12 volt 15Ah 2 adet akümüz var diyelim. Bunların ikisini paralel bağladığımızda 12 volt 30 amperlik bir kapasiteye mi erişmiş oluruz? Yoksa 15 amper verip kullanma zamanımız 2 katına mı çıkar? Örneğin 12 volt 30 amper çeken bir motoru bu paralel akülere bağladığımızda akü ihtiyacı olan 30 ameri tam kapasite akülerden çekerek 1 saatte aküleri tüketir mi? yoksa motor en fazla 15 amper çekip 2 saat boyunca 15amperlik verimle mi çalışır?
Pratikte, 2 tane 15Ah akü paralel bağlanınca 30Ah saatten azıcık daha düşük kapasite elde edersiniz.
Akülerin parametreleri V/C/T şeklindedir. V, voltajı, C kapasitesi, T ise bu kapasitenin harcama zamanıdır. Örneğin: 12V/15Ah/20hour gibi.. Bu, akü 20 saatte boşaltılırsa, kapasitesi 15Ah olur demektir. Genelde bu son T zaman değeri akünün üzerinde yazmaz. Bu durumda çoğu zaman bu değer 20 saat olmaktadır.
Bu şu demektir. 15Ah / 20h ~= 0.7 A.. Eğer aküyü 0.7 Amper ile boşaltırsanız, 20 saat dayanacaktır. Peki 0.5 A ile? O zaman 15/0.5 = 30 saat yerine 35-40 saat gibi bir değer elde edersiniz. Ama terside geçerlidir eğer bu aküyü 1 A ile boşaltırsanız (kullanırsanız) 15 saat yerine (atıyorum) 13 saat gibi daha düşük bir değer elde edersiniz. Eğer kapasite akımı ile boşaltırsanız, yani 15 A ile, o zaman bu süre yarım saati pek geçmez genellikle..
Bu rakamlar her ne kadar atıyorum dediysemde, klasik akülerde geçerli olan değerlere uygundur. Ama net değerler için akünün veri kağıtlarına bakmak icap eder.
Kısaca, 15AH aküyü 15 ile boşaltırsanız, 30-40 dk içinde boşalmış olur, 1 saat dayanmaz..
Aüleri paralel bağladığında 12 volt 30Ah lık bir akü olur ancak aküleri paralel bağlıyorsan şöyle bir sorun var. Örneğin bir akü tam dolu diğeri tamamen boşalmış olduğunu düşünelim. Dolu olanın gerilimi 13.6 Volt boş olan da 11volt olduğunu farzedelim. Bunları paralel bağlarsan ne olur. Dolu olan aküye yazık olur. O yüzden iki aküyü de tamamen boşalt. Daha sonra paralel bağla. Daha sonra o şekilde şarz et.
_____________________________
14 Makam aracını geri verdi. Okluk'taki yazlık köşke hiç gitmedi. Oğlunu evlendirdi, elektrik parasına kadar cebinden ödedi. Eşi düştü, bileğini kırdı; hastaneye sivil araçla götürdü, röntgen için kuyruğa girdi, sıra bekledi.Kendisine tahsis edilen "kafana göre harca" denilen ödeneği de harcamadı.Hediyeleri bıraktığı gibi...Papelleri de bıraktı.46 trilyon liracık!Yeminini tuttu...Hukuku üstün kıldı. E haliyle...Sevilmedi. Sevilmez.
@kzengin; "dolu olan aküye yazık olur" demişsin bundan kastın nedir? Sistemi kurup ilk kullanım için zaten sıfırdan doldurup ikiside tam dolu şekilde sisteme bağlayarak kullanmaya başlarım, o sorun değil.
Ama burada kafamı kurcalayan bir soru daha var. Bahsettiğin gibi bir aküde 15AH kapasiteli paralel bağlı iki akünün biri 13Ah bir aküde de 10Ah kapasite kalmış olsun. Motoru çalıştırıp 15 Ah çekmeye çalıştığımızı düşünelim. Daha fazla kapasitesi olan 13Ah'dan önce tükenip, bileşik kaplar gibi ikiside 10Ah da dengeye geldikten sonra mı ikisinden de çekmeye başlar, yoksa hem 13Ah hemde 10Ah aynı anda azalma mı gösterir? Yada nasıl bir durum ortaya çıkar?
Bu durumu birde seri bağlıya entegre edelim, biraz beyin fırtınası yapalım, başka vakit belki lazım olanada yarar bilgi... İki adet 15Ah lık seri akü ele alalım. 24 Volt 15Ah kapasiteli bir sistemimiz oldu demektir. Ama bu akülerin biri 15Ah biri de 13Ah kadar dolu olsun. a)15Ah çekmeye çalışırsak sistem nasıl davranır? b)14Ah çekmeye çalışırsak sistem nasıl davranır? c)10Ah çekmeye çalışırsak sistem nasıl davranır?
Biraz fazla oldu ama güzel bir bilgi paylaşımı olacaktır...
Akü dediğin nedir? Tahminim bildiğimiz kurşun asit akü..
15A kapasitesi kalan aküyü, 10A kapasitesi kalan aküyle paralel bağlarsan, 15A kapasitesi olan akü, 10A kapasitesi olan aküyü şarj etmeye başlar. Çünkü bu kurşun akülerin kapasitesi azaldıkça, gerilimleri düşer, içdirençleri artar..
Bunlara vereceğin şarj akımıda, öncelikle daha boş olan aküyü dolduracaktır. Yani, 10 A şarj akımı veriyorsan atıyorum 6A'i düşük kapasiteli olana gider, 4A'i daha dolu olana gider. Bu fakrı oluşturan EMK farkıdır. Fakat, EMK düşerken içdirenç yükselir, bu nedenle paralel bağlı akülerin kapasitefarklarına bağıntılı olsada orantılı bir akım akmaz. Bu durum ise şarj işlemini biraz güçleştirir.
Eğer doğru düzgün bir şarj aletiniz varsa, bilhassa sabit gerilim/akım yöntemini kullanıyorsa, bu pek sorun olmaz. Velakin, bu tür paralel bağlı akülerde şarj akımı bir akünün maksimum şarj akımından daha yüksek olmamalıdır ki, bu da şarj süresini dramatik şekilde artırır. 8 saatte şarj olacak devre, 16 saatte şarj olur.
Hızlı şarj gerekiyorsa, tüm aküler sabit akımla ayrı ayrı şarj edilmeli, akım limitin altına düşünce birlikte şarja devam edilmelidir. Bu fiyat optimize bir çözümdür, ama doğru çözüm, akülerin ayrı ayrı şarj edilmeleri olacaktır fakat pahalı bir çözümdür.. Öyleki, akülerin kapasitelerinden ve ömürlerinden fedakarlık edilerek tek bir şarj devresi ile şarjı yoluna gidilir..
Tüm aküler aslında bir seri bağlantıdır zaten.. 2 kusur voltluk hücreler seri bağlanarak elde edilirler..
Seri bağlı akülerde, kapasite vs. ilginç karakteristikler alır. Herhangi bir hücrenin, kapasitesi azalınca iç direnci yükselir, voltajı düşer ve toplam batarya voltajı azalır vs. Buda davranışı öngörmeyi güçleştirir..
Aküler için seri bağlantı ancak yüksek voltaj gereksinimi olunca makul olur. Kapasite artırımı için paralel bağlantı daha uygundur.
Paralel bağlantıda dikkat edilmesi gereken husus, bataryaların birinin boş olmasıdır. Bu durumda o batarya diğerlerinden o kadar yüksek akım çekerki, diğer bataryalar bu akımda pes edebilir. Kısaca, paralel bağlantıda ben yaptım oldu denebilecek bir şey değildir. Bunları birer diyotla bağlamak çoğu zaman iyi netice verebilir.. Eğer böyle bir çözüme gitmiyorsanız, en makulü, ayrı ayrı tam şarj edilmiş aküleri paralel bağlamaktır.. Yoksa, arkadşaında dediği gibi akülerden birine yazık olacaktır..
Ama biraz elektirkçi gibi değilde elektronikçi gibi düşünün.. Paralel bağlama tavsiye edilen bir şey değildir. Ama sizin 400A çeken bir marş motorunuz varsa, bu akımı karşılamak için sakıncalarına rağmen 2 tane 250A veren aküyü paralel bağlarsınız.. Yani, paralel (seri) bağlantı kapasiteyi artırmak için değil, toplam maksimum akım (gerilimi) artırmak için makbuldür..
Eğer size daha fazla kapasite lazımsa, aküleri bir anahtarlama devresi ile biteni devre dışına alıp, diğerini devreye alarak yapabilirsiniz. Modern mosfet ve igbt'ler 100 amper gibi devasa akımlara banamısın demeden yol verebilir.. Bir 339, bir kaç direnç, bir kaç zener veya tl431, bir avuç mosfet ve belki bir kaç transistör ile, çok çok daha etkili bir çözüm yapabilirsiniz..
motorun üzerindeki akım değeri maksimum çalışmasında çekeceği değerdir. motorun boşta veya yük altında çalışmasına göre akım değeri değişir. motoru çok yüklü şekilde çalıştırmazsan akü daha uzun süre dayanır. tam yüke yakın çalıştırırsan akü 1 saat yakın süre beslemeyi sürdürebilir.
aküleri paralel bağladığıda aralarında bir sirkülasyon akımı geçer. ama bunu önlemenin basit bir yolu var. akülerin + ucuna uygun değerde bir diyot bağlayarak zıt yönden akım gelmesini önleyebilirsin.