Arkadaşlar,

Dikkat ettiyseniz forumda hergün onlarca LCD danışma topic'i açılmakta.

LCD tekonolojisinin ucuzladığı ve eski gelişmelerin de nisbeten yavaşladığı bu dönemde, Lcd almak çok cazip hale geldi.LCD'ye çok soğuk bakan ben bile, bu çekime kapılmış ve detaylı bir araştırmayla LCD'lerin aslında CRT'ye oranla ne kadar avantajlı olduklarını gördüm.

LCD alacakların almadan önce bakmaları gereken bir rehber herkesin ihtiyacı oldu.Aşağıda derlenen iki çalışma da, potansiyel Lcd'cilerin nelere dikkat etmesi gerektiği; artılarıyla eksileriyle LCD teknolojisini ayrıntılarıyla sunmaktadır.

Faydası olması dileğiyle...


ÇEŞİTLİ YÖNLERİYLE LCD MONİTÖRLERİN İNCELENMESİ

LCD MONİTÖRLER
LCD monitörlerin fiyatlarının ucuzlaması, fiyatlarından dolayı düşünmeyenleri LCD monitör almayı düşündürür hale geldi. LCD monitör çoğu kullanıcı için yeni bir teknoloji olduğu için, neyin ne olduğunu tam olarak bilemeyebiliyor.İşte bu yazı LCD monitör alacak olanları düşünülerek hazırlanmıştır.LCD ve CRT monitörlerle ilgili bu yazıyı hazırlarken çoğu monitörlerin sunduğu parlaklık ve kontrast oranlarını, gecikme sürelerini, renklerin doğruluğunu veya paneldeki ışığın düzenli dağılıp dağılmadığını sübjektif testlerle belirlemek olanaksız. Bu testler gerekli donanım cihazları kullanmadan yapıldığında aktarılan bu bilgiler sadece bir kullanıcı deneyimini yansıtıyor. Kullanıcı deneyimi bazen yapılan objektif testlerden daha önemli olabiliyor ancak sübjektif testlerin geçerli olmasını sağlamak için farklı kesimden kullanıcılarında da ürün üzerine yorumunu almak ve benzer klasmanda bulunan ürünlerle aynı ortamda karşılaştırmak gerekir. Test ekipmanı olmadan kişinin yapabileceği şey, farklı ürünleri yan yana koymak ve karşısına referans olarak bir CRT monitör koymak. Bu LCD monitörlerin görüş açılarını, film izlerken veya oyun oynarken yaşanılan deneyimi, günlük kullanımda edindiği tecrübeleri aktarması ve ürünleri karşılaştırma yaparak okuyuculara sunması iyi bir çalışma sayılabilir. Ancak böyle bir testi teknik verilerle de destekleyerek daha etkin hale de getirmek mümkün olabilir.Ancak bu tür teknik testleri yapma imkanım olmadığından LCD monitörlerle ilgili gerek forumlardaki kullanıcıların deneyimlerini gerekse test yapan siteleri inceleyerek bu yazıyı hazırlamaya çalıştım.

LCD monitörler ; DSTN ve TFT olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

1-Ucuz olan ve “passive matrix” teknolojisini kullanan DSTN (Dual-Scan Twisted Nematic)’ler çözünürlükleri ve görüş açıları TFT’lerden düşük olan monitörlerdir. Bu monitörler genelde dizüstü bilgisayarlarda kullanılmaktadır.



Passive matrix teknolojini kullanan bir Lcd monitöre sahip Lap-Top

2-TFT (Thin Film Transistor)’ler ise “active matrix” adı verilen ve görüntüyü daha parlak ve keskin gösteren bir teknoloji kullanırlar. TFT’lerde her piksel bir ya da dört transistor tarafından kontrol edilir ve bu sayede flat panel ekranlar arasında en iyi çözünürlüğü sunarlar.

Active matrix teknolojisini kullanan bir TFT LCD Monitör
LCD mi? CRT mi?
Genel anlamda uzun süre bilgisayar kullanılacaksa LCD alınmalı çünkü olayın sağlık boyutu var.
Bir de göz önüne alınması gereken başka bir konu ise LCD'lerin gerçekten önü açık bir teknoloji.
Gönül rahatlığıyla oyun oynayıp film seyredebilirsiniz. LCD'de DVD izlenmez oyun oynanmaz diye düşünmeyin. CRT monitörlerdeki yansıma ve parlama gözlerde bir süre sonra bozukluğa yol açabiliyor. Ancak illaki ben eşzamanlı ve her açıdan aynı görüntü ve parlaklık istiyorum diyorsanız kaliteli bir CRT monitör alırsınız ancak unutmamanız gereken kaliteli crt monitörlerde ucuz değil.
LCD'lerde yazıları okumak çok rahat sanki görüntü yok canlı bir şey var karşınızda ve de gözleri hiç yormuyor.
Şimdi LCD monitörler ile CRT monitörlerin bazı özelliklerini karşılaştıralım.
İlk önce yerden kazanmış olursunuz. CRT monitörler daha çok yer kaplarken LCD monitörler daha
az yer kaplar.



Aşağıdaki resimlerde de görülüyor ki LCD monitörler CRT monitörlere göre inch olarak daha büyük. (1 inch = 2.54 cm )



Şimdi en çok sorulan bir soruya burada cevaplayalım. LCD Monitörlerde 1280x1024 çözünürlükte çizilen daireler elips gibi görünürler mi?
Normal monitörlerde 1280x1024 çözünürlük orantı olarak sorunlu bir çözünürlüktür çünkü VGA çözünürlüğünün direkt olarak katı değildir.. 320x240 -> 640x480 -> 1152 x 864 -> 1280x960 CRT monitörler için doğru çözünürlüktür, 4:3 oranını tutar. 1280x1024 çözünürlüğün oranı ise 5:4'dür.
Tabiiki cevabım kısaca hayır olacaktır. Yani CRT monitörlerde olduğu gibi 1280x1024 çözünürlükte 5:4 çözünürlüğün 4:3 yapıya uymamasından kaynaklanan deformasyon oluşmaz.Çünkü 1280x1024, vga'nın katı değil ama lcd lerin görünür alanının oranı da vga ile orantılı değil.
1024@75 Hz veriyor LCD, CRT ise 1024@85. Fakat bu yanıltıcı olmasın LCD nin 60Hz de bile 0 titreme yapıyor. Git gel yapan elektronlar yok, Hz lere bakmak yanlış olur kıyaslama için.
1 saat LCD kullandıktan sonra, CRT ye geçtiğimde gözlerimdeki ağrıyı bariz bir şekilde hissedebiliyorum.
Renkler LCD de daha parlak daha canlı, CRT ise kötü değil normal.



LCD de yazı fontlarında keskin pikseller var, CRT de sanki yuvarlatmış, yumuşamış gibi.
LCD resmen Konfor resmen Rahatlık ve resmen SAĞLIK, yumuşacık göz dostu bir görüntü.Tek kusurları var bu monitörlerin.Bir pencereyi tepesinden tutup sürüklerken de oluyor, yazılar birbirine girer gibi oluyor.Şu ana kadar gördüğüm en olumsuz yanı.
İlk olarak düşük resim kaliteleri, yanlardan ve üstten bakıldığında netlik kaybı, yüksek fiyatlı olmaları gibi etkenlerden dolayı pek tercih edilmeyen, çok eski bir teknolojide olsa CRT tüplü monitörlerin hep 2-3 adım gerisinde olan LCD ler, ilk olarak resim kalitesinde çözüme kavuştular ve şimdiki yeni üretim teknolojileri sayesinde fiyatları da gün geç tikçe düşmekte aynı zamanda çıkan son model LCD ler de tepki süreleri de CRT monitörleri aratmayacak seviyelere düştü. Makul fiyatları az enerji harcamaları, az yer kaplamaları ve insan sağlığını etkileyebilecek herhangi bir zararlı ışın saçmamaları ile çok yakında LCD monitörler CRT leri müzeye göndereceklerdir.



Şimdi LCD'lerin CRT monitörlere göre avantajlarını özetlersek;

1-Güç tüketimi az (Türkiye gibi elektriğin çok pahalı olduğu bir ülkede önemli bir avantaj var. LCD'ler CRT'lerin üçte biri kadar daha az enerji tüketiyor.)
2-Titreme yok, göz yormuyor (Genç yaşta gözlük takmaktan kurtulursunuz)
3-Geometri problemi yok
4-Parlak ve net görüntü (gözleriniz bayram eder)
5-Hafif ve az yer kaplıyor (Crt monitörler ağır ve hantal oldukları için Crt'leri kaldırırken bel fıtığı olma riskiniz var)
6-Görülebilir alan kaybı yok
7-Dijital bağlantı yapılabiliyor (Sinyal kaybı olmuyor. Detay ayarlarla uğraşmıyorsunuz, kendiliğinden ayarlanıyorlar)
8-LCD monitörleri duvara monte edebilirsiniz.

Bu karşılaşmadan sonra gel gelelim can alıcı bölüme:


LCD Monitör Alırken Nelere dikkat etmeliyiz.

1- Tepki hızına bakacaksın 16ms ve alt değerler iyidir.
2- Çözünürlük
3- Ölü piksel var mı?
4- Ölü-bozuk piksel garantisi var mı?
5- DVI çıkışı olup olmadığı
6- Tazeleme hızı
7- Bakma açısı
8- Kontsrat oranı
9- Kullandığı Panel türü
10- Fiyatı
11-Servis ağı yaygın mı?
Şimdi bu özellikleri biraz daha açalım.
— Çözünürlüğü: 17''ler için bu 1280x1024. 19''ler için 1600x1200. Elbette oyun oynarken kartınız elvermediği için 1024x768'e dönerseniz enterpolasyon söz konusu. Bazı ekranlar da ekstra filtreler var, rahatsız etmiyor ama çoğunda da yok

- Ölü-bozuk piksel garantisi var mı?. 1 kötü piksel bile acayip sinir bozucu oluyor. LCD monitörleri mükemmel bir şekilde sıfır hata ile üretilmiyor. Üretilirken bir takım ufak hatalarla birlikte gelebiliyorlar ve hatalar büyük olmadığı sürece bu monitörler piyasaya veriliyor. LCD monitörlerin görüntüsü oluşturan milyonlarca transitörden bir tanesinin bozuk olması, "ölü piksel" olarak tabir ettiğimiz, sürekli karanlık veya sürekli beyaz duran piksel(ler)i oluşturabiliyor. Bu ölü piksellerin sayısı fazla olursa, rahatsız edici olur.Aşağıda da bahsettiğimiz gibi Philipsin yeni geliştirdiği bu panel (Perfect Panel) türünde ise firma piksel hatalarının tümünü garanti altına almayı düşünüyor. Bu monitörler ISO 13406-2 sınıf I satndardına sahip olacak ve bunun anlamı karanlık piksel kusurları da dahil olmak üzere hiç bir piksel hatasına sahip olamayacak.
Her ihtimale karşı, alacağınız LCD monitörde ölü piksel(ler)le karşılaşmak istemiyorsanız, monitörü almadan önce çalışır vaziyette detaylı ve dikkatli bir şekilde incelemenizi öneriyoruz.



— OSD yani ekran menüsü var mı yok mu? linux kullanıyorsanız parlaklığı yazılımla kontrol eden bir monitör sizin için kâbus olacaktır!
-- Tepki süresi (Hayalet görüntü (Ghosting) var mı?) : Oyunlarda-hızlı filmlerde tepki süresi önemli. Tepki süresi yavaşsa hareket halinde görüntü flu bir hal alıyor. Örneğin bir metin okuyorsunuz sayfanın ekrana sığmayan yerini okumak için sayfayı kaydırdığınızda yazıların netliği gider, durduğunuzda ise geri gelir. Tepki süresi uzunsa bu geri gelme uzayabilir. Oyunlarda ikinci bir hayalet (Ghosting ) görüntü oluşuyorsa ve piksellerin açılıp kapanma hızları tepki süresi; oyun için yeterli değil demektir. Tepki süresi 25 ms olan bir monitörde oluşan hayalet görüntüsü.Merak etmeyin Tepki süresi 16 ms ve altında olan monitörlerde bu görüntü kesinlikle oluşmuyor.



- Görmeden asla ALMAYIN! özellikle ölü piksel olup olmadığını kontrol edebilirseniz daha iyi olur.

— DVI çıkışı tercih edin! DVI ara birim aşağıdakileri sağlar:
Düşük sinyal değiştirmeden kaynaklanan sinyal kaybı ve sinyaldeki görüntü sesini azıltır.
Ekran teknolojisinden bağımsızdır ve LCD, Plasma, LCOS, vb. üzerinde kullanılabilir.
Ekran kartı sayısal verileri CRT alabilsin diye analog a çevirir. Her çevrim zaman ve kalite kaybı demektir. Bu yüzden sayısal verileri çevirmeden direkt iletebilen DVI arabirimi hız ve kalite bakımından analog VGA lardan daha iyidir.

DVI-D (dijital) bağlantı ile D-Sub(Analog) bağlantı arasındaki farklar
Dijital bağlantı-arabirim. Yeni nesil ekran kartlarının arkasında bir adet klasik analog monitör çıkışı bir tanede daha genişçe dvi yani dijital çıkış vardır . Dijital bağlantı-arabirim. Yeni nesil ekran kartlarının arkasında bir adet klasik analog monitör çıkışı bir tanede daha genişçe dvi yani dijital çıkış vardır .
Şimdi DVI ile analog giriş arasındaki farklara bakalım.

1- Dvi girişi bulunan monitörlerde hiçbir ayar yapmaksızın daha kaliteli görüntü alırsınız . Analog bağlantıda ayar yapmanız gerekir.

2-DVI kablo kullanılırsa 60 hertz 'de sorun olmazken ,Analog girişte 60 hertz 'de görüntüde titreşim yapabilir.

3-Masaüstünde DVI ile VGA'yı karşılaştıran iki resim. Resimde de görüldüğü gibi DVI bağlantıda görüntü biraz daha kaliteli



— Görüş açısı: Doğaldır ki kafanızı oynattığınızda ekranın renkleri farklı görünürse canımız sıkılacaktır. Ölçmesi basit. Ekranın tam karşısından başlayın ve yavaşça sağa sola doğru hareket edin. Bakış açısı olarak yatayda-düşeyde en az derece 140 diye lanse edilen ürünleri almalı anlaşılan.
Yatay ve Düşey olarak 2 farklı açı verilir: 0-180 derece arası. 180'e ne kadar yakın o kadar iyi. Yani 180'e ne kadar yakın o kadar geniş açıdan ekrana bakabilir ve görüntüyü düzgün görebilirsiniz. Film seyredenler için önemli bir detay. Koltuğunuzu az biraz yükselttiğinizde renklerin değişmesini herhalde arzu etmezsiniz.
Görüş açısı olayı da bu:



- Ekranın çerçevesi. Kalın olması veya ayna gibi olması rahatsız edecektir, unutmayın.
— Kontrast Oranı: şu 500:1 vs diye gösterilen oran. Filmlere bkz. Aşırı karanlık olan alanlarda detay gidiyorsa kontrast düşüktür.Likit kristal ışığı çok iyi kırar ve yansıttır LCD monitör da böyle isler. Işığın kırılması yayılması için belli bir sure gerekir bu surede çok az olmasına rağmen oyunlarda fark edilebilir. Sonuç olarak konstrat oranı ne kadar yüksek olursa o kadar iyidir.Yani 500:1 oranı iyidir.800:1 oranı daha iyidir. Kontrast oranının yarattığı sorunu şöyle açıklayalım. Bir oyun oynuyorsunuz diyelim. Rakip bir karanlık bir yer bulmuş sizi bekliyor. Bu durumda kontrast oranının düşüklüğü ölümünüze sebep olabilir. Çünkü o karanlık kısmı simsiyah görürsünüz ve saklanan oyuncuyu göremezsiniz.


Bu ikinci bölümde de Merak edilen sorular ve yanıtlarına yer verdim.

S:LCD monitörde "yenileme oranı"nın anlamı nedir?
C:Titreşimsiz bir görüntü verir. 85Hz ve 60Hz arasında önemli bir görüntü farkı yoktur.

S: Yenileme Oranının LCD için anlamı nedir?
C: Elektron ışınının hızının ekranın üst tarafından alt tarafına hareket etmesinin titreşmeyi belirlediği CRT görüntü teknolojisinin tersine her pikseli kontrol etmek için bir aktif element (TFT) kullanır ve sonuç olarak tazeleme oranı gerçekte LCD teknolojisine uygulanmaz.

S: LCD ekranı çiziklere karşı dayanıklı mıdır?
C: Bir koruyucu filtre LCD yüzeyinde kullanılmaktadır ve çeşitli sertliklere karşı dayanıklıdır (yaklaşık 2H kalem sertliğine kadar). Genel olarak panel yüzeyin aşırı şok veya çiziğe maruz kalmaması önerilir. Daha yüksek çizik darbelerine karşı dayanıklı opsiyon el bir koruma filtresi de mevcuttur.

S: LCD ekranı nasıl temizlemeliyim?
C: Normal temizlemek için temiz, yumuşak ve ince bir bez kullanınız. Kapsamlı bir temizlik için izopropil alkol kullanınız. Etil alkol, etanol, aseton, hekzan gibi çözücüler kullanmayınız.Hafifçe nemli bir bezle silmeniz gerekirse monitör kablolarını sökünüz. Monitör açık değilken ekran kuru bir bezle temizlenebilir. Fakat alkol, çözücü veya amonyak tabanlı sıvıları asla kullanmayınız.

S: LCD Monitör duvara asılabilir mi veya dokunma paneli olarak kullanılabilir mi?
C: Evet, LCD monitörlerinde bu opsiyon el özellik bulunmaktadır. Arka kapakta bulunan standart VESA bağlantı yuvaları kullanıcının LCD monitörü VESA standart ARM veya aksesuarlarını monte etmesine imkân vermektedir. Dokunma panelleri ileride yapılacak uygulamalar için geliştirilmektedir.

S: Radyasyon bakımından LCD’ler CRT’lerle nasıl karşılaştırılabilir?
C: LCD’ler bir elektron tabancası kullanmadığı için ekran yüzeyinde oluşan radyasyon miktarı aynı değildir.

S: Sıvı Kristal Görüntünün anlamı nedir?
C: Bir Sıvı Kristal Görüntü (LCD), genellikle kol saatleri, hesap makineleri, portatif oyun konsolları gibi sayısal cihazlarda optik cihazlardaki ASCII karakterler ve görüntüleri göstermek için kullanılan optik bir aygıttır. LCD, diz üstü ve diğer küçük ebatlı bilgisayarlarda görüntü için kullanılan bir teknolojidir. Işın yayan diyotlar ve gaz plazma teknolojilerinde olduğu gibi, LCD görüntünün katot ışın tüpü (CRT) teknolojisinden daha ince olmasına imkan verir. LCD, LED ve gaz ekran görüntülerinden daha az güç tüketir çünkü bu aygıtlar ışını yaymak yerine bloklama prensibiyle çalışır.

S: LCDler nasıl yapılmaktadır?
C: LCDler, birbirinden birkaç mikron uzaklaştırılmış iki cam tabakadan üretilmektedir. Tabakalar sıvı kristalle doldurulur ve kapatılır. şst taraftaki tabaka, renk filtresi oluşturmak için bir RGB modeli ile renklendirilir. Daha sonra polarizeler her iki tabakaya sürülür. Bu kombinasyona bazen “camÇ veya “hücreÇ adı verilir. LCD hücresi, arka ışık, sürücü elektronik ve çerçeve eklenerek bir “modülÇ içerisinde bir araya getirilir.

S: Polarizasyon nedir?
C: Polarizasyon parlatmak için ışığın bir yönde yönlendirilmesidir. Işık elektromanyetik bir dalgadır. Elektrik ve manyetik alanlar ışık ışınının yayılma yönüne dik olarak salınır. Bu alanların yönüne “polarizasyon yönüÇ adı verilir. Normal veya polarize olmayan ışınların çeşitli yönlerde alanları vardır; polarize ışığın alanı ise sadece bir yöndedir.

S: Pasif matris LCD’ler ve aktif matris LCD’ler arasındaki fark nedir?
C: Bir LCD bir pasif matris veya bir aktif matris LCD çizgileri ile yapılır. Bir aktif matriste piksel kesişim noktalarında bir transistor bulunmaktadır, bir pikselin parlaklığı için daha az akım gerekir. Bu nedenle bir aktif matris görüntüdeki akım daha sık açılıp kapatılabilir (örnek verecek olursak fare imlecinin ekran üzerinde daha düzgün hareket ettiği görülür). Pasif matris LCD’de çizgideki her kesişim noktasında bulunan piksellere sahip olan bir çizgi iletkenleri bulunmaktadır.

S: Bir TFT LCD Panel nasıl çalışır?
C: TFT LCD panelinin her satır ve sütununda bir veri sürücü ve bir giriş bulunur ve arka arkaya eklenmiştir. Her hücrenin TFT kanalı elektroda bağlanmıştır. Sıvı kristal elementlerin moleküler düzenlenmesi, voltajdan etkilenip etkilenmediklerine bağlı olarak değişiklik gösterir. Işığı sıvı kristal elementlerinin farklı sıralarına göndererek polarize ışığın yönü ve ışık miktarını değiştirir. İki polarize filtre polarize ışık kutbunda dikey olarak düzenlendiğinde üst taraftaki polarize panelden geçen ışık sıvı kristal moleküllerinin spiral yapısı boyunca 90 derece döner ve alt taraftaki polarize filtreye gider. Voltaj tarafından etkilendiğinde sıvı kristal molekülleri orijinal spiral yapıdan dik olarak düzenlenir ve ışığın yönü 90 derece dönmez. Bu durumda üst taraftaki polarize panelden gelen ışık alt taraftaki polarize panele gitmez.

S: CRT ile karşılaştırıldığında TFT LCD’nin ne gibi avantajları vardır?
C: Bir CRT monitörde, bir tabanca, florsan cam üzerindeki polarize elektronları çarpıştırarak elektronları fırlatır. Bu nedenle CRT monitörleri temel olarak analog RGB sinyalleri ile çalışır. Bir TFT LCD monitör, sıvı kristal panel çalıştırarak bir giriş görüntüsünü gösteren bir cihazdır. TFT, CRT’den temel olarak farklı bir yapıya sahiptir: her hücrede bir aktif matris yapısı ve bağımsız aktif elementler bulunur. Bir TFT LCD’de iki cam panel bulunur ve bu paneller arasındaki boşluk sıvı kristal ile doldurulmuştur. Hücreler elektronla temas halinde olduklarında ve voltajdan etkilendiklerinde sıvı kristalin moleküler yapısı değişir ve görüntüyü göstermek için, giren ışık miktarını kontrol eder. Bir TFT LCD, CRT’ ye göre çeşitli avantajlara sahiptir. Çok ince olabilir ve tarama metodu kullanmadığı için titreşim yapmaz.

S: 60Hz dikey frekans bir LCD monitör en uygun değerdir, neden?
C: Bir CDT monitörün aksine TFT LCD paneli sabit bir frekansa sahiptir. Mesela bir XGA monitörde 1024x3 (R, G, B) x 768 piksel bulunmaktadır ve ilave yazılım olmadan daha yüksek çözünürlük mümkün olmayabilir. Panel, görüntüyü XGA ekranlar için standartlardan biri olan 65Hz dot clock değeri için ayarlamak üzere tasarlanmıştır. Bu dot clock değeri için yatay/dikey frekans 60Hz/48kHz olduğu için, bu monitör için en uygun frekans 60 Hz değeridir.

S: Ne tür geniş açı teknolojisi bulunmaktadır? Nasıl çalışmaktadır?
C: TFT LCD panel, sıvı kristalin dual kırılmasını kullanarak arka ışık girişini kontrol eden/gösteren bir elementtir. Giren ışığın izdüşümünün sıvı elementin ana eksenine doğru yansıması özelliğini kullanarak giren ışığın yönünü kontrol eder ve ışığı gösterir. Giren ışığın sıvı kristal üzerindeki kırılma oranı ışığın gelme açısına bağlı olarak değişiklik gösterdiği için, bir TFTçnin görülme açısı CDTçden daha dardır. Genellikle görülme açısı, netlik oranının 10 olduğu noktaya karşılık gelir. Görülme açısını genişletmek için bazı metotlar geliştirilmektedir ve en çok kullanılan yaklaşım bir geniş görülme açısı filmin kullanılmasıdır. Bu film kırılma açısını değiştirerek görülme açısını genişletmektedir. Görülme açısını genişletmek için IPS (In Plane Switching) veya MVA (Multi Vertical Aligned) metotları da kullanılmaktadır.

S: Bir LCD Monitörde titreşim olmamasının sebebi nedir?
C: Teknik açıdan bakarsak, LCD titreşim yapar fakat bunun nedeni CDT monitörlerden farklıdır ü ve görülmenin kolay olmasına hiç bir etkisi yoktur. Bir LCD monitörde titreşimin genellikle pozitif ve negatif voltaj arasındaki farktan kaynaklanan belirlenemeyen parlaklık anlamına gelir. Diğer taraftan CRT titreşimi, flüoresan nesnenin açma/kapama faaliyeti görünür duruma geldiğinde insan gözünü tahriş edebilir. Bir LCD paneldeki sıvı kristalin reaksiyon hızı çok daha yavaş olduğu için titreşimin sorun yaratan bu durumu LCD ekranlarda bulunmaz.

S: Bir LCD monitörde niçin Elektro Manyetik Etkileşim yok denecek kadar azdır?
C: Bir CRT’nin aksine LCD monitörde Elektro Manyetik Etki yaratan önemli parçalar, özellikle manyetik alanlar bulunmaz. Aynı zamanda LCD ekranı nispeten daha az güç kullandığı için güç kaynağı son derece sadedir.

S: LCD'lerde Video ara birimleri nelerdir?
C:Çift giriş vardır.Bazıları sadece D-Sub (analog) giriş kullanırlar bazı firmalar da hem D-Sub hem dee DVI-D (dijital) olarak iki giriş kullanırlar.Kullanıcı bunlardan herhangi birini seçebilir.VGA ve DVI girişte denir.


ÖNEMLİ: Uygulama sırasında daima bir ekran koruyucu programını aktifleştiriniz. Bir görüntü ekranda uzun bir süre kalırsa, ekranın önünde “sonraki görüntü” veya “hayalet görüntüsü” adı verilen bir görüntü bırakabilir. Bu LCD teknolojisinin kusurlarından kaynaklanan ve iyi bilinen bir durumdur. Çoğu zaman sonraki görüntü ekranı kapattıktan sonra bir süre içinde kademeli olarak ortadan kalkar. Sonraki görüntü durumu onarılamaz ve garanti kapsamı dahilinde değildir.

S: CRT ve LCD Monitörlerin Ömürleri Ne Kadardır?

C:Bu, yeni monitör olan birçok kullanıcının sorduğu bir soru. Her elektronik parçanın bir ömrü olduğu gibi, aldığınız monitörün de ortalama bir ömrü var. Fakat bu ömür, kullanımdan kullanıma değiştiği gibi, öngörülen bazı değerler vardır.
CRT monitörler için ortalama 10,000 ile 20,000 saat arasında çalışma ömrü, LCD monitörler için ise 20,000 – 30,000 saat arasında “arka ışık” ömrü ön görülür.
Bunlar ortalama değerler. Aylarca sürekli aynı görüntüyü vermekle görevli CRT monitörlerin ömürleri dramatik bir şekilde azalır. Üstelik CRT monitörlerin tamiri ve bozulan parçalarının değiştirilmesi LCD monitörlere göre daha masraflıdır.

CRT Monitörler
CRT monitörlerin ömürleri genellikle sunulan parlaklık değerinin monitör ilk üretildiğindeki parlaklık(brightness) değerine göre %50 oranına göre azalmasına kadar geçen süre olarak nitelendirilir. Bu rakam genellikle %50 civarındandır. Yani bir monitör, ilk kullanımdan bu yana parlaklık oranını %50 oranında kaybettiyse, monitörün ömrünün dolduğu kabul edilir. Gündelik yaşantımızda bu olay “Monitörün tüpü bitmiş” şeklinde de dile getirilir.
Parlaklık değerlerinin zaman içerisinde düşmesi farklı sebeplerden kaynaklanır. Ortam sıcaklığı ve çalışma esnasındaki parlaklık değerleri, monitörün zamanla parlaklık değerinin kaybetmesindeki ana etmenlerdir. Çok yüksek parlaklık değerlerinde kullanılan bir monitörün ömrü, ortalama bir parlaklık değerinde kullanılan monitörün ömründen çok daha kısa olacaktır.
Bu iki önemli faktör, monitördeki fosforların ve katodun yaşlanmasına neden olur. Fosfor ve katot yaşlanması, sadece parlaklık sorununu beraberinde getirmez. Netliğin (focus) ve renk balansının bozulmasına neden olur. Monitörünüz eğer belli bir süreden sonra netlik sorunu oluşturduysa, monitörün ömrünün neredeyse dolmak üzere olduğunu, hatta ömrünün dolduğunu ima eder. Her rengin balansı, 3 farklı elektron tabancası olduğundan farklı değerlerde olacaktır.
Kaliteli monitörlerde gelişmiş katotlar kullanıldığından, monitör ömürleri oldukça uzamaktadır. Bu monitörlerin fiyatları aynı görüntü alanına sahip monitörlere göre çok daha fazladır.
Yani, CRT monitörlerin ömürleri katotlarının ömürleri ile ölçülür. Sürekli aynı ekranı görüntülemek zorunda olan monitörlerin ömürleri çok daha kısalır.
LCD Monitörler
LCD monitörlerin çalışma prensibi, ışı yaymak üzerine değil, ışığı bloke etmek üzerine kuruludur. Her piksel bir transistor tarafından kontrol edilir. transistor ler açılıp kapanarak arka planda sürekli yanan ışık serbest bırakılır ve transistor deki renk bilgileri eşliğinde filtre edilerek renkler oluşur. İşin özü, arka tarafta sürekli akitf olarak beyaz ışık vardır. Beyaz ışık ise, floransalar tarafından sağlanır. Bu Floransaların bir ömrü vardır.— LCD ekran CRT gibi elektron tabancası ile tüm ekranın fosforların taranması ile değil de arkada yer alan sürekli açık ışık kaynağının(back light) önünün kapatılıp-açılması ilkesine göre çalışıyor. Kristallere elektrik veriliyor transistörlerce ve onlar da emre göre açılıp-kapanıyorlar farzedin.
CRT ve LCD Monitörlerde Tamirat
LCD monitörlerin yapısı ufaktır, arka planda bulunan ışıklar, yenisiyle herhangi bir test ekipmanı olmadan rahatça değiştirilebilir. Üstelik LCD’lerin arka ışıklarının ömürleri CRT’lerin hemen hemen iki katı kadardır.
CRT monitörler ise bu konuda sınıfta kalıyor. Ömrü dolan monitörler mutlaka teknik serviste veya üretim merkezinde gerekli test donanımları ile tamir edilebilir. Fakat boyutları nedeniyle maliyeti fazla olmaktadır. LCD monitörlerin bu tarz tamirat işlemleri CRT monitörlere göre çok daha az tutar.
Bir monitör alırken genelde ilk maliyet fiyatına bakarız. Eğer bu monitörü uzun süre kullanmayacaksak, ilk maliyet bizim için önemlidir ama uzun süre kullanımlarda, toplam maliyet CRT monitörlerde oldukça artar. LCD’ler ise hem kullanım ömrünün uzun olması, hem de bu tarz problemlerin giderilmesi nispeten kolay olması nedeniyle toplam maliyeti düşürüyor.

LCD monitörlerde Monitörlerin Piksel Hata Yöntemi
TFT' lerde pikseller transistorlar ile kontrol ediliyor demiştik. Bunu da daha iyi anlamanız için basit bir hesapla açıklayabiliriz
1024x768 çözünürlüğünü ele alalım. 1024 kolon ile 768 sıranın çarpımını alt piksel sayısı olan 3 ile çarpalım. Sonuç 2.359.296 çıkar. Bu sayı 1024x768 çözünürlük destekleyen bir TFT LCD'de görüntü elde edebilmek için kullanılan transistor sayısıdır! Çözünürlük arttıkça transistor sayısı da artıyor doğal olarak. Bunun yarattığı en büyük problem ise üretim sırasında bozuk transistor kullanılmasıdır. Transistor sayısı bu kadar fazla olunca hata payı da artıyor. Bu olay ölü piksel olarak da adlandırılır. Ölü piksel ya hiç ışıklandırılmaz ya da sürekli aydınlık olur. Sayısı fazla olursa rahatsız edicidir. TFT LCD monitörlerin fiyatlarının yüksek olmasında ölü piksellerin de rolü vardır. Çünkü fazla sayıda ölü pikselli üretilmiş bir monitör satılamayacağından o monitörden kar edilemez tabii bu sebepten ortaya çıkan zarar sağlam monitörlerin fiyatlarına eklenerek telafi edilmeye çalışılır.

LCD monitörlerde, en gelişmiş üretim tekniklerini kullanmakta ve sıkı bir kalite kontrol mekanizması uygulamaktadır. Fakat flat panel monitörlerinde kullanılan TFT LCD panellerindeki piksel veya alt piksel hataları ile bazen karşılaşmaktadır. Üreticilerden hiç biri panellerin hiç birinde piksel hatası bulunmayacağını garanti edemez fakat Philips, kabul edilmez sayıda hata bulunan monitörlerin garanti kapsamında tamir edileceğini veya yenisi ile değiştirileceğini garanti etmektedir. Bu bölümde farklı piksel hata tipleri açıklanmakta ve her tip için kabul edilebilir piksel seviyeleri tanımlanmaktadır. Garanti kapsamında tamir veya yenisi ile değiştirme yapabilmek için TFT LCD panelindeki piksel hatalarının sayısı kabul edilebilir seviyelerden fazla olmalıdır. Örnek verecek olursak, bir 15" XGA monitöründe alt piksel oranının %0.0004 olması hatalı olabilir. Bunların yanında, bazı piksel hata tipleri veya kombinasyonunun fark edilmesi diğerlerinden daha kolay olduğu için Philips bu tip hatalar için daha yüksek kalite standartları belirlemiştir. Bu politika tüm dünyada geçerlidir.

Piksel ve Alt Pikseller

Bir piksel, veya resim elemanı, temel renkleri kırmızı, yeşil ve mavi olan üç alt pikselden oluşmaktadır. Pikseller bir araya gelerek bir görüntü oluşturur. Pikseldeki alt piksellerin hepsi açıksa, renkli üç alt piksel beraber beyaz bir resim gibi görünür. Hepsi koyuysa, renkli üç alt piksel beraber tek bir siyah piksle gibi görünür. Açık ve koyu piksellerin diğer kombinasyonu diğer renkte tek bir piksel gibi görünür.



Piksel Hata Türleri

Piksel ve alt piksel hataları ekranda farklı şekillerde görünür. Piksel hataları için iki kategori bulunmaktadır ve her kategoride çeşitli alt piksel hata türleri mevcuttur.

Parlak Nokta Hataları Parlak nokta hataları, her zaman açık veya "on" olan piksel veya alt pikseller gibi görünür. Parlak nokta hata türleri şunlardır:



Piksel Hatalarının Yakınlığı

Birbirine yakın olan aynı tür piksel ve alt piksel hatalarının fark edilmesi daha kolay olduğu için, Philips, piksel hatalarının yakınlığı konusunda da toleranslar belirlemiştir.

Piksel Hata Toleransları

Garanti süresinde piksel hatalarından kaynaklanan tamir veya yenisi ile değiştirme işlemlerini gerçekleştirmek için bir Philips flat panelindeki TFT LCD panelinde bulunan piksel veya alt piksel hataları aşağıdaki tabloda belirtilen sayılardan fazla olmalıdır.



* 1 veya 2 komşu alt piksel arızası = 1 nokta arızası
Philips'in yeni çıkardığı LCD monitörler 170P6 ve 170B6 serileri ile 170S6 serilerinin ölü piksel politikası aşağıdaki tabloda verilmiştir.



LCD Monitörlerde kullanılan paneller.
Burada özellikle belirtmemiz gereken herhangi bir LCD monitöru seçmeden önce hangi teknolojiyi kullandığını bilmeniz ve gereksinimlerinize uygun olanı seçmeniz gerektiği. Bir PVA ve bir TN+film panelin ikisi içinde 25 ms tepki süresi belirtilebilir, ancak gerçek kullanımdaki başarımları son derece farklı olacaktır
LCD monitörlerde kullanılan şu an 4 çeşit temel panel türü mevcuttur.Bu panellerin bazıları film için bazıları oyun için daha iyidirler.Yani güncel LCD monitörlerin en önemli dezavantajı çok yönlü olmamalarıdır. İyi bir CRT monitör ne yaparsanız yapın (yazı yazma, resim işleme, oyun oynama vs) her zaman iyidir. Oysa oyunlar için uygun olan bir LCD monitör resim işleme için uygun olmayacak, renkleri çok iyi gösteren bir başka model dinamik oyunlar için kötü bir tercih olacaktır.

LCd monitörlerde şu ana kadar kullanılan panellerin temel dört tipi vardır

1- TN Paneller
Şu anda piyasadaki hızlı olan LCD monitörlerin çoğunda TN Paneller kullanıliyor.TN paneller gerçekten 16.7 milyon vermiyorlar. "Dithering" metoduyla 256k rengi 16.2 milyon renk üretmek için kullanıyorlar. Tabi bu da filmlerde bahsedilen twinkling-sparkling karıncalanma ve fotoğraflarda kimi tonlar arası geçişlerde belirginlik-çizgilenmelere neden oluyor. Üreticilerin hedefi oyuncular olduğu için bu panellerin oyunlarda en iyi performansı vermeleri için uğraşiyorlar.Gerçekten de bu paneller oyunlarda filmlere göre çok daha iyiler.
Piyasada bulacağın 16ms'lerin çoğu ve 16ms'den daha hızlıların tümü bu şekilde.

2- IPS paneller
Sadece 25ms'lik IPS panellerin genel özellikleri gerçekten 16.7 milyon renk verebiliyor olmaları ve ayrıca bunların görüş açılarında da çok geniş olmalarıdır.Ama tepki sürelerinin yüksek olmasından dolayı bildiğim kadarı ile IPS paneller pek yaygın olarak kullanılmiyor. IPS (In-Plane Switching ) teknolojisi, MVA ve TN'den daha eskiye dayanan bir teknoloj
fotoğrafçılık, resim işleme, grafik tasarım gibi ciddi görüntü kalitesi arz eden işlere yönelik tüm LCD'lerde bu panel vardır. Hızdan çok kaliteye hizmet etmektedir, o yüzden bu paneller genelde 25ms ve üzeri tepki süresine sahiptir. IPS panellerin en kötü tarafı düşük kontrast oranları. Renk gösterimi açısından ise en iyisi. Tepki süreleri de gayet tatmin edici; yapılan testleri incelerseniz 16ms TN panel ile 25ms IPS panel arasında gerçekte çok büyük perfromans farkı yok. Mükemmel görüş açıları ve renk gösterimine rağmen kontrast konusundaki başarısızlığı bu tür panelleri yalnızca renklerle uğraşan profesyoneller için çekici kılıyor.

3- MVA-PVA paneller
MVA Paneller ViewSonic markasının Viewsonic VP191b modelinde kullandığı paneldir.Bu panel türüne TN panel killer deniliyor. Bu panel türünü ViewSonic LCD MVA panellerin tek avantajı filmler değil; bir kere gerçek 16.7milyon renk vermeleri nedeniyle filmlerde olduğu gibi resim ve fotoğraflardaki performansları da en iyi seviyede. Ayrıca görüş açısı olarak bariz fark var.Bu paneller ile TN paneller arasındaki hem görüş açısı hem de oyunlardaki farklılığı aşağıdaki linkten bakabilirsiniz.İşte bu yeni panel türü LCD monitörlerinde çok yünlü kullanalıabileceğimizi gösteriyor.Her ne kadar şu an fiatı pahalı olsada. MVA(PVA) panel teknolojisi aslında çok eski bir teknoloji. Kısaca görüntü kalitesi, tepki süresi, görüş açısı, yüksek aydınlık-kontrast değerleri göz önüne alındığında her maksat kullanımda gayet tatmin edici bir sonuçlar veriyorlar.
MVA panellerin tepki sürelerinin iyileşmesinin panel ile değil "overdrive" ile mümkün olduğunu unutmamak lazım. Şimdiye kadar piyasada hızlı MVA panelli kullanan firma Viewsonic idi ancak yavaş yavaş diğer firmalar da bu panelli kullanmaya başladılar. Viewsonic monitörün resmi sitesinde 8ms gri-gri, 20ms siyah-beyaz-siyah geçiş tepki süreleri verilen monitör THG testinde tüm ara gri tonlar dahil 16ms'nin üzerine çıkmamış. Bu da MVA teknolojisindeki gelişmeye değil, overdrive teknolojisine borçluyuz.
Kötü film perfromansı ise MVA / TN panelden çok overdrive ile ilişkili. Yine de incelemelerden çıkarılan sonuç TN+overdrive panellere göre MVA+overdrive panellerin daha iyi olduğu, ancak sonuçta tamamen sorunsuz olmadığı yönünde.
Tepki süreleri çok kötü, renk gösterimi orta, ancak kontrast ve görüş açıları mükemmel olan MVA (ya da PVA) panellerde overdrive ile oldukça başarılı sonuçlar elde edilmesi gerçekten güzel bir gelişme ama overdrive teknolojisinin halen video gösterimiyle ilgili sorunların olduğunu da unutmamak lazım.
http://www.behardware.com/articles/572/page1.html

4-Perfect panel
Philips firmasının daha önceden kullandığı "Zero Bright Dot" teknolojisi ile üretim esnasında parlak pixel ve sürekli yanan pixellerin oluşmasını engeliyordu.Philips "Zero Bright Dot" derken sürekli yanan parlak pixellerden bahsetmiştir.En can sıkıcı piksel türü de budur sanırım.Mesela hangi zeminde olursa olsun hep yanan kırmızı bir nokta insanı sinir eder.Hele ortadaysa o kısım yüzünden monitor işkenceye döner.
Philipsin yeni geliştirdiği bu panel (Perfect Panel) türünde ise firma piksel hatalarının tümünü garanti altına almayı düşünüyor. Bu monitörler ISO 13406-2 sınıf I satndardına sahip olacak ve bunun anlamı karanlık piksel kusurları da dahil olmak üzere hiç bir piksel hatasına sahip olamayacak.
Ölü veya hatalı piksellerin LCD ekran kullanıcılarının kabusu olduğu düşünülürse bu panell türünün tüketicileri rahatlataçağı kesindir.
Philips'in geçtiğimiz yıl sonunda duyurmuş olduğu B6 ve P6 modellerinde 8msn tepki süresine sahip. Bu monitör hakkında ayrıntılar burada:
http://www.press.ce.philips.com/apps/c_dir/e3379701.nsf/0/83C749245BB37367C1256F650055C45F?opendocument

LCD Panellerle ilgili daha geniş bilgiyi aşağıdaki linkten bulabilirsiniz.
http://www.xbitlabs.com/articles/other/display/lcd-guide_19.html

Kaynaklar;

www.pclabs.gen.tr
www.xbitlabs.com
www.behardware.com
Philips 170B5 e-kullanım klavuzu

Mustafa İrdem




LCD Ekranlar Üzerine Bilgiler ve Satın Alma Rehberi


İnce, şık yapıları ve keskin görüntüleriyle LCD monitörler iyiden iyiye yaşamımıza girdiler. LCD monitörler eski, hantal CRT monitörlerimize göre hem çok az yer kaplıyorlar, hem dümdüz bir ekran sunuyorlar, hem de daha az enerji tüketiyorlar. Üstelik dijital görüntü bağlantıları sayesinde sundukları keskin, pırıl pırıl görüntü de cabası.

Bir zamanlar yüksek tepki süreleri nedeniyle oyuncular için kesinlikle uygun görülmeyen LCD monitörler artık oyunculara da gayet uygun durumdalar. Gelin, oyunculara uygun bir LCD monitörü seçerken dikkate edeceğimiz parametreleri birer birer görelim...


LCD Panel Tipleri

Bütün LCD (Liquid Crystal Display) monitörler temelde aynı mantıkla, görüntüyü oluşturmak için aktif hale geçen ya da sönen minik LED�lere dayanarak çalışırlar. Buna rağmen, bu LED�lerin oluşturduğu görüntü paneli, 3 farklı teknolojiden birini kullanabilir. Üreticiler çoğu zaman monitörlerinde hangi tür panel kullanıldığını belirtmez, ama yine de bu kavramları tanımanız önemlidir.

IPS (In Plane Switching) türü panelleri kullanan monitörler, piyasada en az rastlanan monitörlerdir. Geniş görüş açısına ve tam renk üretimine sahip bu teknoloji, tepki hızı açısından bir ilerleme kaydetmediği için genel kullanımda ciddi bir avantaj sunmamakta ve şu anda daha çok oldukça üst seviyeli, masaüstü yayıncılık odaklı monitörlerde kullanılmaktadır.

VA (Vertical Alignment) ya da daha yaygın ismiyle MVA (Multi-domain Vertical Alignment) tipindeki panelleri kullanan monitörler, hem yüksek görüş açıları, hem de renk keskinlikleriyle cazip ürünlerdir. Bu teknolojinin zayıf noktası, TN panellere göre daha pahalı olması ve 19� boyutunda ve daha büyük monitörlerde kullanılmasıdır. MVA tipi görüntü panelleri tam 16.7 milyon renk gösterebilirler.

En çok kullanılan görüntü paneli, TN (Twisted Nematic) türündeki panellerdir. TN paneller hem ucuz, hem de hızlıdırlar. Buna karşın, düşük görüş açısı ve 16.7 milyon yerine 16.2 milyon renk gösterebilme gibi dezavantajları vardır. Bugün çarşıya çıktığınızda karşınıza çıkacak monitörlerin çok büyük çoğunluğu TN tipinde paneller kullanacaktır.


Görüş Açıları, Kontrast ve Parlaklık

Bir LCD monitör almak için araştırmalarınıza başladığınızda karşınıza çıkacak ilk parametreler bunlar olacaktır. Gelin bu parametreleri kısaca öğrenelim:

Görüş açısı, LCD monitörün görüntü tamamen bozulmadan kaç dereceye kadar izlenebilir olduğudur. LCD monitörlere tam karşıdan baktığınızda görüntü ideal durumdadır, ama kafanızı yanlara veya aşağı yukarı doğru biraz kaydırdığınızda renklerin bozulduğunu, beyazların sarıya kaydığını görürsünüz. İşte monitörün izlenme açısı ya da görüş açısı ne kadar büyükse, sizin de monitöre yandan bakabileceğiniz açı o kadar artacaktır. Güncel monitörlerde bu açı 150 derece ile 180 derece arasındadır, bizim önerimiz mutlaka 165-170 derece civarında görüş açısı sağlayan monitörleri tercih etmenizdir. MVA tipindeki ekranlar en geniş görüş açılarına, çok yaygın olan TN tipindeki ekranlarsa en dar açılara sahiptir.

Birbirlerine bağlı iki parametre olan parlaklık ve kontrast, monitörün beyaz ve siyahları ne kadar yoğun ve doygun verebildiğini belirler. LCD monitörün verebildiği en yüksek beyaz, monitörün parlaklığı olarak değerlendirilir ve cd/metrekare (Candela) birimiyle ölçülür. Bu değerin, monitörün siyah rengi gösterebildiği en düşük parlaklığa oranı, kontrast değerini verir. Bir örnekle açıklayacak olursak; maksimum parlaklıklığı 250cd/m2, siyahı en doygun gösterdiği parlaklık seviyesi ise 0,5cd/m2 olan bir monitörün kontrast değeri 250 / 0,5 = 500:1 olarak hesaplanacaktır. Güncel LCD monitörlerde 250-300cd/m2 civarında parlaklık değerleri ve 500:1 � 800:1 arası kontrast değerleri bulunur. Burada yanılgıya düşmemek için bir noktaya parmak basmak istiyorum. LCD monitörler için özellikle siyah renk sorundur, ekranının yapısı ve aydınlatmasından ötürü hiç bir zaman çok koyu, simsiyah renk elde edilemez. Siyah üretim başarısı ve bunun sonucunda yüksek kontrast değeri detayların daha iyi seçilebilmesine imkan kıldığından özellikle fotoğraf, film, video gibi uygulamalarda önem taşımaktadır. Siyah rengi iyileştirmek her zaman için daha zor olacağından üreticiler tam tersi bu denklemin pay kısmını, yani maksimum parlaklık değerini arttırmak gibi bir yola da başvurmaktalar. Böylelikle 450-500cd/m2 gibi parlaklıklar kullanılarak 800:1-1000:1 gibi yüksek kontrast değerleri elde edilmektedir. Ancak sizin de farkedeceğiniz üzere bu durumda siyah üretim başarısı hala yerinde saydığı gibi parlaklık da aşırı yükselmiştir. Mağaza vitrinlerinde cıvıl cıvıl aydınlık görüntüleriyle göz kamaştıran LCD�leri eve getirip masanıza koyduğunuzda eğer standart ayarlarla kullanmaya kalkarsanız gözleriniz buna sadece 10-15dk dayanabilecektir. Masaüstü uygulamalarda ergonomi açısından önerilen maksimum parlaklık değerinin 110cd/m2 olduğunu hatırlatarak, şikayetçi olmadan bir an önce parlaklık değerlerini gözünüzün rahat edeceği seviyeye indirmenizi öneririz. Buradan çıkarılacak sonuç, üreticiler bu değerleri devamlı arttırsalar da, aslında 250cd/m2 parlaklık ve 500:1 kontrast değerleri şu an için ideal kullanımı sağlamaktadır.

Görüntülenen Renk Sayısı

Her LCD monitör 16.7 milyon renk gösteremez. MVA ve IPS tipinde ekranlar gerçekten 16.7 milyon renk gösterebilir, ama çok daha yaygın olan TN tipinde paneller ise 16.2 milyon renk gösterebilir. Normalde 16.7 milyon renk üretimi için monitörün kırmızı, yeşil ve mavi renklerden herbirinin 256 farklı tonunu görüntüleyebilmesi gerekir. TN tipindeki ekranlar ise her 3 renk için sadece 64 adet tonu göstermektedir, ki bunları çarparsak sadece 262.144 renk etmektedir. İşte bu noktada TN paneller kendi içinde tarama (dithering) denilen bir işlem yaparak eldeki 262.144 rengi kullanıp toplamda 16.2 milyon renk görüntülerler. Aradaki çok ufak fark oyunlarda ve masaüstü uygulamalarında hiç bir şey ifade etmez, ama eğer monitörü yoğun grafik veya video uygulamaları için alıyorsanız, kaybettiğiniz renk hassasiyeti sizin için sorun olabilir. Çünkü renk skalasında hali hazırda olmayıp da eldeki mevcut olanların harmanıyla üretilmeye çalışılan renkler, bariz olmasa da kimi zaman düz bir zeminde tonlar arası geçişlerin haififçe belirgin olması veya filmlerde çok koyu alanların karıncalanması (twinkling) şeklinde kendini belli edebilir. Ama sonuç olarak MVA panel taşıyan bir monitör almak gibi bir niyetiniz yoksa ve normal ev kullanıcısıysanız bu konuda kafa yormanın bir anlamı yok, çünkü piyasada bu kesime yönelik ulaşılabileceğiniz tüm LCD�ler TN panel içermekte.

Tepki Süresi

LCD monitörlerde, CRT monitörlerde bildiğimiz gibi bir yenileme hızı yoktur. LCD�yi oluşturan pikseller kendilerine sinyal verildiği sürece yanık kalabilirler. LCD monitörlerde sorun, görüntüyü oluşturan piksellerin elektrik uygulandığı anda hemen tam aktif duruma geçememesi, elektrik kesildiğinde de o anda sönmemeleridir. Bu durum, görüntüdeki değişikliklerde bir gecikme yaratır. Tepki süresi büyük, yani yavaş monitörlerde görüntülerin değişimi çok zaman alır ve örneğin bir oyunda hızla giden bir arabanın arkasında hayalet benzeri bir gölgesi kalır. Hızlı monitörlerdeyse bu efekt farkedilmeyecek kadar azalmıştır.

Tepki hızı milisaniye (ms) ile ölçülür. Üreticiler, monitörün tepki hızını beyaz-siyah-beyaz (wbw) veya griden griye (gtg) olarak belirtebilir. Adı üzerinde sırasıyla bu değerler bir pikselin beyazdan siyaha çıkıp, sonra da tekrar beyaza inişi arasındaki süreye veya grinin açık ve koyu iki tonu arasındaki geçiş zamanına denk düşerler. Günümüzde, daha düşük değerler sergilediği ve panelin pratikteki hızını daha iyi ifade ettiği için griden griye değerler daha çok ilan edilmektedir. TN paneller bu konuda sürekli geliştirilmekteler; yakında 6 hatta 4ms�lik modeller raflarda yerini alacaklar. Tabi bu duyurulan düşük değerlerin pratiğe ne kadar yansıyacağı ve hız için feda edilerek daralan görüş açısının ne olacağı ayrı bir tartışma konusu oluşturmakta. Eğer oyun oynayacaksanız, 20-25ms hızlarındaki eski modeller tatmin edici olmayacaktır. Biz minimum 16ms ve altı, tercihen 8ms hızındaki güncel modelleri şu anda oyunseverler için ideal monitörler olarak tavsiye ediyoruz.
Diğer kısma geçmeden önce son zamanlarda ilgi çektiği kadar kimi kullanıcıların kafasını karıştıran yeni 8ms�lik MVA panellerle ilgili bir noktaya değinmek istiyorum. Gerçek renk üretimi ve geniş görüş açısı üstünlüğü olan MVA panellerin tepki hızı yakın zamana kadar 20-25ms�nin altına inemediği için oyunseverlere hitap edemiyordu. Ancak bu yıl içinde Overdrive denilen bir yöntem kullanılarak MVA panellerin griden griye tepki hızı 8ms�e kadar çekildi ve sonuç olarak şu an için ideal LCD monitör konumuna eriştiler. Yalnız gerek internet üzerindeki kaynaklarda gerekse kimi mağazalarda tepki süresi yüksek eski MVA panellerle de karşılaşmak mümkün. Bu nedenle yanlışlıkla eski bir model almamak için sadece panelin MVA olmasına değil, tepki süresine de dikkat etmenizi öneririz.

Ekran Boyutu

LCD monitörlerin bu konuda sağladığı güzel bir avantaj var. Bugün, satın alacağınız 17� bir CRT monitörde gerçekte görünür alan en fazla 16� boyutundadır. 19� monitörlerse 18� kadar kullanılır alan sunarlar. Bu kaybın nedeni, en düz CRT ekranda bile ekranın aslında tam düz olmaması ve kenarlarda belli bir ölü alanın oluşmasıdır. LCD ekrandaysa böyle bir sorun yoktur, ekranın kenarlarında siyah bölüm olmaz. 17� boyutlu bir LCD ekran, köşeden köşeye tam olarak 17� görünür alan sağlar. Dolayısıyla, 17� bir LCD, 17� bir CRT�den daha çok kullanılır alan sunar. Aynı şekilde, 19� bir LCD�nin sağladığı kullanılır alan neredeyse 20� CRT monitörlere eşittir.
Monitörlerde Boyuta Göre Görülebilir Alan ve Piksel Büyüklükleri

Ekran Görülebilir Alan Çözünürlük Piksel Boyutu
17" CRT 15,7" 1024x768 0,312 x 0,312 mm
17" CRT 15,7" 1152x864 0,278 x 0,278 mm
17" CRT 15,7" 1280x960 0,250 x 0,250 mm
19" CRT 18" 1280x960 0,281 x 0,281 mm
19" CRT 18" 1600x1200 0,225 x 0,225 mm
22" CRT 20" 1600x1200 0,250 x 0250 mm
15" LCD 15" 1024x768 0,297 x 0,297 mm
17" LCD 17" 1280x1024 0,264 x 0,264 mm
19" LCD 19" 1280x1024 0,294 x 0,294 mm
20" LCD 20" 1600x1200 0,255 x 0,255 mm



Çözünürlük ve Görüntü Oranı

15� ve 17� boyutlu LCD monitörlerde en sık rastlanan çözünürlük seçeneği 1024x768�dir. Kaliteli 17� monitörler ve 19� LCD monitörlerin tamamı 1280x1024 çözünürlüğü desteklerler. 1600x1200 çözünürlük, LCD monitör dünyasında şimdilik sadece 20� ve üstü modellere özgü durumdadır. Bu nedenle grafik, tasarım, CAD gibi uygulamarda yüksek çözünürlükte çalışmak durumunda olan kişiler LCD�lere yönelmek istiyorlarsa gayet pahalı olan büyük boyutlu üst seviye modellere yatırım yapmak durumundalar. Aksi halde çözünürlük açısından esneklikleri nedeniyle şimdilik klasik CRT�ler ile yollarına devam etmeleri gerekiyor.

Tanışık olduğumuz CRT monitörlerde görüntü 4:3 oranındadır.. 640x480, 1024x768, 1600x1200 gibi çözünürlükler bu orana denk düşer. 1280x1024 ise 5:4 oranına denk düşer. Bu yüzden, CRT monitörlerde 1280x1024 çözünürlük kullandığınızda yuvarlakların tam yuvarlak gözükmediğini farkedersiniz. 1280x1024 LCD monitörlerde en yaygın çözünürlüktür, ama içiniz rahat olsun, çoğu LCD monitörde 1280x1024 çözünürlükte oran sorunu bulunmaz, yuvarlaklar yuvarlak gözükür.

LCD monitörlerde orantı sorunu geniş formatlı, 16:10 ya da 16:9 oranlı monitörlerde görülebilir. Oyunların çoğu bu monitörlerin 1280x800 gibi çözünürlüklerini desteklemediklerinden, görüntüde rahatsız edici bozulmalar olur, yuvarlaklar iyice elips halinde gözükebilir. Bu özellikle eski oyunlarda size sorun yaratacaktır, çünkü çoğu yeni oyun bu geniş ekran monitörleri de dikkate alarak hazırlanıyor.

Yazar: Levent Pekcan
Adnan Ak
Tarih: Ekim 2005

güzel bir derleme teşekkürler

arkadas super yapmıs sticky olmalı bu

çok başarılı tebrik ederim..
kullananlar varsa kullandıkları lcd monitörleri ve memnuniyet derecelerini belirtirlerse iyi olur diye düşünüyorum.
artık lcdye geçmenin zamanı geldi ve sağlık için çok önemli.
ben samsung crt kullanıyorum; 793mb ve 757mb modelleri. ev arkadaşımda ise LG L1740B model lcd var. aradaki fark derseniz 793mb lcdye kıyasla kullanılmayacak kadar kötü, ne renkler düzgün, ne tazeleme hızı yetişiyor, ne de görüntü kalitesi. 757mb bile LG'den daha sönük kalıyor.
fiyat derseniz arada çok bi fark yok, 757mb kaliteli ama biraz daha fazla para verip çok başarılı bi mönitör olan LG almak bence çok daha mantıklı.
merak edenlere: tepki süresi olarak LG'nin crt den hiç bi farkı yok, ve parlaklık, renk kontrastı ise inanılamayacak kadar güzel.
sadece LG gördüğüm için LG markası üzerine karşılaştırma yaptım, eminim ki daha kalitelileri vardır, reklam yaptığım zannedilmesin

[Deleted by Admins]

süper bir derleme teşşekürler ellerine sağlık

SAMSUNG SyncMaster 730B TFT 17'' 8ms tepkime süresi - 1280-1024@75hz ANALOG+DİJİTAL(DVİ+VGA) 35watt fln bişi harcıyor galiba



oldukça memnunum ...türkiyede yok gerçi bu model galiba.... amerikadan getirdim..

sticky..

[Deleted by Admins]

süper olmuş ellerine sağlık

Ben bugünün LCD teknolojisinde tek kusurun ölü pixel sorunu olduğunu hala sürmekteyim.