devamlı olarak kırmızı, mavi gibi bir renkte takılı kalır.. Böyle piksellere yarı-ölü piksel dendiği de olur.

Tahmin edeceğiniz gibi yeni aldığınız ekranın ortasında siyah bir nokta olması pek hoş bir durum değil. Ne yazık ki üretici ve satıcıların bu konudaki politikaları son derece belirsiz. Kimi üretici 7-8 adete kadar ölü pikseli normal sayıp monitörü değiştirmeyebiliyor. Bu konuda geçerli bir ISO standartı var ama firmalar buna uymak konusunda tutarsız. Bizim önerimiz, monitörü almadan önce bu ölü piksel konusunu mutlaka konuşun. Eğer olanak varsa, monitörü görerek alın. Bazı firmalar özellikle yüksek düzey modellerinde sıfır ölü piksel garantisi sunuyorlar, mümkünse böyle modelleri tercih edin. Söylediğimiz gibi, bu konuda firmaların politikaları çok değişken, hele satıcıların bu politikaları kendilerine göre tekrar yorumlamaları işi iyice karıştırıyor. Bu nedenle, monitörünüzü satın almadan önce önleminizi alın. Fazla endişelenmemeniz için şunu da özellikle belirtelim, ölü piksel sorunu gittikçe azalan bir sorun, dolayısıyla ölü pikselsiz bir monitör bulana kadar akla karayı seçeceğinizi düşünmeyin




Görüldüğü üzere LCD paneller sürekli kendilerini yenilemeye devam eden teknoloji ürünleri. Şu anda bile piyasada 3 farklı panel teknolojisi, bunların alt tipleri ve herbirini barındıran onlarca ayrı marka ve model mevcut. Buna rağmen sürekli daha hızlı TN paneller geliştiriliyor, üreticiler ilgi odağı olmuş yeni MVA-PVA panelleri içerecek modellerini duyuruyorlar ve hatta IPS panelleri bile tekrar yarışa sokmak için kimi çalışmalar yapılıyor. Tabi şu anki panelleri rafa kaldıracağı söylenen ve çoktandır beklenen OLED ekranlar ve tüm bunlara nispet Canon’un çok yakında piyasaya süreceği heyecan verici SED teknolojisi de cabası.

Şimdi tüm bu karmaşada, bir son kullanıcının kafasının karışıp LCD’lerin henüz olgunlaşmadığı, daha beklemek gerektiği önyargısına kapılmaması işten değil. Halbuki tam tersi; LCD monitörler gerek teknik yönden ihtiyaçları karşılayabilmeleri gerekse alınabilirlikleriyle artık bir ucundan tutup yakalanabilecek ürünler olalı çok bile oldu. Tüm bu olumlu yanlarına göz zevki ve sağlığı açısından sunduklarını da eklersek, LCD monitörleri ister ofis ister en sıkı oyuncu olsun; yeni sistem kuran veya upgrade yapan tüm kullanıcılara çekinmeden önerebiliriz. Doğru model seçimi için satın alırken öncelikle yukarıda saydığımız belli başlı esasları, sonra da inceleme ve son kullanıcı yorumlarını göz önünde bulundurmanız yeterli